Artikel: Secundaire aansprakelijkheid voor overheidsoptreden binnen de strafrechtspleging

Een trend van de laatste decennia binnen het aansprakelijkheidsrecht is de toename van het aantal secundaire-aansprakelijkheidszaken, waarbij een benadeelde zijn schade niet op de directe schadeveroorzaker maar op een andere, vaak draagkrachtigere partij probeert te verhalen. Ook de overheid wordt in toenemende mate geconfronteerd met secundaire-aansprakelijkheidsprocedures. In deze bijdrage wordt ingegaan op secundaire-overheidsaansprakelijkheidskwesties die verband houden met overheidsoptreden binnen de strafrechtspleging. De auteurs bespreken hoe wordt beoordeeld of de overheid (secundair) aansprakelijk is voor schade die kan worden gerelateerd aan justitiële en strafvorderlijke overheidstaken en hoe de bijzondere positie van de overheid in die beoordeling een rol speelt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Milieubescherming en oorlogsdreiging: de kool en de geit sparen?

De opvatting dat milieu- en defensiebelangen fundamenteel tegengesteld zijn, is niet alleen steeds vaker te horen in het maatschappelijk debat, maar ligt ook ten grondslag aan de veelbesproken Wet op de defensiegereedheid. Dit conceptwetsvoorstel maakt het mogelijk milieuregels aan de kant te schuiven ten behoeve van defensieactiviteiten, zoals schietoefeningen. Zowel bij dit wetsvoorstel als de opvatting die daaraan ten grondslag ligt, kunnen kritische kanttekeningen worden geplaatst.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Banken als benadeelde partij in het strafproces en begunstigde van de schadevergoedings-maatregel

Frauduleuze afschrijvingen van bankrekeningen zijn helaas inmiddels een veel voorkomend fenomeen. In veel gevallen vergoedt de bank bij dergelijke fraude het weggenomen bedrag aan de rekeninghouder. Weliswaar is de rekeninghouder hiermee schadeloos gesteld maar in feite is het de bank die de rekening oppakt voor de door de fraudeur veroorzaakte schade.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Hobbels en oneffenheden in de Pikmeer-rechtspraak

Onderwerp van deze bijdrage is de immuniteit van lagere overheden. In het Pikmeer II-arrest heeft de Hoge Raad het kader ter beoordeling van de immuniteit van lagere overheden ter zake van door hen verrichte gedragingen uiteengezet: immuniteit van een openbaar lichaam als bedoeld in hoofdstuk 7 van de Grondwet – lagere overheden behoren tot deze categorie – dient slechts dan te worden aangenomen ‘als de desbetreffende gedragingen naar hun aard en gelet op het wettelijk systeem rechtens niet anders dan door bestuursfunctionarissen kunnen worden verricht in het kader van de uitvoering van de aan het openbaar lichaam opgedragen bestuurstaak, zodat uitgesloten is dat derden in zoverre op gelijke voet als het openbaar lichaam aan het maatschappelijk verkeer deelnemen’. Destijds werd dit Pikmeer II-criterium al als onduidelijk bestempeld en dat geluid is eigenlijk nooit verstomd. Ook de rechtspraktijk blijft ermee worstelen. Het bekende arrest Stichtse Vecht vormt ongetwijfeld het hoogtepunt. De gemeente Stichtse Vecht werd vervolgd wegens dood door schuld naar aanleiding van een verkeersongeval veroorzaakt door hobbels en oneffenheden in de weg. De gemeente werden twee verwijten gemaakt: nalaten verkeersmaatregelen te nemen en nalaten onderhoud te plegen aan de weg.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Cross-bordered financial crime scripting

Georganiseerde criminaliteit is grotendeels winstgedreven en heeft bijna altijd grensoverschrijdende kernmerken. In deze bijdrage introduceren de auteurs financial crime scripting als methode voor internationale samenwerking en kennisuitwisseling over de financiële aspecten van winstgedreven criminaliteit. Centraal in dit artikel staan drie kerneigenschappen van de methode: (1) de analytische basis van de methode, waardoor onder meer een gemeenschappelijke taal wordt gecreëerd, (2) de probleemgeoriënteerde aard van de methode en (3) de focus op het genereren van actiegerichte informatie, ook wel intelligence.

Read More
Print Friendly and PDF ^

There Is No Quick Fix: Compliance Officers’ Views on Organizational Behavioral Change

Major scandals show the damage that organizational misconduct can do to society. Compliance officers play a crucial role in mitigating organizational misconduct. There is extensive empirical research on how such misconduct can effectively be prevented. However, little is known about compliance officers’ experiential knowledge and how this aligns with these scientific findings. Based on semi-structured interviews with compliance officers, this paper analyzes their experiential knowledge and its alignment with empirical research on a conceptual level and, moreover, on a substantive level by zooming in on two concepts: first, role modeling and leadership, and second, sanctions. It shows that none of the interviewed compliance officers believed in a quick fix for compliance: all identified a combination of concepts at play in mitigating misconduct.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Barbertje hangen is niet verstandig: effectief ingrijpen na bedrijfsschandalen

Bedrijfsschandalen spreken tot de verbeelding, maar te vaak zoeken we de schuld bij één individu. Francien Rense, partner in de corporate defense-praktijk van Greenberg Traurig, pleit voor een dieper gesprek over de échte verantwoordelijkheid: die van de organisatie zelf.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Overheidsaansprakelijkheid in het strafrecht

Overheidsverantwoordelijkheid en -aansprakelijkheid voor handelen dat fundamentele rechten en vrijheden van burgers raakt, is een veelbesproken thema dat onder een vergrootglas ligt. Een greep uit de onderwerpen waar in dit kader aan kan worden gedacht, betreft de toeslagenaffaire, de aardbevingsschade in Groningen, gezondheidsschade door milieuovertredingen, de inzet van profileringsinstrumenten of selectiemethoden die mogelijk leiden tot ongelijke behandeling of discriminatie en het optreden van de overheid rondom situaties waarbij het demonstratierecht wordt uitgeoefend. Van de overheid mag worden verwacht dat zij rechtsstatelijk optreedt, dat zij zich in haar (democratisch gelegitimeerde) optreden altijd rekenschap geeft van het algemeen belang, dat dit optreden de wettelijke grondslag niet te buiten gaat en dat de gelijke behandeling en het gelijke genot van de fundamentele rechten van burgers worden gewaarborgd. Als daarover twijfel ontstaat, zoals bij de toeslagenaffaire en de aardbevingsschade in Groningen, tast dat het vertrouwen van de burger in de overheid aan. Rechtsstatelijk overheidsoptreden is essentieel voor het vertrouwen van de burger in de overheid en het algehele functioneren van de democratische rechtsstaat. 

Read More
Print Friendly and PDF ^

Advocaten die willen deugen

Steeds vaker berichten de media over advocaten(kantoren) die niet meer willen optreden voor bepaalde categorieën cliënten. Zo was er recent nog aandacht voor advocaten die publiekelijk verklaarden dat zij de fossiele industrie zullen weigeren als cliënt/opdrachtgever. Daarbij werd gewezen op de advocateneed en de eigen rol van advocaten in de klimaatcrisis. Het geven van juridische adviezen aan cliënten uit de fossiele industrie zou welhaast misdadig zijn, volgens de betrokken advocaten.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Activisme in het strafrecht

Op 13 en 14 december 2024 werd het tweejaarlijkse congres van de Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA) gehouden in Maastricht. Het thema van de bijeenkomst kwam voort uit de premisse dat de strafrechtadvocatuur in de afgelopen vijftig jaar van haar bestaan misschien wel lui was geworden, nu zij in de dagelijkse praktijk vooral als procesbewaker zonder bevlogenheid en creativiteit zou hebben te gelden.  Wie een thema scherp op de kaart wil zetten, doet er natuurlijk goed aan het uitgangspunt gechargeerd en prikkelend weer te geven. De eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat het wel lijkt mee te vallen met de mate waarin de strafrechtadvocatuur aan de leiband van de Hoge Raad loopt. En juist ten aanzien van de onderwerpen die de congresorganisatie voor de vuist weg benoemt, geldt dat daar veel te bereiken is door actieve en betrokken advocaten: demonstratievrijheid, vrijheid van meningsuiting, discriminatie, (toeslagenaffaire), vrijwillig levenseinde, de overheid die zich niet aan haar eigen (milieu)wetgeving houdt, de wens om een rookvrije generatie te laten opgroeien, het blootleggen van ondoorzichtige constructies bij bewijsgaring (Sky, ECC), de belangen van nabestaanden van Nederlands optreden in het buitenland (Srebrenica), en ga zo maar door. 

Read More
Print Friendly and PDF ^