Gevangenisstraf van twaalf maanden voor feitelijk leidinggeven aan onjuiste aangiften omzetbelasting en valse verkoopfacturen bij onterechte toepassing van verleggingsregeling en nultarief
/Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch 29 oktober 2026, ECLI:NL:GHSHE:2026:3015
Het gerechtshof ‘s-Hertogenbosch veroordeelt op 29 oktober 2026 een bestuurder voor feitelijk leidinggeven aan het opzettelijk onjuist doen van aangiften omzetbelasting en aan valsheid in geschrift door zijn vennootschap. Die vennootschap verkoopt via een webwinkel consumentenelektronica, voornamelijk mobiele telefoons, aan particulieren en brengt hun 21 procent btw in rekening. In haar aangiften verantwoordt zij die omzet als intracommunautaire leveringen tegen het nultarief en als leveringen boven € 10.000 waarop de verleggingsregeling van toepassing is, aan vennootschappen waarvan de verdachte eveneens bestuurder is. Het hof oordeelt dat die leveringen nooit hebben plaatsgevonden en dat de verdachte een schijnconstructie heeft opgezet met het enkele doel belasting te ontduiken. Het verweer dat sprake is van dropshipping verwerpt het hof, evenals het verzoek een getuige te horen en het voorwaardelijke verzoek tot een reconstructie van de goederenstromen. Het hof acht een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van veertien maanden passend, maar legt wegens de forse overschrijding van de redelijke termijn twaalf maanden op.
Inleiding en context
De verdachte is een natuurlijk persoon, geboren in 1978. Hij is via een eigen houdstermaatschappij indirect enig aandeelhouder en bestuurder van een besloten vennootschap die op 9 oktober 2012 is opgericht en volgens het handelsregister een groothandel in elektronische apparatuur drijft. Daarnaast is hij enig aandeelhouder en bestuurder van een in 2012 naar Frans recht opgerichte vennootschap en tot 21 januari 2015 enig bestuurder van een stichting die enig aandeelhouder en bestuurder is van een op 9 oktober 2014 opgerichte Nederlandse vennootschap. Een medeverdachte werkt als zzp’er op vaste basis voor de vennootschap en fungeert als manager en teamleider.
Het gaat om een hoger beroep tegen het vonnis van de rechtbank Oost-Brabant van 9 december 2019. De rechtbank spreekt de verdachte vrij van de feiten 3 en 4, acht de feiten 1 en 2 bewezen en legt een gevangenisstraf op van 27 maanden, waarvan 9 voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaren. Het hof verklaart de verdachte niet-ontvankelijk in zijn hoger beroep voor zover dat is gericht tegen de vrijspraken van de feiten 3 en 4 (art. 404 lid 5 Sv). Waar die feiten over gaan, blijkt niet uit het arrest. Het hof vernietigt het vonnis om redenen van efficiëntie, al kan het zich in grote mate met de inhoud ervan verenigen.
De verdachte wordt op 5 januari 2016 in verzekering gesteld. In 2021 wijst het hof een getuigenverzoek toe en verwijst het de zaak naar de raadsheer-commissaris. De inhoudelijke behandeling in hoger beroep vindt plaats op 24 september 2026.
Tenlastelegging en wettelijk kader
Onder feit 1 wordt de verdachte verweten dat hij opdracht heeft gegeven tot dan wel feitelijk leiding heeft gegeven aan het door de vennootschap, al dan niet samen met anderen, opzettelijk onjuist of onvolledig doen van aangiften omzetbelasting over het tweede, derde en vierde kwartaal van 2014 en het eerste kwartaal van 2015, terwijl dat ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven (art. 69 lid 2 AWR jo. art. 51 Sr). Feit 2 betreft opdracht geven tot of feitelijk leidinggeven aan het door de vennootschap valselijk opmaken of vervalsen van vier verkoopfacturen uit 2014, gericht aan vier afnemers, met het oogmerk ze als echt en onvervalst te gebruiken (art. 225 Sr).
Het hof zet het fiscale kader uiteen. Omzetbelasting bedraagt in beginsel 21 procent (art. 9 lid 1 Wet OB). Voor leveringen van goederen die naar een andere lidstaat worden vervoerd en daar zijn onderworpen aan heffing ter zake van intracommunautaire verwerving geldt het nultarief, mits de toepasselijkheid uit boeken en bescheiden blijkt en de ondernemer beschikt over het btw-identificatienummer van de afnemer, toegekend door een andere lidstaat (art. 9 lid 2 onder b jo. tabel II, onder a, onder 6, Wet OB en art. 12 Uitvoeringsbesluit omzetbelasting 1968). Volgens het hof kan dat recht op grond van de rechtspraak van het HvJ EU worden geweigerd als de belastingplichtige wist of had moeten weten dat hij deelnam aan btw-fraude, met verwijzing naar HvJ EU 18 december 2014, C-131/13, C-163/13 en C-164/13, ECLI:EU:C:2014:2455 (Italmoda en Turbu). Bij levering van mobiele telefoons aan een ondernemer voor € 10.000 of meer per levering per soort goed wordt de heffing verlegd naar de afnemer (art. 12 lid 5 Wet OB jo. art. 24ba lid 1 onder g onder 1° Uitvoeringsbesluit). Beide regelingen vereisen leveringen tussen ondernemers.
Het hof vermeldt als toepasselijke voorschriften art. 69 AWR en de artikelen 47, 51, 57 en 225 Sr.
Standpunt van het Openbaar Ministerie
De advocaat-generaal stelt zich op het standpunt dat de verleggingsregeling en het nultarief niet hadden mogen worden toegepast, zodat de aangiften onjuist zijn en de verdachte daaraan feitelijke leiding heeft gegeven. Ook feit 2 acht de advocaat-generaal bewezen: de facturen hebben betrekking op leveringen die nooit hebben plaatsgevonden, omdat de producten rechtstreeks naar particuliere klanten gingen. De advocaat-generaal vordert bevestiging van het vonnis met uitzondering van de straf, en vordert een gevangenisstraf van 24 maanden, waarvan 8 voorwaardelijk, met een proeftijd van drie jaren.
Standpunt van de verdediging
De verdediging bepleit primair vrijspraak van feit 1. Tussen de vennootschap en de Franse vennootschap en tussen de vennootschap en de in oktober 2014 opgerichte Nederlandse vennootschap is volgens de raadsman sprake van dropshipping, een legale vorm van e-commerce waarbij de verkoper producten verkoopt die hij niet zelf op voorraad heeft en die de leverancier rechtstreeks aan de klant aflevert. Van een schijnconstructie is volgens de verdediging geen sprake. Daarnaast ontbreekt het opzet van de verdachte.
Subsidiair bepleit de verdediging partiële vrijspraak voor de periode waarin de btw-identificatienummers van de twee afnemende vennootschappen nog actief waren. Het Franse nummer is op 15 juni 2014 gedeactiveerd, het Nederlandse op 20 oktober 2014. Tot die data zou binnen de wettelijke kaders van het nultarief en de verleggingsregeling zijn gehandeld.
Ook van feit 2 bepleit de verdediging vrijspraak. De factuur aan de Franse vennootschap dateert uit de periode waarin haar btw-identificatienummer nog actief was. De facturen aan de twee overige afnemers berusten mogelijk op een administratieve fout: zij zijn niet in hun administratie aangetroffen en op één na betaald door de Franse vennootschap, zodat zij waarschijnlijk aan die vennootschap gericht hadden moeten zijn.
De verdediging persisteert bij het in 2021 toegewezen verzoek een accountmanager van de vervoerder als getuige te horen over de goederenstromen. Zij verzoekt voorwaardelijk om een reconstructie per transactie van onder meer de tracking- en verzendgegevens, het werkelijke afleverland, de toepasselijke btw-regel, de aangifteplichtige entiteit en het resterende belastingnadeel. Ten slotte verzoekt de raadsman, onder meer gelet op de persoonlijke omstandigheden van de verdachte en de overschrijding van de redelijke termijn, geen onvoorwaardelijke gevangenisstraf op te leggen.
Oordeel gerecht
Het hof stelt de cijfers uit de aangiften vast. Over het tweede kwartaal van 2014 is € 996.850 aangegeven als leveringen naar de EU, hoofdzakelijk op basis van facturen aan de Franse vennootschap. Over het derde kwartaal van 2014 staat € 3.132.848 onder 0 procent of niet belast, volledig gebaseerd op facturen aan twee andere afnemers. Over het vierde kwartaal van 2014 gaat het om € 2.178.436 en over het eerste kwartaal van 2015 om € 1.397.658, telkens hoofdzakelijk gebaseerd op facturen aan de Nederlandse vennootschap en, voor het vierde kwartaal, aan een van de twee andere afnemers.
Over de Franse en de Nederlandse vennootschap overweegt het hof dat beide achtereenvolgens houder zijn van de webwinkel waarlangs consumentenelektronica aan particulieren wordt verkocht met 21 procent btw. De payment serviceprovider stort de opbrengsten op hun rekeningen: € 4.875.579,98 bij de Franse vennootschap en € 2.893.488,64 bij de Nederlandse. In de tussenliggende periode van 15 tot en met 30 oktober 2014 wordt € 782.699,04 gestort op de rekening van de vennootschap zelf. Geen van beide afnemende vennootschappen draagt omzetbelasting af. De vennootschap ontvangt van hen grote bedragen onder vermelding van factuurnummers. De bijbehorende verkoopfacturen zijn telkens gericht aan een niet-bestaand persoon en vermelden, op één uitzondering na, geen btw.
Feitelijk verloopt alles via de vennootschap. Een programmeur van de vennootschap bouwt de webwinkel en medewerkers van de vennootschap beheren hem. Bestellingen komen bij de vennootschap binnen, worden in een klein magazijn in haar kantoorpand opgeslagen en door een externe vervoerder daar opgehaald en rechtstreeks bij particulieren afgeleverd. Retouren gaan naar een locker van 39 bij 39 bij 90 centimeter in een bedrijfsverzamelgebouw en worden door medewerkers van de vennootschap opgehaald. De afnemende vennootschappen hebben, behalve de verdachte, geen personeel en geen bedrijfsruimte. De vervoerder en de beheerder van het bedrijfsverzamelgebouw hebben steeds contact met de medeverdachte. De verdachte verklaart zelf dat de bedrijven gelieerd waren en dat het niet zoveel uitmaakte waar de winst terechtkwam.
Het hof oordeelt dat de Franse en de Nederlandse vennootschap louter zijn op- en ingezet om te doen voorkomen dat sprake was van intracommunautaire leveringen en van leveringen boven € 10.000 per soort goed. In werkelijkheid zijn er geen leveringen aan die vennootschappen geweest. Het hof spreekt van een schijnconstructie met het enkele doel belasting te ontduiken, welk doel ook is verwezenlijkt. Omdat alle economische activiteit bij de vennootschap plaatsvindt, rust de afdrachtplicht op haar. Het hof betrekt daarbij dat de FIOD inkoop- en verkoopprijzen van telefoons heeft vergeleken: de inkoopprijs is telkens nagenoeg gelijk aan de verkoopprijs exclusief btw, zodat de vennootschap bij afdracht van de btw geen winst zou maken. De verdachte kan ter zitting niet verklaren hoe de hoge omzet ondanks dit verdienmodel mogelijk was. Bij de Belastingdienst en de FIOD komen meerdere meldingen binnen van concurrentievervalsing.
Het dropshippingverweer verwerpt het hof. Kenmerk van dropshipping is volgens het hof dat iedere betrokken onderneming een feitelijke en economische bijdrage aan het verkoop- en leveringsproces levert, waarover veelal een marge wordt berekend. Hier dient de constructie geen legitiem doel, rekent de vennootschap de andere vennootschappen geen kosten voor voorraadbeheer, logistiek en websitebeheer, en is de verdachte van alle drie de bedrijven (indirect) enig bestuurder. Ook het partiële vrijspraakverweer wordt verworpen.
Over de twee overige afnemers overweegt het hof dat de facturen aan hen hetzelfde klantnummer dragen als die aan de Franse vennootschap. Zij komen niet voor in de administratie van die afnemers, deze afnemers hebben nooit geld aan de vennootschap of aan de Franse vennootschap overgemaakt, en de facturen zijn op één na betaald door de Franse vennootschap, die in het derde kwartaal van 2014 geen actief btw-identificatienummer meer had. De afleveradressen zijn een woonadres waar een varkenshouderij zou worden gestart en een inschrijfadres waar de betrokken bestuurder feitelijk niet woonde. De Belastingdienst heeft beide afnemers naheffingsaanslagen opgelegd wegens omzetbelastingfraude. Het hof oordeelt dat ook aan hen niet is geleverd, zodat de verleggingsregeling over het derde en vierde kwartaal van 2014 onterecht is toegepast.
Het opzet leidt het hof vooral af uit het verdienmodel: de vennootschap kon alleen winst maken doordat zij geen omzetbelasting afdroeg. De aangiften worden ingediend door een externe boekhouder na akkoord van de verdachte en/of de medeverdachte. Volgens de boekhouder kennen beiden de regels over verlegging en nultarief goed, wat de verdachte zelf bevestigt. Als bestuurder van alle betrokken vennootschappen weet de verdachte dat aan klanten btw in rekening wordt gebracht die niemand afdraagt.
Het hof rekent de gedragingen toe aan de vennootschap, omdat zij in de sfeer van de rechtspersoon hebben plaatsgevonden: het doen van aangiften en het opmaken van facturen past in de normale bedrijfsvoering, is haar dienstig geweest en vormt een noodzakelijk onderdeel van haar verdienmodel. Medeplegen met de medeverdachte acht het hof bewezen. Hij levert een significante bijdrage aan de aangiften, regelt de verzending en ontvangst van bestellingen, weet dat aan particulieren werd geleverd en aan zakelijke afnemers werd gefactureerd, kent de locker en verklaart dat de vennootschap en de Franse vennootschap in zijn ogen hetzelfde bedrijf waren. Bij feit 2 kan niet worden vastgesteld dat hij de tenlastegelegde facturen zelf heeft opgemaakt, maar hij stuurt de medewerkers aan die facturen opmaken en zijn bijdrage is volgens het hof van voldoende gewicht.
Het feitelijk leidinggeven volgt uit de positie van de verdachte als indirect enig bestuurder, onder wiens verantwoordelijkheid alle werkzaamheden plaatsvinden en die bij de aangiften als contactpersoon staat vermeld. Het opzet op de verboden gedragingen is volgens het hof gegeven, nu de onjuiste aangiften een noodzakelijk onderdeel zijn van de door de verdachte willens en wetens opgezette schijnconstructie. Hoewel het opmaken van facturen niet tot zijn werkzaamheden behoort, heeft de verdachte daartoe actief, al dan niet indirect via de medeverdachte, opdracht gegeven.
De vier facturen onder feit 2 zijn vals, omdat zij betrekking hebben op leveringen en verkooptransacties die nooit hebben plaatsgevonden. Het gaat om 70 mobiele telefoons voor € 18.965,50, een grote partij consumentenelektronica voor € 98.592, 132 mobiele telefoons voor € 31.011 en 210 spelcomputers voor € 67.010,01, telkens zonder btw en zonder bezorgkosten. De facturen zijn in de administratie opgenomen en dienen als bewijs voor de voorgewende leveringen waarop de onjuiste aangiften mede zijn gebaseerd.
Het voorwaardelijke verzoek tot een reconstructie van de goederenstromen wijst het hof af. Het hof acht zich voldoende voorgelicht en wijst erop dat verlegging en nultarief alleen gelden voor leveringen tussen ondernemers, terwijl de verdediging niet betwist dat rechtstreeks aan particulieren werd geleverd. Ook het verzoek de getuige te horen wordt afgewezen. Het hof acht de relevantie van het verhoor, gelet op de vastgestelde schijnconstructie, niet meer aanwezig. De getuige was accountmanager zonder rechtstreekse betrokkenheid bij het operationele proces, zodat redelijkerwijs is uitgesloten dat zij iets over de goederenstromen kan verklaren. Het hof overweegt daarnaast dat de raadsheer-commissaris in 2022 vaststelt dat de getuige om medisch-psychische redenen niet kon worden verhoord, zodat destijds een goede reden bestond waarom het ondervragingsrecht van art. 6 lid 3 onder d EVRM niet kon worden uitgeoefend. Haar verklaring is slechts in zeer beperkte mate en niet in beslissende mate voor het bewijs gebruikt en wordt nagenoeg geheel door ander bewijs ondersteund. Het proces is volgens het hof in zijn geheel bezien eerlijk geweest.
Het hof kwalificeert feit 1 als medeplegen van opzettelijk een bij de belastingwet voorziene aangifte onjuist doen, terwijl het feit ertoe strekt dat te weinig belasting wordt geheven, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedragingen. Feit 2 kwalificeert het hof als medeplegen van valsheid in geschrift, begaan door een rechtspersoon, meermalen gepleegd, terwijl de verdachte feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedragingen.
Bewezenverklaring
Feit 1: de verdachte heeft feitelijke leiding gegeven aan het door de vennootschap, samen met een ander, op 27 juli 2014, 1 november 2014, 29 januari 2015 en 29 april 2015 telkens opzettelijk onjuist doen van aangiften omzetbelasting over het tweede, derde en vierde kwartaal van 2014 en het eerste kwartaal van 2015, door een te laag bedrag aan verschuldigde omzetbelasting op te geven, terwijl die feiten ertoe strekten dat te weinig belasting werd geheven.
Feit 2: de verdachte heeft feitelijke leiding gegeven aan het door de vennootschap, samen met een ander, valselijk opmaken van vier verkoopfacturen van 6 mei, 24 juli, 3 september en 4 november 2014, waarop verkooptransacties en leveringen zijn vermeld die in werkelijkheid niet hebben plaatsgevonden, met het oogmerk die facturen als echt en onvervalst te gebruiken of door anderen te doen gebruiken.
Van het onder 1 en 2 meer of anders tenlastegelegde, waaronder het opdracht geven, wordt de verdachte vrijgesproken.
Strafoplegging en maatregelen
Het hof weegt mee dat de vennootschap over het leeuwendeel van haar omzet in 2014 en 2015 geen belasting afdraagt, terwijl daarover 21 procent verschuldigd was. Daardoor kan zij producten structureel ver onder de marktprijs aanbieden, wat het hof als concurrentievervalsing aanmerkt waarvan andere ondernemers nadeel ondervinden. De FIOD berekent het nadeel voor de schatkist op € 1.652.827. Het hof rekent de verdachte zwaar aan dat hij alleen oog heeft gehad voor eigen financieel gewin en geen verantwoordelijkheid neemt voor zijn handelen. Gelet op de ernst van de feiten en het zeer doelmatige en geraffineerde handelen kan niet worden volstaan met een straf zonder onvoorwaardelijke vrijheidsbeneming. Het hof acht in beginsel een gevangenisstraf van veertien maanden passend.
De redelijke termijn vangt aan op 5 januari 2016, de datum van inverzekeringstelling. Het hof hanteert per instantie een termijn van twee jaren. In eerste aanleg is die termijn overschreden met één jaar en ruim elf maanden, in hoger beroep, ingesteld op 12 december 2019, met vier jaren en ruim tien maanden. Bijzondere omstandigheden die dit rechtvaardigen zijn niet gebleken. Het hof brengt de straf daarom terug van veertien naar twaalf maanden. In de persoonlijke omstandigheden ziet het hof geen aanleiding tot verdere matiging.
Het hof legt een onvoorwaardelijke gevangenisstraf op van twaalf maanden met aftrek van voorarrest. Daarmee blijft het hof onder zowel de straf van de rechtbank (27 maanden, waarvan 9 voorwaardelijk) als de vordering van de advocaat-generaal (24 maanden, waarvan 8 voorwaardelijk), zonder voorwaardelijk deel. Het hof bepaalt dat de tenuitvoerlegging volledig in de penitentiaire inrichting plaatsvindt tot de verdachte in aanmerking komt voor een penitentiair programma of voorwaardelijke invrijheidstelling. Bijkomende straffen of maatregelen legt het hof niet op. Het hof gelast de teruggave aan de verdachte van de in beslag genomen documenten, omdat geen strafvorderlijk belang meer bestaat en het Openbaar Ministerie en de rechtbank daarover geen beslissing hebben genomen.
Lees hier de volledige uitspraak.
