Het initiatiefwetsvoorstel Wet open overheid (Woo) is onlangs aangenomen door de Tweede Kamer. Een belangrijk aspect van dat voorstel – dat moet leiden tot vervanging van de WOB – is dat het voorziet in de mogelijkheid om semi-publieke instellingen onder het bereik van de wet te brengen. Het gaat hier om private rechtspersonen die een publieke taak verrichten of institutioneel verbonden zijn met de overheid. Een voorbeeld is ProRail BV. Andere voorbeelden van semipublieke instellingen zijn woningcorporaties, ziekenhuizen en energiebedrijven als Delta NV. Ook deze instellingen komen potentieel onder de reikwijdte van de Woo. Dit artikel beoogt enerzijds een ontsluiting van de regeling voor semipublieke instellingen in de Woo en anderzijds een normatieve beoordeling van die regeling, met name vanuit wetstechnisch perspectief. 

De relationele privacy (omgaan met de persoonlijke levenssfeer) speelt met name een rol in het doen van onderzoek naar vermeende fraude en andere onregelmatigheden. Voor de praktijk van het particulier onderzoek is dePrivacygedragscode voor particuliere onderzoekers (PPO) van de Nederlandse Veiligheidsbranche belangrijk. De PPO heeft een ontwikkeling doorgemaakt van zelfregulering tot wettelijk kader waarlangs de rechter het handelen van particuliere onderzoeksbureaus beoordeelt. De informationele privacy (omgang met persoonsgegevens) speelt met name een rol bij de branchewaarschuwingssystemen. Opname van persoonsgegevens van iemand in het extern verwijzingsregister kan verstrekkende gevolgen hebben voor die persoon. 

Op 3 juli 2016 zijn de aangepaste bepalingen rondom marktmisbruik – op grond van de marktmisbruikverordening en de richtlijn betreffende strafrechtelijke sancties voor marktmisbruik – in werking getreden. Over de voorschriften van materieel recht die in deze Europese regelgeving zijn opgenomen, is inmiddels de nodige literatuur verschenen. Minder aandacht is er tot op heden geweest voor de vraag hoe deze regelgeving zich verhoudt tot – deels parallel plaatsvindende – constitutionele ontwikkelingen in het Europese recht.

Across the world, most people are well aware of ordinary criminal harms to person and property. Often committed by the powerless and poor, these individualized crimes are catalogued in the statistics collected annually by the FBI and by similar agencies in other developed nations. In contrast, the more harmful and systemic forms of injury to person and property committed by powerful and wealthy individuals, groups, and national states are neither calculated by governmental agencies nor annually reported by the mass media. As a result, most citizens of the world are unaware of the routinized "crimes of the powerful", even though they are more likely to experience harms and injuries from these types of organized offenses than they are from the atomized offenses of the powerless.

De laatste jaren is na een aantal faillissementen en schandalen bij ondernemingen de aandacht voor risicomanagement toegenomen. De reikwijdte van risicomanagement heeft zich verbreed van financiële en operationele risico’s, naar strategische, compliance en reputatieschade risico’s. Risicomanagement wordt op basis van het wereldwijd veel gebruikte raamwerk COSO ERM gedefinieerd als het continue proces waarin getracht wordt de risico’s die het behalen van de ondernemingsdoelstellingen kunnen beïnvloeden te identificeren, prioriteren, analyseren en beheersen. Een goed raamwerk is nuttig, maar risicomanagement blijft mensenwerk.

Bij de uitvoering van deskundigenonderzoek komt het voor dat niet alle bij zo’n onderzoek betrokken personen bekend zijn met regels en werkwijze rondom het deskundigenonderzoek. Voor deskundigen levert dat vaak lastige situaties op die de voortgang van het onderzoek niet ten goede komen.

In hoeverre zijn de bestaande criteria voor strafrechtelijke aansprakelijkheid van leidinggevenden van ondernemingen nog adequaat in het licht van de hedendaagse kennis over het functioneren van moderne organisaties? Moderne ondernemingen voldoen al lang niet meer aan het ideaaltype van de klassieke Weberiaanse bureaucratie met haar alwetende en almachtige leiding. Het is nochtans dit piramidale organisatiemodel waarbinnen deze criteria zich eenvoudig laten toepassen. Zowel het signaleren van als het optreden tegen strafbare feiten verloopt hierin moeiteloos. Naarmate de onderneming in kwestie verder afwijkt van dit strak gecontroleerde ideaaltype, komt dat detectie- en effectueringsvermogen onder druk te staan.

De implementatie van Europese richtlijnen en de in het Handvest opgenomen grondrechten zorgen ervoor dat het unierecht steeds meer betekenis in het strafrecht krijgt. Aan de hand van voorbeelden bespreken de auteurs wanneer de rechter een prejudiciële vraag aan het Europese Hof van Justitie kan of moet stellen en welke strafzaken geschikt zijn voor het stellen van prejudiciële vragen. Ook lichten de auteurs de mogelijkheden toe om een beroep op de Europese grondrechten en de Europese mensenrechten te doen bij het Europese Hof van Justitie. In dat kader lichten de auteurs ook de verschillen en de voor- en nadelen ten opzichte van het indienen van een klacht bij het Europees Hof voor de Rechten van de Mens toe.