Jaaroverzicht criminele geldstromen 2025: € 433 miljoen beslag, instroom witwasverdachten daalt naar 2.999

Het Openbaar Ministerie heeft op 25 juli 2026 het Jaaroverzicht criminele geldstromen 2025 gepubliceerd, de vierde editie van deze uitgave. Over 2025 rapporteert het OM een conservatoir beslagresultaat van € 433 miljoen, tegenover een doelstelling van € 316 miljoen die is opgebouwd uit € 210 miljoen voor de politie en € 106 miljoen voor de bijzondere opsporingsdiensten. De instroom van witwasverdachten bij het OM kwam uit op 2.999, het laagste aantal in de reeks vanaf 2020, terwijl de uitstroom 3.882 afdoeningen bedroeg. Het jaaroverzicht beschrijft daarnaast de witwasmethoden waar opsporing en vervolging zich op richten, waaronder trade based money laundering, ondergronds bankieren, het Cash Compensatie Model en derdenbetalingen, en signaleert daarbij samenloop met belastingfraude, zorgfraude, arbeidsuitbuiting en illegale tewerkstelling. Het laatste hoofdstuk gaat in op wetgevingswensen en op Europese regelgeving, in het bijzonder Richtlijn (EU) 2024/1260 over confiscatie en het anti-witwaspakket. Deze blog zet de cijfers uit het jaaroverzicht op een rij, vergelijkt ze met voorgaande jaren en licht de onderdelen uit die raken aan het financieel-economisch strafrecht.

Beslag: € 433 miljoen tegenover een doelstelling van € 316 miljoen

Het conservatoir beslagresultaat is de optelsom van de inspanningen van de politie, de vier bijzondere opsporingsdiensten en het OM. Voor 2025 rapporteert het OM in zijn persbericht € 433 miljoen. De beslagdoelstellingen zijn vastgelegd in de Veiligheidsagenda voor de politie en in het Handhavingsarrangement 2023-2027 voor de bijzondere opsporingsdiensten. Voor de politie lopen die doelstellingen op van € 190 miljoen in 2023 naar € 220 miljoen in 2026; voor de vier bijzondere opsporingsdiensten gezamenlijk van € 91,6 miljoen in 2023 naar € 118 miljoen in 2027.

Bij deze reeks past één kanttekening. De tekst van het jaaroverzicht en het persbericht van het OM noemen € 433 miljoen, terwijl de grafiek in datzelfde jaaroverzicht voor 2025 een resultaat van € 443 miljoen vermeldt. Het jaaroverzicht licht dat verschil niet toe.

Het OM wijst er verder op dat de beslagcijfers een momentopname zijn. Volgens het jaaroverzicht nemen de initiële beslagcijfers in de tien jaar na registratie gemiddeld nog met dertig procent toe, het zogeheten na-ijleffect, door waardestijging van onroerend goed, rendement op bankrekeningen en de definitieve taxatie van in het buitenland gelegen objecten. Naast conservatoir beslag legt het OM klassiek beslag, bijvoorbeeld ten behoeve van onderzoek, verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer.

Per peildatum 16 januari 2026 lag er bij de Landelijke Beslag Autoriteit afgerond € 2,9 miljard aan beslag in beheer, in afwachting van een rechterlijke uitspraak. Dat bedrag steeg met 20,7 procent ten opzichte van het jaar daarvoor, wat het OM toeschrijft aan een toename van in beslag genomen voertuigen, valuta en cryptovaluta, bankbeslag en onroerend goed. Een specifiek aandachtspunt in 2025 was het beheer van luxe horloges: het ontbreken van originele verpakking, echtheidscertificaten en eigendomsgeschiedenis kan volgens het jaaroverzicht bij veilingen door Domeinen Roerende Zaken leiden tot waardeverminderingen van meer dan tachtig procent.

Incasso en afpakresultaat van de keten

Het totale afpakresultaat van de keten bedroeg in 2025 € 170 miljoen. Dat bestaat uit buitengerechtelijke afdoeningen van het OM, transacties en strafbeschikkingen, en uit de ontnemingsmaatregel. Het Centraal Justitieel Incassobureau pakte in 2025 € 50,8 miljoen af via een ontnemingsmaatregel, € 9 miljoen meer dan het jaar ervoor. Daarnaast werd ruim € 52 miljoen afgepakt door middel van verbeurdverklaringen. Het genoemde inningsresultaat is exclusief doorstortingen aan benadeelden en aan het buitenland.

Over 2024 bestond het resultaat van € 99,2 miljoen uit € 41,6 miljoen geïnd door het Centraal Justitieel Incassobureau en € 57,6 miljoen door het OM uit verbeurdverklaringen en oudere buitengerechtelijke afdoeningen, zo blijkt uit het jaarbericht over 2024. Het incassobureau richt zich met een programmatische aanpak op zaken vanaf € 100.000; de stijging is volgens het jaaroverzicht vooral in die categorie zichtbaar. Zolang de Wet herziening tenuitvoerlegging strafrechtelijke beslissingen wordt uitgefaseerd, doet het OM zelf nog de incasso van verbeurdverklaringen. In het voorwoord schrijft landelijk coördinerend officier van justitie Anita van Dis-Setz dat de incassoresultaten met 83 procent stevig blijven, maar ook laten zien hoe afhankelijk de keten is van een beperkt aantal grote zaken.

Witwascijfers: instroom daalt naar 2.999 verdachten

De instroom van witwasverdachten bij het OM daalde in 2025 naar 2.999. Dat is minder dan het gemiddelde van de voorgaande jaren en aanzienlijk minder dan in de piekjaren 2021 en 2022. Het OM telt hierbij verdachten en geen onderzoeken; één onderzoek kan meerdere verdachten bevatten en niet elke verdachte in een witwaszaak wordt voor witwassen vervolgd. Een eenduidige verklaring voor de daling geeft het jaaroverzicht niet; wel schrijft het OM dat de complexiteit van de zaken toeneemt en dat de focus verschuift van het fysiek voorhanden hebben van contant geld naar facilitators en systemische witwasmethoden.

In relatieve zin blijft de dagvaarding de meest voorkomende afdoening, met 47 procent van de uitstroom in 2025 tegenover 45 procent in 2021. Het aandeel onvoorwaardelijke sepots bedroeg 38 procent, waarvan 972 technische sepots, 388 beleidssepots en 103 administratieve sepots. Het aandeel transacties en OM-strafbeschikkingen steeg naar 12 procent, het hoogste percentage in de reeks vanaf 2020. Uit intern onderzoek van het OM blijkt dat gemiddeld tachtig procent van de witwaszaken binnen een jaar wordt afgedaan, ook wanneer die zaken een ontnemingscomponent bevatten; het gaat dan om zaken die in eerste aanleg al onherroepelijk zijn.

Witwasmethoden met een link naar fraude

Het jaaroverzicht besteedt een apart hoofdstuk aan de aanpak van witwasmethoden. Uitgangspunt daarvoor is het derde National Risk Assessment (2023) van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Datacentrum, waarin achttien witwasdreigingen worden benoemd. Op basis daarvan maken het OM en de opsporingsdiensten thematische afspraken, onder meer in het handhavingsarrangement tussen het Functioneel Parket en de FIOD.

Bij het Cash Compensatie Model gaat het om een constructie waarin girale betalingen van legale ondernemingen worden ingewisseld tegen contant crimineel geld, gedekt door valse facturen. Volgens analyses van de Financial Intelligence Unit Nederland komt dit voor bij onderaannemers in arbeidsintensieve sectoren zoals de bouw, de zorg en de pakketbezorging, waar werknemers contant worden uitbetaald. Op het moment van schrijven van het jaaroverzicht liepen bij het Combiteam en de FIOD veertien onderzoeken naar dit fenomeen. In de verder gevorderde onderzoeken zijn volgens het OM meer dan tientallen rechtspersonen betrokken die duizenden valse facturen in hun administratie hebben opgenomen, met per zaak tientallen miljoenen euro's. Het OM schrijft dat er in die onderzoeken vaak sprake is van polycriminaliteit, met naast witwassen en valsheid in geschrift ook arbeidsuitbuiting, illegale tewerkstelling of zorgfraude. Voor het komende jaar kondigt het OM aan een aanpak te ontwikkelen waarbij bedrijven die behulpzaam zijn bij witwassen strafrechtelijk worden afgedaan, bijvoorbeeld door vervolging voor het gebruik van valse facturen en overdracht van de fiscale feiten aan de Belastingdienst.

Een tweede thema zijn derdenbetalingen, waarbij facturen van een onderneming worden voldaan door een partij die geen zichtbare relatie met de klant of de transactie heeft. Het jaaroverzicht noemt als voorbeeld facturen van een Nederlands bedrijf in de foodsector aan klanten uit Afrika die werden betaald door Spaanse en Portugese particulieren. Het OM schrijft dat vervolging van de ontvangende ondernemer voor witwassen bewijsproblemen kent ten aanzien van de wetenschap over de herkomst van de gelden, en verwijst naar kleurloos opzet en naar de verplichting tot cliëntenonderzoek op grond van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme.

Verder gaat het jaaroverzicht in op misbruik van rechtspersonen en op criminele financiële facilitators. Het OM beschrijft organisaties die volledige startpakketten aanbieden voor verhullende structuren, met burgerservicenummers voor niet-ingezetenen, inschrijvingen bij de Kamer van Koophandel, bankrekeningen en adressen voor spookbewoning. Het OM pleit voor versterking van de poortwachtersrol van de notaris en de Kamer van Koophandel en voor betrouwbare registers. In het verlengde daarvan liep in 2025 het project Doorstroomvennootschappen en witwassen door, waarin de Belastingdienst, De Nederlandsche Bank, het OM en het Anti Money Laundering Centre van de FIOD samenwerken.

Wwft-handhaving en fiscale strafzaken

In het jaaroverzicht komt een aantal zaken terug waarin poortwachters en ondernemingen strafrechtelijk zijn aangesproken. Het OM heeft Rabobank gedagvaard wegens structurele overtreding van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme; het onderzoek startte na een melding van De Nederlandsche Bank en ziet op tekortkomingen in het klantonderzoek en het melden van ongebruikelijke transacties. Het OM en de verdediging plannen met de rechtbank zittingsdata. Trustkantoor TMF Management B.V. kreeg een geldboete van € 130.500 wegens het niet onverwijld melden van twee ongebruikelijke transacties in 2020 en 2021; de boete werd verlaagd vanwege vrijwillige, volledige en tijdige medewerking aan het onderzoek.

Op fiscaal terrein noemt het jaaroverzicht de zaak waarin twee vennootschappen van Morgan Stanley strafbeschikkingen van in totaal € 101 miljoen accepteerden wegens het opzettelijk indienen van onjuiste aangiften dividendbelasting. Naast de strafrechtelijke afdoening legde de Belastingdienst een fiscale navordering op, en trokken andere partijen na de start van een belastingonderzoek verzoeken tot vermindering van dividendbelasting van in totaal ongeveer € 500 miljoen in. Daarnaast beschrijft het jaaroverzicht een fraudezaak waarin Nederlandse bedrijven werden ingezet om wereldwijd goederen en diensten aan te schaffen voor projecten van een buitenlandse multinational, met geantedateerde contracten en geldstromen naar onder meer Zwitserse bankrekeningen. Vier natuurlijke personen en drie rechtspersonen kregen geldboetes van in totaal € 3,4 miljoen; daarnaast werd ruim € 82,1 miljoen aan vermogen afgepakt. Het OM noemde als motieven voor de buitengerechtelijke afdoening de snelheid van de afdoening en de leeftijd en gezondheid van de hoofdverdachten.

Het jaaroverzicht noemt ook een hypotheekfraudezaak waarin een verdachte met vijf vervalste documenten, waaronder een arbeidsovereenkomst, salarisspecificaties en een aangifte inkomstenbelasting, een hypothecaire lening van € 640.000 verkreeg voor een woning van € 562.500. Het OM legde beslag op de woning; na de beslaglegging deed de verdachte afstand van de woning en volgde een strafbeschikking met een taakstraf van honderd uur, waarbij het OM rekening hield met haar rol in een breder, nog lopend onderzoek naar hypotheekfraude.

Cryptovaluta

In Nederland is in 2025 voor circa € 18,3 miljoen aan cryptovaluta in beslag genomen en door het OM direct omgezet naar euro's. Daarnaast zijn volgens het jaaroverzicht vele tientallen miljoenen aan cryptovaluta bevroren of in beslag genomen in het buitenland, bijvoorbeeld bij buitenlandse exchanges. Er zijn ruim negentig verschillende soorten cryptovaluta in beslag genomen, waaronder meerdere stablecoins; op andere coins dan bitcoin is voor circa € 10,5 miljoen beslag gelegd.

In de zomer van 2025 zijn nieuwe witwastypologieën vastgesteld voor het thema cryptovaluta, die de typologieën uit 2017 vervangen. Op toezichtterrein wijst het OM op de Markets in Crypto-Assets Regulation, waarbij bepaalde verplichtingen, zoals het verbod op marktmanipulatie met behulp van cryptovaluta, strafbaar zijn gesteld via de Wet op de economische delicten.

Internationale samenwerking

Ruim tachtig procent van de opsporingsonderzoeken kent volgens het jaaroverzicht een internationaal element. Nederland behandelde in 2025 22 inkomende CARIN-verzoeken en verstuurde tien uitgaande verzoeken. In de pilot met de Silver Notice van Interpol vaardigde Nederland twee notices uit, terwijl uitvoering werd gegeven aan 137 notices van andere landen, wat twaalf positieve hits opleverde. Het OM breidt het netwerk van liaison-magistraten uit, onder meer met een liaison in Colombia en Panama, en de FIOD werkt aan het plaatsen van liaison officers in Spanje, Italië en Turkije.

Het jaaroverzicht bespreekt daarnaast drie samenhangende vonnissen uit april 2025 over de verifieerbaarheid van verklaringen in witwasonderzoeken zonder gronddelict. Het OM stelde dat drie vennootschappen betrokken waren bij het witwassen van uit Rusland afkomstig vermogen en achtte de verklaringen over een legale herkomst niet-verifieerbaar en onvoldoende onderbouwd. De verdediging voerde aan dat de gelden afkomstig waren van twee Russische ondernemers en dat het door gebrekkige rechtshulprelaties niet mogelijk was tussenpersonen in Rusland en de Verenigde Arabische Emiraten als getuigen te horen. De rechtbank achtte in alle drie de zaken niet bewezen dat de vennootschappen zich schuldig hebben gemaakt aan witwassen, onder meer omdat het falen van het rechtshulpverkeer buiten de macht van de verdachten lag.

Confiscatie en aankomende regelgeving

Richtlijn (EU) 2024/1260 over ontneming en confiscatie van vermogensbestanddelen, gepubliceerd op 24 april 2024, moet uiterlijk op 23 november 2026 zijn geïmplementeerd. Het conceptwetsvoorstel lag ten tijde van het jaaroverzicht bij de Raad van State. De artikelen 15 en 16 van de richtlijn voorzien in non conviction based confiscation, een strafrechtelijke procedure waarin confiscatie mogelijk is zonder voorafgaande veroordeling en die zich richt op een vermogensbestanddeel in plaats van op een persoon. De procedure wordt gevoerd bij de raadkamer van de rechtbank, een belanghebbende moet door het OM worden opgeroepen en tegen de beslissing staat cassatie open. Voor de bewijsstandaard wordt aangesloten bij de regeling van de ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel.

De richtlijn ziet voor de confiscatievordering op misdrijven die in georganiseerd verband zijn gepleegd en waarmee aanzienlijk economisch voordeel is behaald. De Nederlandse implementatie gaat volgens het jaaroverzicht uit van elk strafbaar feit en laat het begrip aanzienlijk economisch voordeel los. De officier van justitie moet per geval afwegen of hij strafvervolging instelt, een confiscatieprocedure start of beide. Ter illustratie noemt het OM een zaak waarin de rechtbank Oost-Brabant in 2024 een ontneming van € 37 miljoen oplegde en beslag werd gelegd op vele tientallen panden, terwijl de strafzaak in 2015 was gestart en inmiddels hoger beroep is ingesteld.

Naast de Confiscatierichtlijn wijst het jaaroverzicht op het Europese anti-witwaspakket met de Transfer of Funds Regulation, de verordening tot oprichting van de Anti-Money Laundering Authority, de zesde anti-witwasrichtlijn en de anti-witwasverordening die de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme gaat vervangen. De implementatiedeadline daarvoor is juli 2027. Op nationaal niveau pleit het OM voor een meldrecht voor overheidsinstanties, zodat gemeenten en provincies signalen die kunnen duiden op witwassen bij de Financial Intelligence Unit Nederland kunnen melden zonder hun geheimhouding te schenden, en voor een overkoepelende nationale strategie voor de aanpak van criminele geldstromen.

Bijzondere opsporingsdiensten

Het jaaroverzicht besteedt een hoofdstuk aan de vier bijzondere opsporingsdiensten en de politie. De FIOD haalde de met het Functioneel Parket afgesproken beslagdoelstelling voor 2025. De opsporingsdienst van de Nederlandse Arbeidsinspectie realiseerde de verhoogde kwantitatieve doelstelling voor 2025 en behaalde in alle rechercheteams de beslagdoelstelling, zowel bij Recherche Zorgfraude als bij Recherche Arbeidsuitbuiting en Recherche Werk en Inkomen. De opsporingsdienst van de Inspectie Leefomgeving en Transport gebruikt sinds 2025 het Vermogensdossier in alle gestarte strafrechtelijke onderzoeken; in dat kader noemt het jaaroverzicht de strafbeschikking van € 1,5 miljoen voor Heineken Nederland wegens het vullen en op de markt brengen van ruim 7,2 miljoen blikjes zonder statiegeld. De opsporingsdienst van de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit beschrijft berekeningen van wederrechtelijk verkregen voordeel, onder meer op basis van het meest reëel legale alternatief bij het gebruik van een verboden gewasbeschermingsmiddel, wat in dat voorbeeld uitkwam op € 16.000.

Aan de informatiepositie draagt het samenwerkingsverband iCOV bij. In 2025 werden 10.422 aanvragen gedaan en 19.009 producten afgenomen, ondanks dat de dienstverlening halverwege het jaar tijdelijk werd stilgelegd als gevolg van de ICT-inbreuk bij het OM. Per 1 maart 2025 vormt de Wet gegevensverwerking door samenwerkingsverbanden het wettelijk fundament voor iCOV.

Afsluiting

Het Jaaroverzicht criminele geldstromen 2025 is de vierde editie van deze uitgave van het Openbaar Ministerie. Over 2025 rapporteert het OM € 433 miljoen aan conservatoir beslag bij een doelstelling van € 316 miljoen, € 2,9 miljard aan beslag in beheer bij de Landelijke Beslag Autoriteit per 16 januari 2026 en een afpakresultaat van de keten van € 170 miljoen. De instroom van witwasverdachten daalde naar 2.999 en de uitstroom bedroeg 3.882 afdoeningen. Het conceptwetsvoorstel ter implementatie van de Confiscatierichtlijn ligt bij de Raad van State; de implementatietermijn verstrijkt op 23 november 2026 en die van het Europese anti-witwaspakket in juli 2027. De parlementaire behandeling van de implementatiewetgeving moet nog plaatsvinden.