Op 15 februari jl. is het voorstel voor de Wet Verbetering bestrijding van heling, witwassen en de daaraan ten grondslag liggende vermogensdelicten ingediend bij de Tweede Kamer. Het wetsvoorstel beoogt heling, witwassen en de daaraan ten grondslag liggende vermogensdelicten beter te kunnen aanpakken door de strafbepalingen die zien op de verplichtingen die op opkopers en handelaren rusten, aan te scherpen. Met deze aanscherping beoogt het voorstel niet alleen de afzetmarkt voor gestolen goederen te verkleinen, maar ook bij te dragen aan de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit en ondermijning. De voorgestelde wijzigingen betreffen de registratieplicht en de meldplicht die op opkopers en handelaren rusten.

Het kabinet heeft het wetsvoorstel Wijziging van de Participatiewet in verband met het uitsluiten van fraudevorderingen bij de vermogenstoets en het beperken van het verbod tot medewerking aan een schuldregeling bij een fraudevordering tot gevallen van opzet of grove schuld bij brief van 16 februari 2022 ingetrokken. Het wetsvoorstel zou de Participatiewet wijzigen waarmee openstaande vorderingen die zijn ontstaan wegens schending van de inlichtingenplicht in de sociale zekerheid worden uitgesloten van de vermogenstoets. Het wetsvoorstel had als doel het wegnemen van de onterecht gunstige positie van mensen met fraudevorderingen bij de toegang tot het recht op bijstand zodat belanghebbenden worden geprikkeld om het (in het bezit gebonden) vermogen aan te wenden en (daarmee) de fraudevorderingen af te lossen en uitkeringsinstanties worden gestimuleerd om actief invulling te blijven geven aan de handhaving. Met deze wijziging zou worden tegemoetgekomen aan wensen van de Tweede Kamer en de uitkeringsinstanties om effectiever op te kunnen treden bij de handhaving en naleving van verplichtingen in de Participatiewet.

Nieuwe manieren om ondermijnende criminaliteit te bestrijden, zoals voorgesteld in het wetsvoorstel versterking aanpak ondermijnende criminaliteit, moeten niet ten koste gaan van rechtsbescherming. Dit stelt de Raad voor de rechtspraak in een vorige week gepubliceerd wetgevingsadvies. Zo staat in het wetsvoorstel onder meer dat goederen waarvan vermoed wordt dat ze een criminele oorsprong hebben voortaan via een nieuwe civiele procedure in beslag genomen en vervolgens geconfisqueerd kunnen worden. De Raad vindt dat onwenselijk omdat deze civiele procedure dan ingezet kan worden om strafrechtelijke waarborgen te omzeilen. Ook kan dit ertoe leiden dat de onderliggende criminaliteit niet wordt aangepakt.

Op 15 februari zijn het Wetsvoorstel Innovatiewet Strafvordering en amendementen daarop aangenomen door de Tweede Kamer. Op naar de volgende stap in het proces: de Eerste Kamer behandeling. Dit wetsvoorstel maakt het mogelijk om binnen het huidige wetboek van strafvordering voor een periode van twee jaar te experimenteren met nieuwe procedures. Deze mogelijkheid vervalt na twee jaar, maar de werking kan bij algemene maatregel van bestuur worden verlengd.