Franse en Belgische parketten melden conservatoir beslag van € 65,2 miljoen in belastingfraudeonderzoek McKinsey

Het Franse Parquet national financier (PNF), het nationale parket voor financieel-economische criminaliteit, en het parket van de procureur des Konings te Brussel hebben op 4 september 2026 in een gezamenlijk persbericht bekendgemaakt dat in België beslag is gelegd op € 65.244.757,07 in het onderzoek naar het Amerikaanse adviesbureau McKinsey. Het beslag dateert van 19 augustus 2026 en is gelegd door het Brusselse parket op verzoek van het PNF, in het kader van de internationale rechtshulp in strafzaken. Het gaat om een conservatoir beslag in het Franse vooronderzoek wegens witwassen, in verzwaarde vorm, van de opbrengst van verzwaarde belastingfraude, dat het PNF op 31 maart 2022 opende. Aanleiding voor dat onderzoek was het rapport van een onderzoekscommissie van de Franse Senaat, die had vastgesteld dat de Franse entiteiten van McKinsey tussen 2011 en 2020 geen vennootschapsbelasting hadden betaald. Volgens het persbericht komt het beslag overeen met 96 procent van het fiscale nadeel zoals het PNF dat heeft berekend. McKinsey zegt mee te werken met de Franse autoriteiten en betwist iedere fout. Het vooronderzoek is niet afgerond.

Het beslag in Brussel

Het persbericht is ondertekend door de Franse procureur de la République financier Pascal Prache en de Brusselse procureur des Konings Julien Moinil. Volgens de tekst heeft het PNF, na verhoren van getuigen en verdachten in 2025 en 2026, het Brusselse parket om bijstand gevraagd. De Direction des Affaires internationales et européennes van het Brusselse parket, de afdeling die rechtshulpverzoeken behandelt, heeft de daaropvolgende handelingen verricht. Die leidden op 19 augustus 2026 tot beslag op een totaalbedrag van € 65.244.757,07. Volgens berichtgeving van Mediapart en Marianne is het bedrag in beslag genomen op Belgische bankrekeningen van McKinsey; het persbericht zelf noemt de aard van de vermogensbestanddelen niet.

Het bedrag vertegenwoordigt volgens het persbericht 96 procent van het fiscale nadeel zoals geraamd door het PNF. Terugrekenend komt dat neer op een geraamd nadeel van circa € 68 miljoen. Die raming is afkomstig van het parket en niet van de Franse belastingdienst. Volgens Le Figaro, aangehaald door Epoch Times, dient het beslag om eventuele financiële sancties veilig te stellen die de rechtbank aan het einde van de procedure zou kunnen opleggen.

Beide procureurs benadrukken in het persbericht dat onderzoeken waarin vermogen wordt bevroren en geconfisqueerd een gecoördineerde justitiële strategie vergen vanaf het moment dat de vermogensbestanddelen zijn geïdentificeerd en bevroren, zo meldt The Brussels Times. Op welke rechtsgrondslag het rechtshulpverzoek precies is gedaan en uitgevoerd, vermeldt het persbericht niet.

Het Franse vooronderzoek sinds maart 2022

Het PNF opende het vooronderzoek op 31 maart 2022 en maakte dat op 6 april 2022 bekend, zo blijkt uit berichtgeving van Public Sénat. Het onderzoek werd toevertrouwd aan de Service d'enquêtes judiciaires des finances, de opsporingsdienst van het Franse ministerie van Financiën die inmiddels is opgegaan in het Office national anti-fraude. Een enquête préliminaire is in het Franse strafprocesrecht een opsporingsonderzoek onder leiding van het parket, zonder onderzoeksrechter.

Op 24 mei 2022 volgden doorzoekingen bij structuren van de McKinsey-groep, waaronder de Parijse vestiging van McKinsey & Company Inc. France. McKinsey bevestigde die dag dat het PNF de vestiging had bezocht en dat alle gevraagde informatie was verstrekt. In 2025 en 2026 zijn getuigen en verdachten gehoord, waarna het PNF zich tot Brussel wendde. Het persbericht van 4 september 2026 meldt dat het vooronderzoek wordt voortgezet.

De kwalificatie blanchiment aggravé de fraude fiscale aggravée betekent dat het onderzoek zich richt op het witwassen van de opbrengst van belastingfraude, waarbij zowel het witwassen als de onderliggende fraude in een verzwaarde vorm ten laste kan worden gelegd. Het PNF is in Frankrijk bevoegd voor complexe fiscale strafzaken en zaken van grote financieel-economische criminaliteit.

De aanleiding: de Senaatscommissie over adviesbureaus

Het onderzoek vloeit voort uit het werk van de commission d'enquête sur l'influence croissante des cabinets de conseil privés sur les politiques publiques, een onderzoekscommissie van de Franse Senaat die in november 2021 werd ingesteld. Op 17 maart 2022 presenteerde de commissie haar rapport. Daarin becijferde zij dat de Franse staat in 2021 voor ruim € 1 miljard aan opdrachten bij adviesbureaus had uitgezet, een verdubbeling ten opzichte van 2018. De commissie stelde vast dat de Franse entiteiten van McKinsey tussen 2011 en 2020 geen vennootschapsbelasting hadden betaald, omdat zij in die jaren stelselmatig fiscale verliezen hadden gerapporteerd. Volgens de commissievoorzitter hing dat samen met de verrekenprijzen die de Amerikaanse moedermaatschappij aan de Franse vestiging in rekening bracht. Op 25 maart 2022 deed de commissie aangifte wegens vermoedelijk meineed, omdat een leidinggevende van McKinsey in januari 2022 onder ede had verklaard dat de onderneming in Frankrijk vennootschapsbelasting betaalde.

McKinsey reageerde destijds dat het tussen 2011 en 2020 ongeveer € 422 miljoen aan belastingen en sociale premies in Frankrijk had afgedragen, dat het onderworpen is aan de Franse vennootschapsbelasting en die belasting heeft betaald in de jaren waarin in Frankrijk winst werd gemaakt, en dat de gehanteerde verrekenprijsmethode niet specifiek is voor Frankrijk, zo blijkt uit Consultor.

Het standpunt van McKinsey

McKinsey heeft op het persbericht van 4 september 2026 gereageerd met een verklaring waarin de onderneming aangeeft mee te werken met de Franse justitiële autoriteiten en iedere laakbare gedraging te ontkennen. Het conservatoir beslag is volgens McKinsey een procedurele maatregel die samenhangt met een door de Franse autoriteiten gevoerd vooronderzoek en geen rechterlijke beslissing vormt. De onderneming herhaalt dat zij haar fiscale verplichtingen in Frankrijk en in alle andere landen waar zij actief is wil nakomen.

Andere procedures rond McKinsey in Frankrijk

Naast het fiscale vooronderzoek lopen bij het PNF twee gerechtelijke onderzoeken onder leiding van onderzoeksrechters, die op 20 en 21 oktober 2022 zijn geopend en op 24 november 2022 bekend werden gemaakt, aldus Public Sénat. Het eerste betreft de wijze waarop adviesbureaus bij de presidentiële verkiezingscampagnes van 2017 en 2022 zijn betrokken, met als verdenkingen het niet-conform voeren van campagnerekeningen en het te laag opnemen van boekhoudkundige posten daarin; dit onderzoek is volgens AFP nadien uitgebreid tot de jaren 2015 en 2016. Het tweede gerechtelijke onderzoek ziet op begunstiging bij de gunning van overheidsopdrachten en heling daarvan. In het kader van die onderzoeken zijn doorzoekingen verricht bij het Parijse hoofdkantoor van McKinsey, bij het ministerie van Volksgezondheid, bij woningen van huidige en voormalige leidinggevenden van McKinsey en bij de zetel van de partij Renaissance en haar financieringsvereniging. Volgens het persbericht van AFP staat het beslag van 19 augustus 2026 los van deze gerechtelijke onderzoeken.

Afsluiting

Het conservatoir beslag van € 65.244.757,07 is gelegd in het Franse vooronderzoek dat sinds 31 maart 2022 loopt en dat door het PNF wordt voortgezet. Het Brusselse parket heeft het beslag gelegd ter uitvoering van een rechtshulpverzoek; van een tenlastelegging, een beslissing tot vervolging of een rechterlijke uitspraak is in dit onderzoek nog geen sprake. Het beslag dient volgens het PNF ter zekerstelling van eventuele financiële sancties die aan het einde van de procedure zouden kunnen volgen. McKinsey betwist de verdenking en wijst op het procedurele karakter van de maatregel. De twee gerechtelijke onderzoeken over campagnefinanciering en begunstiging lopen afzonderlijk door.