De wijziging van de Wet Huis voor klokkenluiders ter implementatie van de Klokkenluidersrichtlijn is op 18 februari 2023 in werking getreden. Een aanvullende wetswijziging naar aanleiding van de evaluatie van de wet is aangekondigd. Om tot die aanvullende wetswijziging en daarmee een geheel herziene wet te komen verdient het aanbeveling om tijdens een werkconferentie met praktijkbeoefenaren, beleidsambtenaren en wetgevingsjuristen de uiteenlopende ervaringen en opvattingen te bespreken om op grond daarvan tot gemeenschappelijke conclusies te komen ten behoeve van de gewenste wetsherziening.

Sinds een aantal jaren is het niet ongewoon dat bedrijven die worden geconfronteerd met een verdenking van strafbare feiten niet afwachten waar het Openbaar Ministerie mee komt, maar zelf een onderzoek laten doen. Zo’n onderzoek kan op verschillende strafbare feiten zien, verschillende juridische en niet-juridische invalshoeken hebben en zijn bedoeld voor intern of (mede) voor extern gebruik. Vaak wordt het uitgevoerd door of onder leiding van advocaten. Onomstreden is deze praktijk zeker niet. Denk bijvoorbeeld aan de ophef, tot en met Kamervragen aan toe, over een zelfonderzoek naar belastingontduiking dat in opdracht van Baker Tilly Berk was verricht.

De afdoening van de witwasstrafzaak tegen ING was voor de Kamerleden Nispen en Buitenweg aanleiding om een Kamermotie in te dienen waarin werd gevraagd om een onderzoek naar klassenjustitie in Nederland. Was de transactie van € 775 miljoen tegen de bank (rechtspersoon) en het niet vervolgen van bestuurders een voorbeeld van ‘illegitieme bevoordeling van de heersende klasse in de Nederlandse strafrechtketen’, oftewel klassenjustitie? En is de afdoening illustratief voor een breder patroon van bevoordeling van wittenboordencriminelen? Het verkennende kwalitatieve onderzoek biedt een zeer lezenswaardige verkenning van het concept van klassenjustitie, verschijningsvormen en mogelijke verklaringen. Een eenduidig antwoord op de vraag die de aanleiding was voor het onderzoek – is er sprake van klassenjustitie bij wittenboordencriminaliteit – moeten de onderzoekers echter schuldig blijven.