Jaarverslag HMRC 2025/26: 494 strafrechtelijke onderzoeken en nieuwe bevoegdheden tegen belastingadviseurs

HM Revenue and Customs (HMRC), de belasting- en douanedienst van het Verenigd Koninkrijk, heeft op 9 juli 2026 het jaarverslag over het boekjaar 2025/26 gepubliceerd. Uit de technische toelichting van de Fraud Investigation Service (FIS), de dienst binnen HMRC die belastingfraude opspoort, blijkt dat FIS in dat jaar 494 strafrechtelijke onderzoeken formeel in behandeling nam, tegen 446 in 2024/25. Dat is een stijging van bijna elf procent in het aantal geopende onderzoeken. HMRC heeft in Engeland en Wales geen eigen vervolgingsbevoegdheid en draagt zaken over aan onafhankelijke vervolgingsautoriteiten, in de eerste plaats de Crown Prosecution Service (CPS), die over de tenlastelegging beslist. Naast de strafrechtelijke cijfers bevat het jaarverslag gegevens over de civiele fraudeonderzoeken onder Code of Practice 8 en Code of Practice 9 en over het optreden tegen belastingadviseurs die niet-naleving bij hun cliënten faciliteren.

De strafrechtelijke cijfers over 2025/26

Het begrip dat aan de stijging ten grondslag ligt, is de adoption: het formele moment waarop FIS een strafrechtelijk onderzoek in behandeling neemt. Dat aantal steeg van 446 in 2024/25 naar 494 in 2025/26. In dezelfde periode werden 626 doorzoekingen verricht, tegen 444 een jaar eerder. Het aantal beslissingen van onafhankelijke vervolgingsautoriteiten om tot vervolging over te gaan, de positive charging decisions, daalde van 557 naar 468. Het aantal vervolgingen liep terug van 310 naar 300 en het aantal veroordelingen van 281 naar 260, bij 40 vrijspraken en een slagingspercentage voor de rechter van 87 procent, tegen 91 procent in 2024/25.

De strafrechtelijke handhaving door HMRC leverde de schatkist in 2025/26 een totaal van 2.114 miljoen pond op, tegen 1.516 miljoen pond het jaar daarvoor. Van de veroordeelden kregen 84 personen een onvoorwaardelijke gevangenisstraf opgelegd, met een gemiddelde duur van 37 maanden, en 79 personen een voorwaardelijke gevangenisstraf, met een gemiddelde duur van 18 maanden. In 2024/25 ging het nog om 141 onvoorwaardelijke gevangenisstraffen met een gemiddelde duur van 35 maanden. HMRC tekent bij deze reeksen aan dat er geen rechtstreeks verband bestaat tussen adopties, charging decisions en vervolgingen, omdat het afzonderlijke gebeurtenissen binnen een boekjaar betreft en strafzaken meerdere jaren kunnen beslaan. De uitkomsten in een bepaald jaar weerspiegelen daardoor niet noodzakelijk de opsporingsactiviteit in datzelfde jaar.

De rol van FIS en de vervolgingsautoriteiten

Het merendeel van de fraudebestrijding door HMRC verloopt langs bestuursrechtelijke weg. In de criminal investigation policy is vastgelegd dat een strafrechtelijk onderzoek is voorbehouden aan gevallen waarin de fraude bijzonder ernstig is, waarin een afschrikwekkend signaal wenselijk is, of waarin de civiele bevoegdheden ontoereikend zijn om de waarheid te achterhalen of de belasting te innen. Voor vermoedens van fraude hanteert HMRC bij voorkeur de civiele procedure onder Code of Practice 9, waarbij een belastingplichtige via de Contractual Disclosure Facility volledige openheid van zaken geeft in ruil voor het uitblijven van strafrechtelijke vervolging voor het toegegeven gedrag. Code of Practice 8 wordt ingezet bij een vermoeden van een omvangrijk belastingverlies zonder dat fraude wordt verondersteld.

Deze civiele onderzoeken lopen door de jaargrenzen heen. In 2025/26 werden 191 onderzoeken onder Code of Practice 8 geopend en 296 onder Code of Practice 9, tegen respectievelijk 144 en 306 in 2024/25. De totale nalevingsopbrengst van FIS kwam in 2025/26 uit op ruim 4,2 miljard pond, waarvan bijna 2,1 miljard pond uit civiele onderzoeken. De belasting die op 31 maart 2026 onder de civiele onderzoeken van FIS in behandeling was, de tax under consideration, bedroeg ruim 2,4 miljard pond. Omdat HMRC in Engeland en Wales zelf niet vervolgt, worden zaken na onderzoek voorgelegd aan de CPS, die zelfstandig over de tenlastelegging beslist en de vervolging voert.

Onderzoeken naar belastingadviseurs

Over het optreden tegen belastingadviseurs bevat het jaarverslag over 2024/25 de laatste officieel bevestigde cijfers waarnaar zelfstandig kon worden verwezen. HMRC voerde in dat jaar 183 onderzoeken uit naar de belastingzaken van adviseurs, met een nalevingsopbrengst van 1,75 miljoen pond, schortte 1.285 keer de toegang tot HMRC-diensten op of blokkeerde deze, en deed 43 meldingen van wangedrag aan de betrokken beroepsorganisatie.

Het bevoegdhedenkader tegen adviseurs is daarna uitgebreid. Uit de Transformation Roadmap-update 2026 blijkt dat vanaf 1 april 2026 sterkere bevoegdheden zijn ingevoerd om op te treden tegen belastingadviseurs die niet-naleving bij hun cliënten opzettelijk faciliteren, met zwaardere sancties die worden berekend aan de hand van de door het handelen van de adviseur gederfde belasting. Vanaf mei 2026 geldt bovendien een registratieplicht voor adviseurs die met HMRC communiceren; die datum was verschoven van de aanvankelijk voorziene ingangsdatum van april 2026. De onderliggende maatregelen zijn opgenomen in de Finance Act 2025 to 2026, die volgens de analyse van het ICAEW de bestaande drempel van dishonest conduct vervangt door sanctionable conduct, gedefinieerd als handelen met de bedoeling een verlies aan belastingopbrengst te bewerkstelligen. Aan deze wijziging ging de consultatie Enhancing HMRC's ability to tackle tax advisers facilitating non-compliance vooraf, die van 26 maart tot 7 mei 2025 liep en 116 schriftelijke reacties opleverde.

Het handhavingsdoel van de Britse overheid

De strafrechtelijke handhaving staat in het kader van een breder overheidsdoel. In de Spring Statement 2025 kondigde de regering aan het aantal vervolgingsbeslissingen voor de zwaarste fraude met twintig procent te willen verhogen tegen 2029/30, wat neerkomt op een streefcijfer van ongeveer 600 vervolgingen per jaar. Dit moet worden bereikt door aanvullende strafrechtelijke onderzoeken naar zowel ondernemingen als natuurlijke personen. Ter ondersteuning van dit doel werkt HMRC aan een uitbreiding van de opsporingscapaciteit, met een voorgenomen werving van 5.500 extra nalevingsmedewerkers tegen 2030 en ruim 1.600 nieuwe medewerkers die in 2025/26 zijn ingestroomd.

Ter achtergrond: HMRC haalde in 2025/26 966,4 miljard pond aan belastingopbrengsten binnen en bracht voor het eerst meer dan 50 miljard pond aan nalevingsopbrengst binnen. De voorlopige schatting van de tax gap, het verschil tussen de theoretisch verschuldigde en de daadwerkelijk geïnde belasting, kwam voor 2024/25 uit op 6,4 procent. De inzet van kunstmatige intelligentie en data-analyse leidde volgens HMRC tot het beschermen en terugvorderen van 10 miljard pond aan belasting.

Afsluiting

Met de publicatie van het jaarverslag op 9 juli 2026 heeft HMRC de cijfers over het boekjaar 2025/26 vastgesteld. Het aantal formeel geopende strafrechtelijke onderzoeken steeg met bijna elf procent naar 494, terwijl het aantal vervolgingen en veroordelingen ten opzichte van 2024/25 licht daalde. De strafrechtelijke handhaving leverde de schatkist ruim 2,1 miljard pond op. De bevoegdheden om op te treden tegen belastingadviseurs die niet-naleving faciliteren zijn per 1 april 2026 uitgebreid en de registratieplicht voor adviseurs geldt vanaf mei 2026. Het overheidsdoel van twintig procent meer vervolgingsbeslissingen voor de zwaarste fraude tegen 2029/30 moet nog worden gehaald.

Sourcingnoot: het screenshot dat aan deze blog ten grondslag ligt, betreft berichtgeving over het jaarverslag 2025/26 van HMRC; de precieze bron van dat bericht kon niet worden vastgesteld en wordt daarom niet aangehaald. Het cijfer van elf procent is geverifieerd tegen de primaire bron: het aantal formeel geopende strafrechtelijke onderzoeken (adopties) steeg van 446 naar 494, volgens de technische toelichtingen van de Fraud Investigation Service over 2024/25 en 2025/26. Fieldfisher en Hickman & Rose duiden dit adoptiecijfer eveneens als het aantal geopende strafrechtelijke onderzoeken. Het exacte aantal onderzoeken naar belastingadviseurs over 2025/26 kon niet zelfstandig uit het primaire jaarverslag worden bevestigd; het laatst officieel bevestigde cijfer is 183 (2024/25). De in het bronbericht gemelde toename van adviseursgerichte onderzoeken steunt daarmee op dat bericht, terwijl de invoering van sterkere bevoegdheden per 1 april 2026 en de registratieplicht vanaf mei 2026 wel via de Transformation Roadmap-update van HMRC zijn bevestigd. De vervanging van dishonest conduct door sanctionable conduct berust op de berichtgeving van het ICAEW over de Finance Act 2025 to 2026. Deze blog betreft een ontwikkeling in het recht van het Verenigd Koninkrijk en is feitelijk weergegeven.

De volledige technische toelichting van de Fraud Investigation Service over 2025/26 is hier te raadplegen.