Het bestuur van een wetenschappelijke instelling heeft een autonome bevoegdheid om sanctionerend op te treden bij schendingen van de wetenschappelijke integriteit binnen de instelling. Er is kritiek te beluisteren op de proportionaliteit en voorspelbaarheid van de opgelegde sancties. Is die terecht? Om die vraag te beantwoorden is empirisch onderzocht hoe instellingsbesturen gebruik maken van hun sanctionerende bevoegdheden. Grote verschillen tussen instellingsbesturen onderling in hoeverre zij na een gegronde klacht maatregelen treffen blijken er niet te zijn. Wel lijken promovendi harder te worden aangepakt dan gevestigde wetenschappers.

Ronald Plasterk trok zich inmiddels terug als premierskandidaat. Dat is verstandig, maar neemt niet weg dat er twijfels blijven. Niet langer over Plasterks geschiktheid als premier maar of hij wel hoogleraar en KNAW-lid kan blijven. In plaats van over de BBB ging het de afgelopen tijd vooral over ‘PPP’: over Plasterk, premierschap en patenten. Dat balletje ging rollen dankzij een reconstructie van NRC eerder dit jaar.2De politieke gevoeligheid zat er toen in dat Plasterk informateur was. Zijn ster was nadien verder gestegen. Ronald werd serieus verhandeld als kandidaat-premier van de onlangs beklonken coalitie van PVV, NSC, VVD en BBB. Inmiddels maakte Plasterk bekend dat hij zich terugtrekt. Dat is verstandig, maar neemt niet weg dat er twijfels blijven. Niet langer over Plasterks geschiktheid als premier maar of hij wel hoogleraar en KNAW-lid kan blijven.

 Demissionair Minister van Justitie & Veiligheid Yesilgöz zond op 4 november 2022 een brief aan de Tweede Kamer met een voorstel voor de verbetering van de kroongetuigenregeling. In deze bijdrage nemen de auteurs een voorschot op de discussie die hopelijk en ongetwijfeld bij de parlementaire behandeling van dit wetsvoorstel zal volgen. Zij gaan in op de vijf meest genoemde argumenten tegen het onderhandelen met kroongetuigen en het gebruik van kroongetuigenverklaringen. Zij bespreken deze bezwaren in algemene zin en bezien in het licht van de huidige wettelijke regeling. De auteurs beschrijven vervolgens hoe een toekomstige wettelijke regeling beter tegemoet kan komen aan de bezwaren en het gewenste effect in de aanpak van ondermijnende criminaliteit kan bereiken.

EU-sancties kunnen strafrechtelijk worden gehandhaafd op basis van de Wet op de economische delicten (WED). Die handhaving heeft een enorme vlucht genomen na de Russische invasie van Oekraïne. Die handhaving lijkt op het eerste gezicht vrij makkelijk in te passen binnen het bestaande kader van het economisch strafrecht. De meeste EU-sanctieverordeningen bevatten echter een bijzondere bepaling die de aansprakelijkheid voor sanctieovertredingen begrenst en de lat voor aansprakelijkheid hoger lijkt te leggen dan gebruikelijk is voor economische delicten. Die bepaling leidt vooralsnog een stil bestaan, maar kan een belangrijke rol gaan spelen in een deel van de vele sanctiezaken die in het verschiet liggen. Dit artikel concentreert zich op die bepaling en de mogelijke gevolgen daarvan voor de strafrechtelijke handhaving van EU-sancties in Nederland.