Veroordeling voor medeplegen van online handelsfraude met tractoren en witwassen van € 108.295 op basis van een kennelijk leugenachtige verklaring van de verdachte
/Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 30 oktober 2026, ECLI:NL:GHARL:2026:7006
Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden veroordeelt een man uit 1965 voor het medeplegen van online handelsfraude en witwassen. Via twee websites zijn tractoren aangeboden waarvoor vier kopers tussen 24 augustus en 5 september 2023 in totaal € 108.295 betalen op de rekening van het bedrijf van de verdachte, terwijl geen tractor wordt geleverd. Het geld wordt kort na ontvangst contant opgenomen of naar de privérekening van de verdachte overgeboekt. De verdachte verklaart dat hij zijn bedrijf al had overgedragen en dat de kopers van het bedrijf de overboekingen naar zijn privérekening met zijn telefoon in zijn woning hebben gedaan. Het hof acht dat deel van zijn verklaring kennelijk leugenachtig, omdat een van de overboekingen via een vast IP-adres verloopt dat aan het adres van zijn ex-echtgenote kan worden gekoppeld. Het hof legt een gevangenisstraf van één jaar op en wijst drie vorderingen van benadeelde partijen grotendeels toe.
Inleiding en context
De verdachte is een natuurlijk persoon, geboren in 1965. Volgens de Kamer van Koophandel is hij ten tijde van de betalingen eigenaar en enig aandeelhouder van het bedrijf op welks rekening de koopsommen binnenkomen. De zaak is in hoger beroep behandeld op tegenspraak. De verdachte heeft hoger beroep ingesteld tegen het vonnis van de politierechter in de rechtbank Noord-Nederland, zittingsplaats Groningen, van 8 mei 2025. De politierechter heeft de verdachte voor feit 1 primair en feit 2 primair veroordeeld tot een gevangenisstraf van één jaar met aftrek van voorarrest. Drie vorderingen van benadeelde partijen zijn toen hoofdelijk toegewezen tot € 13.500, € 34.000 en € 34.887,60, en een vierde benadeelde partij is niet-ontvankelijk verklaard. Het hof wijst een verkort arrest.
Vier aangevers kopen ieder een tractor bij het bedrijf en betalen bedragen van € 10.890, € 41.140, € 39.930 en € 16.335. Van het totaal van € 108.295 wordt € 85.900 contant opgenomen. Een bedrag van € 18.900 wordt in twee tranches van € 10.000 en € 8.900 naar de privérekening van de verdachte overgeboekt en daarvan contant opgenomen.
Tenlastelegging en wettelijk kader
De verdachte wordt onder feit 1 primair verweten dat hij in de periode van 18 augustus tot 6 september 2023 samen met anderen een beroep of gewoonte heeft gemaakt van het via een geautomatiseerd werk verkopen van goederen tegen betaling, met het oogmerk om zich zonder volledige levering van de betaling te verzekeren (artikel 326e Sr). Subsidiair wordt hem medeplichtigheid verweten, door zijn bedrijfsnaam, zakelijke rekening, bankpas en pincode ter beschikking te stellen. Onder feit 2 primair wordt hem medeplegen van witwassen van € 108.295 verweten (artikel 420bis Sr), subsidiair medeplichtigheid daaraan. Bij artikel 326e Sr staan het oogmerk om niet te leveren en het maken van een beroep of gewoonte centraal.
Standpunt van het Openbaar Ministerie
De advocaat-generaal vordert veroordeling voor feit 1 primair en feit 2 primair tot een gevangenisstraf van één jaar met aftrek van voorarrest. Volgens de advocaat-generaal kunnen de vorderingen van de benadeelde partijen worden toegewezen zoals de rechtbank heeft beslist.
Standpunt van de verdediging
De verdachte verklaart bij de politie en ter zitting dat hij zijn bedrijf voor € 18.000 heeft overgedragen aan twee personen, aan wie hij ook de bankgegevens heeft verstrekt, en dat hij niets van de verkoop van tractoren wist. Ter zitting in hoger beroep verklaart hij dat de kopers met zijn mobiele telefoon in zijn woning de € 18.900 in twee tranches naar zijn privérekening hebben overgeboekt. Het arrest geeft geen afzonderlijk bewijs- of strafmaatverweer van de raadsman weer.
Ten aanzien van de benadeelde partijen voert de verdediging drie verweren. Bij de eerste benadeelde partij is onduidelijk waarom hij vordert, omdat zijn bedrijf de koopsom heeft betaald. Bij de tweede moet ervan worden uitgegaan dat de voorzieningenrechter van de rechtbank Amsterdam de vordering kan hebben toegewezen en dat executiemaatregelen zijn genomen. Bij de derde is de betaling verricht door een financieringsmaatschappij, zodat hij zich ten onrechte als benadeelde partij stelt.
Oordeel gerecht
Het hof vernietigt het vonnis, omdat het op andere gronden tot een bewezenverklaring komt. Het acht de verklaring van de verdachte volstrekt ongeloofwaardig. De € 18.900 wijkt af van de genoemde verkoopprijs van € 18.000, en de verdachte geeft daarvoor geen concrete verklaring. Het bedrag komt bovendien van de rekening van zijn eigen bedrijf, wat bij een verkoop van dat bedrijf onlogisch en uitermate ongebruikelijk is. Van de kopers kan de verdachte geen adres- of contactgegevens geven. Van de overdracht is niets op papier gezet, terwijl hij wist dat dit via een notaris moest. Het hof begrijpt niet waarom hij het bedrijf zou overdragen voordat hij de koopprijs heeft ontvangen.
Het deel van de verklaring over de overboekingen met zijn telefoon in zijn woning acht het hof kennelijk leugenachtig en afgelegd om de waarheid te verhullen. Volgens een proces-verbaal van bevindingen van 15 augustus 2024 verloopt de overboeking van € 8.900 via een IP-adres dat aan het adres van de ex-echtgenote van de verdachte kan worden gekoppeld. Ter zitting wordt hem voorgehouden dat het volgens openbare bronnen om een vast IP-adres gaat. Hij blijft bij zijn verklaring, zodat die volgens het hof niet op een vergissing berust. Het hof leidt hieruit af dat de verdachte zelf de overboekingen heeft gedaan, nog het beheer over de bedrijfsrekening had en direct betrokken was bij de ontvangst en verdere verwerking van de koopsommen.
Medeplegen staat vast, omdat de aangevers aan de telefoon met iemand anders spraken, met een duidelijke Nederlandse tongval, en op stills van pintransacties een andere persoon dan de verdachte te zien is. Het oogmerk om niet te leveren leidt het hof af uit drie omstandigheden: niet is gebleken dat de verdachte en zijn mededaders ooit over tractoren beschikten, kopers werden bij een verzoek tot bezichtiging met een smoes afgewimpeld en onder tijdsdruk gezet, en de koopsommen werden kort na ontvangst ontraceerbaar gemaakt. Ondanks het relatief beperkte aantal van vier aangevers is volgens het hof sprake van een beroep of gewoonte, gelet op de korte periode, de modus operandi en het feit dat het gaat om tractoren, goederen met een hoge handelswaarde die bij uitstek aan en door (boeren)bedrijven worden verkocht. Het witwassen bestaat erin dat het geld, dat rechtstreeks afkomstig is uit de eigen online handelsfraude, in kleinere bedragen en door meerdere personen in contanten is omgezet.
Bewezenverklaring
Feit 1 primair: medeplegen van een beroep of gewoonte maken van het door middel van een geautomatiseerd werk verkopen van goederen tegen betaling met het oogmerk om zich zonder volledige levering van de betaling te verzekeren, in de periode van 18 augustus tot 6 september 2023, door via twee websites tractoren aan te bieden waarvoor vier kopers € 10.890, € 41.140, € 39.930 en € 16.335 betalen, terwijl de tractoren niet worden geleverd en het geld niet wordt terugbetaald.
Feit 2 primair: medeplegen van witwassen door in dezelfde periode in Nederland geldbedragen van in totaal € 108.295 om te zetten, terwijl de verdachte en zijn mededaders wisten dat die bedragen onmiddellijk uit enig misdrijf afkomstig waren.
Het hof spreekt de verdachte vrij van wat meer of anders is tenlastegelegd.
Strafoplegging en maatregelen
Het hof legt een gevangenisstraf van één jaar op met aftrek van voorarrest, gelijk aan de eis van de advocaat-generaal en de straf in eerste aanleg. Volgens het hof hebben de verdachte en zijn mededaders voor persoonlijk gewin meerdere slachtoffers ernstig financieel benadeeld en het vertrouwen in de online handel aangetast. Het strafblad van de verdachte vermeldt een onherroepelijke veroordeling van geruime tijd geleden, maar in de jaren vóór deze feiten geen justitiecontacten. De reclassering ziet in een advies van 8 oktober 2026 geen risicofactoren. Het hof ziet in de persoonlijke omstandigheden geen reden tot strafverzwaring of strafmatiging. Volgens het LOVS-oriëntatiepunt voor fraude met een benadelingsbedrag van € 70.000 tot € 125.000 is in beginsel een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van vijf tot negen maanden passend. Het benadelingsbedrag ligt aan de bovenkant daarvan en het witwassen komt erbij. De straf wordt volledig in de penitentiaire inrichting ten uitvoer gelegd tot de verdachte in aanmerking komt voor een penitentiair programma of voorwaardelijke invrijheidstelling.
Het hof wijst de drie vorderingen van de benadeelde partijen toe tot het voor de tractor betaalde bedrag exclusief btw. Dat zijn € 34.887,60, € 34.000 en € 13.500, telkens hoofdelijk met de mededaders en vermeerderd met de wettelijke rente, die ingaat op 31 augustus, 28 augustus en 5 september 2023. Voor elk van die bedragen legt het hof de schadevergoedingsmaatregel op, met gijzeling van ten hoogste 172, 97 en 91 dagen. De btw en de kosten van rechercheonderzoek wijst het hof af. De proceskosten voor beslaglegging in een civiel geding komen in de strafrechtelijke procedure niet voor vergoeding in aanmerking, zodat de benadeelde partij en de verdachte daar ieder hun eigen kosten dragen. Het hof verwerpt de verweren tegen de vorderingen. De eerste benadeelde partij blijkt uit stukken van de Kamer van Koophandel mede-eigenaar te zijn van het betalende bedrijf. Voor een eerdere toewijzing in een civiele zaak zijn geen aanwijzingen. De derde benadeelde partij heeft het contact over de aankoop gehad en is op grond van de financieringsovereenkomst zelf verplicht de koopprijs te voldoen.
Lees hier de volledige uitspraak.
