NJV-preadvies 2026: De complexiteit van de anti-witwaswetgeving

Een belangrijk aandachtspunt is dat de open normen in de praktijk hebben geleid tot een extra laag van leidraden en handreikingen van toezichthouders en beroepsorganisaties. Hierdoor is de beoogde flexibiliteit van de principle-based benadering in de Wwft grotendeels schijn en ontstaat juist opnieuw een rule-based omgeving met hoge nalevingslasten voor financiële instellingen, beroepsbeoefenaren en burgers.

Vanuit strafrechtelijk perspectief signaleert Doorenbos bovendien dat open normen zich slecht verdragen met het lex-certa-vereiste en dat het strafrecht te gemakkelijk als handhavingsinstrument wordt ingezet — ook richting poortwachters. Dit heeft een crimaliserend effect en leidt tot risico-avers gedrag en de-risking.

Als handelingsperspectief bepleit hij een herschikking van de handhaving: het terugdringen van strafrechtelijke sanctionering van preventieve anti-witwasverplichtingen, en een nadrukkelijke voorkeur voor bestuursrechtelijk en tuchtrechtelijk toezicht, waarbij het strafrecht wordt gereserveerd voor daadwerkelijk strafwaardige gevallen.

Auteur: Daan Doorenbos

Bron: NJV jaargang 155 - 2026