Veroordeling van een rechtspersoon voor medeplegen van gewoontewitwassen via valse facturen voor fictieve montagewerkzaamheden

Rechtbank Gelderland 8 september 2026, ECLI:NL:RBGEL:2026:7018

De rechtbank Gelderland veroordeelt een besloten vennootschap voor medeplegen van gewoontewitwassen van € 109.440. De bestuurder van het bedrijf ontvangt contant geld van een medeverdachte die is veroordeeld voor de productie van en handel in harddrugs. Het bedrijf boekt dat geld giraal terug naar de vennootschap van de medeverdachte onder verwijzing naar facturen voor 160 montage-uren per week. De rechtbank oordeelt dat aan die facturen geen werkzaamheden ten grondslag liggen en dat sprake is van een schijnconstructie. De gedragingen van de bestuurder worden aan de rechtspersoon toegerekend omdat zij in de sfeer van de rechtspersoon hebben plaatsgevonden. De rechtbank legt, ondanks overschrijding van de redelijke termijn, de gevorderde geldboete van € 33.000 op.

Inleiding en context

De verdachte is een besloten vennootschap die via andere bedrijven arbeidskrachten inhuurt voor projecten. De bestuurder is sinds 2011 indirect directeur en zelfstandig bevoegd bestuurder, voert mede de administratie, keurt betalingen goed en verricht zelf betalingen. De medeverdachte is sinds 28 januari 2021 indirect enig bestuurder en aandeelhouder van een andere vennootschap. Deze medeverdachte is bij vonnis van de rechtbank Gelderland van 4 juli 2024 (ECLI:NL:RBGEL:2024:4205) veroordeeld voor medeplegen van de productie van en handel in harddrugs in de periode van 1 augustus 2022 tot en met 3 februari 2023. De zaak wordt in eerste aanleg op tegenspraak behandeld door de meervoudige kamer, zittingsplaats Zutphen. Tegen de bestuurder wordt op dezelfde datum afzonderlijk vonnis gewezen.

Tenlastelegging en wettelijk kader

De verdachte wordt verweten dat zij in de periode van 1 september 2022 tot en met 3 februari 2023 in de gemeente Zevenaar, de gemeente Doetinchem of elders in Nederland van het plegen van witwassen een gewoonte heeft gemaakt, tezamen en in vereniging met de medeverdachte. Het gaat om een geldbedrag van € 109.440, waarvan de werkelijke aard, herkomst of rechthebbende is verborgen of verhuld (sub a) en dat is verworven, voorhanden gehad, overgedragen, omgezet of gebruikt (sub b), terwijl de verdachte en haar mededader wisten dat het geld afkomstig was uit enig misdrijf. De relevante bepalingen zijn de artikelen 420bis en 420ter Sr, in verbinding met de artikelen 47 en 51 Sr.

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte zich in vereniging met de medeverdachte schuldig heeft gemaakt aan gewoontewitwassen. De bestuurder gaf als ultimate beneficial owner en feitelijk leidinggevende leiding aan de witwashandelingen; hij kon bepalen dat de valse facturen in de administratie werden opgenomen en via de rekening van het bedrijf werden betaald, zodat de handelingen aan de rechtspersoon kunnen worden toegerekend. De officier van justitie vordert een geldboete van € 33.000.

Standpunt van de verdediging

De raadsman bepleit integrale vrijspraak. Tegenover de facturen stonden daadwerkelijk geleverde arbeidskrachten, de facturen zijn giraal betaald en regulier verwerkt. Niet kan worden bewezen dat de bestuurder of een ander binnen het bedrijf valse facturen aanvaardde, crimineel geld ontving of omzette, wetenschap had van een criminele herkomst of opzet had op witwassen. De verdediging voert verder aan dat de WhatsApp-berichten anders moeten worden uitgelegd. Bij bewezenverklaring verzoekt de raadsman een geldboete af te stemmen op de draagkracht en de feitelijke rol van het bedrijf.

Oordeel gerecht

De rechtbank stelt vast dat tussen 16 september 2022 en 13 januari 2023 dertien overschrijvingen van de verdachte naar de vennootschap van de medeverdachte hebben plaatsgevonden, in totaal € 109.440, steeds in bedragen van € 6.080 of een veelvoud daarvan onder vermelding van een factuurnummer. Op de telefoon van de medeverdachte zijn zeven facturen aangetroffen voor "160 uren montageuren diverse projecten" per week. Volgens de Belastingdienst en de eigen administratie had de vennootschap van de medeverdachte geen personeel in dienst.

Uit Exclu-berichten van 13 september 2022 leidt de rechtbank af dat de medeverdachte wekelijks een factuur van ongeveer € 6.000 voor "aangenomen werk" naar een bedrijf stuurt, vergezeld van contant geld, waarna het bedrijf het bedrag giraal aan hem overmaakt. De rechtbank kwalificeert dit als een schijnconstructie waarbij contant verstrekt geld giraal wordt terugbetaald en de herkomst wordt verborgen en verhuld. De WhatsApp-berichten van de bestuurder ("er zat een briefje van 50 te weinig in", "er staat nu 100 te weinig in", "het klopt als een bus") bevestigen dat hem bij ontmoetingen contant geld werd betaald; de andersluidende uitleg van de verdediging acht de rechtbank onvoldoende onderbouwd. De vragen van de bestuurder hoe hij het werk op de factuur moet noemen, bevestigen dat de facturen niet op daadwerkelijk werk berusten. Het getapte gesprek van 22 december 2022, waarin de bestuurder vraagt om wekelijks te factureren omdat dat "het minste opvalt", bevestigt dat de wijze van factureren niet met de werkelijkheid overeenkomt.

De omvang van 160 uur per week kan de medeverdachte niet alleen hebben gemaakt en inhuur van personeel of onderaannemers is niet verantwoord. De stelling dat wel werkzaamheden zijn verricht is op geen enkele wijze onderbouwd. De bestuurder verwees naar zijn agenda, gaf geen toestemming die op te halen en bij de doorzoeking zijn agenda noch computer aangetroffen. De rechtbank oordeelt dat de facturen fictieve werkzaamheden betreffen en valselijk zijn opgesteld, en dat de bestuurder dit wist. Gelet op de veroordeling van de medeverdachte voor harddrugshandel, de schijnconstructie en de omvang van het geld kan het niet anders dan dat de bestuurder wist dat het contante geld ten minste gedeeltelijk uit misdrijf afkomstig was.

Voor de toerekening aan de rechtspersoon hanteert de rechtbank het criterium of de gedraging in de sfeer van de rechtspersoon heeft plaatsgevonden, aan de hand van de bekende omstandigheden (dienstbetrekking, normale bedrijfsvoering, dienstigheid, beschikkingsmacht en aanvaarding). De bestuurder sprak mede namens het bedrijf af met de medeverdachte, nam contant geld in ontvangst, maakte afspraken over het factureren van fictieve werkzaamheden en zorgde uit hoofde van zijn functie voor betaling vanaf de bankrekening van het bedrijf. Het inhuren van steigerbouwers past in de normale bedrijfsvoering. De witwasgedragingen en het opzet daarop worden daarom aan de verdachte toegerekend. Er is sprake van een nauwe en bewuste samenwerking met de medeverdachte en, gezien frequentie en periode, van een gewoonte.

Bewezenverklaring

• Medeplegen van gewoontewitwassen, begaan door een rechtspersoon, ten aanzien van in totaal € 109.440 in de periode van 1 september 2022 tot en met 3 februari 2023

Van hetgeen meer of anders is ten laste gelegd wordt de verdachte vrijgesproken.

Strafoplegging en maatregelen

Omdat de verdachte een rechtspersoon is, komt uitsluitend een geldboete in aanmerking. De rechtbank rekent de verdachte aan dat het witgewassen bedrag meer dan € 100.000 bedraagt, dat witwassen de integriteit van het financiële en economische verkeer aantast en dat de mededader ogenschijnlijk legaal over het geld kon beschikken. De rechtbank houdt er rekening mee dat aan de bestuurder bij vonnis van dezelfde datum een forse gevangenisstraf wordt opgelegd voor dit feit. De verdachte is niet eerder door de strafrechter veroordeeld, maar eerder dit jaar is haar bij strafbeschikking een geldboete opgelegd voor een ander soort feit, zodat artikel 63 Sr van toepassing is. De redelijke termijn, aangevangen op 11 april 2023, is met ruim een jaar en vier maanden overschreden; de rechtbank ziet daarin aanleiding de geldboete te matigen. Alles afwegend legt de rechtbank de door de officier van justitie gevorderde geldboete van € 33.000 op. Bijkomende straffen of maatregelen worden niet opgelegd.

Lees hier de volledige uitspraak.