FIU-Nederland beschrijft regionale en private samenwerking

Het Jaaroverzicht 2025 van FIU-Nederland besteedt aparte aandacht aan de samenwerking met publieke en private partners, zowel regionaal als binnen de Fintell Alliance. FIU-Nederland werkt structureel samen met publieke partners in de regio's Amsterdam, Rotterdam, Midden-Nederland en Den Haag, met als doel gerichte analyses die aansluiten op de lokale praktijk en effectieve interventies mogelijk maken. Daarnaast werken binnen de Fintell Alliance analisten van zes banken en FIU-Nederland op één locatie samen. Beide samenwerkingsvormen leidden in 2025 tot honderden dossiers met verdacht verklaarde transacties.

Regionale samenwerking via de RIEC's

FIU-Nederland investeerde in 2025 in regionale samenwerking met politie-eenheden via de Regionaal Informatie- en Expertisecentrums (RIEC's), samenwerkingsverbanden van politie, Openbaar Ministerie, gemeenten, Belastingdienst en FIOD. Een RIEC stelt budget beschikbaar voor extra capaciteit in de vorm van een vanuit de politie gedetacheerde analist bij FIU-Nederland. Die analist beoordeelt de transactiedatabase met een regionale focus en selecteert ongebruikelijke transacties die aansluiten bij lokale prioriteiten. De uitvoering blijft volledig onder verantwoordelijkheid van FIU-Nederland; alleen FIU-medewerkers hebben toegang tot de database, en een gedetacheerde medewerker komt onder het gezag van het hoofd van FIU-Nederland te werken. In 2025 deelde FIU-Nederland in dit kader 259 dossiers met de publieke partners, met in totaal 3.267 verdachte transacties. De focus verschilde per regio: Rotterdam richtte zich onder meer op ondergronds bankieren, Den Haag onder meer op zorgfraude.

Samenwerking met de eenheid Zeeland-West-Brabant

Naast de RIEC's werkt FIU-Nederland rechtstreeks samen met de politie-eenheid Zeeland-West-Brabant. Binnen deze samenwerking wordt de intelligencepositie van FIU-Nederland vertaald naar startinformatie voor de opsporing, en wordt elk verdacht verklaard dossier door de opsporing opgevolgd. Op grond van deze samenwerking vonden in 2025 binnen een aantal onderzoeken actiedagen plaats, waarbij voor miljoenen euro's aan cryptovaluta, verdovende middelen, een vuurwapen, een horloge, auto's en onroerend goed in beslag werd genomen. In totaal is beslag gelegd op meer dan 4 miljoen euro aan vermogen. In één zaak veroordeelde de rechtbank een man in eerste aanleg tot een gevangenisstraf van vijf maanden voor witwassen, nadat hij een luxe sportauto met tienduizenden euro's aan contant geld had gekocht en het autobedrijf daarvan melding deed bij FIU-Nederland.

De Fintell Alliance

Binnen de Fintell Alliance werken analisten van ABN AMRO, ASN Bank, ING Bank, Knab, Rabobank, Triodos Bank en FIU-Nederland op één locatie samen, binnen de kaders van de Wwft-verplichtingen en -bevoegdheden van de deelnemende partijen. Dit cluster leverde in 2025 373 dossiers en 3.231 verdacht verklaarde transacties op. De onderzoeken richtten zich onder meer op criminele netwerken en facilitators, ondergronds bankieren, criminele derdenbetalingen en binnenlandse btw-fraude. Volgens het overzicht ging de Fintell Alliance in 2025 meer thematisch werken, waarbij op basis van red flags en modi operandi zoekopdrachten op bank- en FIU-data worden uitgevoerd om te bepalen of een signaal op zichzelf staat of op een groter probleem wijst.

Criminele derdenbetalingen

Een van de thematische onderwerpen binnen de Fintell Alliance waren criminele derdenbetalingen. Een derdenbetaling is een betaling waarbij een partij die geen directe betrokkenheid heeft bij een transactie de betaling verricht voor een van de betrokken partijen. Dit is op zichzelf legaal, maar kan worden gebruikt voor witwassen, terrorismefinanciering en het omzeilen van sancties. In één analyse van derdenbetalingen naar Nederlandse bedrijven verklaarde de Fintell Alliance 2.000 transacties verdacht met een waarde van 300 miljoen euro. Het overzicht beschrijft dat een aanzienlijk deel van de omzet van sommige ondernemers uit derdenbetalingen bestond, waardoor zij soms onbedoeld onderdeel werden van een witwasconstructie. In 2025 is begonnen met het opstellen van een barrièremodel om de stappen in dit betaalproces in kaart te brengen.

Soorten zaken

Ongeveer de helft van de analyses die de Fintell Alliance uitvoert, is gebaseerd op input van FIU-Nederland of een van de deelnemende banken; de andere helft betreft zaken die door de opsporing worden ingebracht. Voorbeelden daarvan zijn de analyses binnen de Task Force Terrorisme Financiering en de Serious Crime Task Force, een samenwerking tussen de Fintell Alliance, FIOD, Openbaar Ministerie en politie die zich richt op criminele facilitators binnen de zware en georganiseerde criminaliteit.

Afsluiting

FIU-Nederland beschrijft in het Jaaroverzicht 2025 een regionale samenwerking die 259 dossiers met 3.267 verdachte transacties opleverde en een samenwerking binnen de Fintell Alliance die uitkwam op 373 dossiers en 3.231 verdachte transacties. De analyses leidden tot strafrechtelijke en alternatieve interventies en tot bredere inzichten in criminele systemen, zoals criminele derdenbetalingen en binnenlandse btw-fraude. De samenwerkingsvormen lopen door in 2026, mede met het oog op het Europese anti-witwaspakket.

Het volledige Jaaroverzicht 2025 van FIU-Nederland is online beschikbaar.