'Niemand weet, niemand weet, dat ik Repelsteeltje heet'

Eind 2014 is in de fiscale vakliteratuur, maar ook in de media de nodige aandacht besteed aan een strafrechtelijke aangifte wegens een verdenking van beïnvloeding van getuigen door of namens het Ministerie van Financiën. Inmiddels heeft het hof beslist dat de belastingaanslagen moeten worden vernietigd op grond van artikel 8:31 Awb (Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 3 februari 2015, ECLI:NL:GHARL:2015:645). De aangifte is ingediend door de President van het Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden en ziet op gebeurtenissen in een fiscale procedure bij voormeld hof.

Lees verder:

• Niemand weet, niemand weet, dat ik Repelsteeltje heet door A.A. Feenstra in TBS&H nr. 3 2015

Stillen getuigen: Het recht belastende getuigen in strafzaken te ondervragen

Getuigenverklaringen worden niet altijd naar waarheid afgelegd. Het kan voor verdachten daarom belangrijk zijn om een gelegenheid te krijgen om getuigen te ondervragen die belastende verklaringen hebben afgelegd. Artikel 6 lid 3 sub d EVRM geeft hen daartoe het recht. Dit ondervragingsrecht is een recht dat valt onder het moederrecht op een eerlijk proces. Uit de jurisprudentie van het EHRM kan worden afgeleid wat de betekenis van deze bepaling is. In dit boek is onderzocht of het Nederlandse recht ten aanzien van het recht belastende getuigen in strafzaken te ondervragen in overeenstemming is met het EVRM-recht. Anonieme getuigen zijn buiten beschouwing gelaten. Lees verder:

• Stillen getuigen: Het recht belastende getuigen in strafzaken te ondervragen, Bas de Wilde (VU)

'De ‘Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving’ gewogen en te streng bevonden'

Op 1 januari 2013 is de Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving in werking getreden De Centrale Raad van Beroep (CRvB) heeft zich voor het eerst uitgesproken over de hoogte van de boetes en het overgangsrecht. De CRvB oordeelde dat de 100%-boete er alleen is voor de echte fraudeurs en dat het overgangsrecht strijdig is met internationaal recht. Hij introduceert een nieuwe ‘regeling’ die meer recht doet aan de evenredigheid tussen sanctie en verwijt. De boete moet dan ook worden afgestemd op de ernst van de overtreding en de mate  daarin deze aan de overtreder kan worden verweten. Vervolgens geeft de CRvB een aantal duidelijke criteria om de hoogte van de boete vast te stellen. Daar waar de wetgever overwoog dat de bestuurlijke boete in de Wet aanscherping handhaving in een juiste verhouding staat tot het strafrechtelijke sanctiesysteem laat de CRvB zien dat dit niet het geval is. In dit artikel wordt, naast deze uitspraak van de CRvB, aandacht besteed aan het rapport van de Nationale Ombudsman van 4 december 2014 (‘Geen fraude toch boete’), en aan de reactie van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid op het rapport van de Ombudsman en de uitspraak van de CRvB.

Lees verder:

• De ‘Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving’ gewogen en te streng bevonden door P.S. Fluit in TRA 2015/14

Meer weten over de boetes op basis van de Wet aanscherping handhaving en sanctiebeleid SZW-wetgeving? Kom dan op Vrijdag 27 november 2015 naar de cursus Handhaving van Sociale Zekerheidsfraude. Klik hier voor meer informatie.

'Wat doen daders met hun geld? Uitkomsten van de Monitor Georganiseerde Criminaliteit'

De bestrijding van witwassen en het afpakken van crimineel vermogen wordt als essentieel gezien voor de aanpak van georganiseerde criminaliteit. De (gepercipieerde) dreiging van daders die grote sommen geld verdienen én uitgeven, is internationaal een belangrijke kracht achter antiwitwasbeleid. Het was een van de bouwstenen op basis waarvan een antiwitwassysteem werd gebouwd tijdens de war on drugs in de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. Dit systeem kreeg recent met de war on terror een nieuwe impuls.

Wie de literatuur over witwassen bekijkt, ziet dat er een overvloed is aan literatuur waarin het antiwitwas beleid centraal staat. Aan de andere kant is er maar een beperkt aantal empirische studies naar wat daders daadwerkelijk doen met hun geld. Met dit artikel willen we aan de hand van eigen onderzoek bijdragen aan de empirische kennis. We richten ons daarbij niet op witwas technieken, maar op de feitelijke bestedingen van daders; het vrijelijk kunnen besteden van criminele inkomsten is immers meestal waar het de daders om te doen is wanneer zij hun geld witwassen. We kijken daarbij vooral naar investeringen in de legale economie omdat juist dergelijke investeringen een reden van zorg zijn voor beleidsmakers, bijvoorbeeld vanwege de schade die zou kunnen optreden voor de legale economie of de machtsposities die daders met hun investeringen zouden kunnen verkrijgen. We behandelen zowel de vraag in welke goederen daders investeren als de vraag in welke landen ze dat doen. Ook geven we op basis van de empirische resultaten een theoretische duiding van hun investeringsgedrag.

De auteurs gaan eerst kort verder in op de vraag die politie en justitie bezighoudt en ook in dit artikel centraal staat: wat doen daders eigenlijk met hun geld? Vervolgens geven de auteurs een toelichting op de data die we hebben gebruikt. De empirische resultaten van onze analyses bespreken we in de paragraaf ‘Investeringen’. Ten slotte bespreken de auteurs de empirische resultaten om iets te zeggen over de houdbaarheid van verschillende theoretische benaderingen en assumpties uit de literatuur over witwassen en georganiseerde criminaliteit. Twee benaderingen die in de witwasliteratuur zijn te vinden, zijn de economische benadering en de criminele-infiltratiebenadering. Beide botsen met onze empirische resultaten. Een theoretisch concept dat veel beter bij onze uitkomsten blijkt te passen, is afkomstig uit onderzoek naar criminele carrières in de georganiseerde criminaliteit, het concept van de sociale-gelegenheidsstructuur (social opportunity structure ).

Lees verder:

• Wat doen daders met hun geld? Uitkomsten van de Monitor Georganiseerde Criminaliteit door E.W. Kruisbergen, E.R. Kleemans en R.F. Kouwenberg in Justitiële verkenningen 2015/01

Dit artikel is onderdeel van het themanummer witwassen van Justitiële verkenningen.

Meer weten over  bestrijding van witwassen? Kom dan op Vrijdag 29 mei 2015 naar de Cursus Witwassen, met als sprekers:

• Greetje Bos, witwasofficier bij het Landelijk Parket
• Anita van Dis - Setz, Landelijk OvJ bestrijding witwassen en terrorismefinanciering bij het Functioneel Parket
• Dirk Timmermans, 010 Strafrecht Advocaten
• Paul Vugts, (misdaad)verslaggever bij Het Parool

Klik hier voor meer informatie.

'De criminele levensloop van hawaladars: Een verkennend onderzoek'

Systemen waarbij geld wordt overgemaakt via niet-reguliere financiële instellingen staan bekend als ondergronds bankieren, informal value transfer systems of meer specifiek, hawala. De laatste term, hawala, wordt met name gebruikt in relatie tot de Indiase, Afghaanse en Pakistaanse gemeenschap.

Volgens de literatuur vervullen personen die hawala-diensten aanbieden, de zogeheten hawaladars, een belangrijke functie voor migrantengemeenschappen. Dankzij hun diensten kunnen migranten sneller, goedkoper en naar meer afgelegen gebieden geld overmaken dan via reguliere financiële instellingen. Hawaladars zijn hiertoe in staat omdat zij gebruik maken van een informeel netwerk van familieleden, kennissen of contacten in de eigen etnische gemeenschap. Een mondelinge toezegging zou vaak genoeg zijn om een transactie direct doorgang te geven. Hawaladars weten verder kosten te besparen door zich te onttrekken aan de regels en procedures die het formele toezicht vereist.

Maar hawala kent ook zijn schaduwkanten. Vooropstaat dat het aanbieden van hawala-diensten zonder vergunning van De Nederlandsche Bank (DNB) in Nederland is verboden. Nederlands onderzoek wijst verder uit dat hawaladars crimineel geld verplaatsen. Net als legale migranten worden ook criminelen aangetrokken door de informaliteit van het systeem en het gebrek aan formeel toezicht.

Lees verder:

• De criminele levensloop van hawaladars. Een verkennend onderzoek door M.R. J. Soudijn en E.M. de Groen in Justitiële verkenningen 2015/01

Dit artikel is onderdeel van het themanummer witwassen van Justitiële verkenningen.

Meer weten over  bestrijding van witwassen? Kom dan op Vrijdag 29 mei 2015 naar de Cursus Witwassen, met als sprekers:

• Greetje Bos, witwasofficier bij het Landelijk Parket
• Anita van Dis - Setz, Landelijk OvJ bestrijding witwassen en terrorismefinanciering bij het Functioneel Parket
• Dirk Timmermans, 010 Strafrecht Advocaten
• Paul Vugts, (misdaad)verslaggever bij Het Parool

Klik hier voor meer informatie.

'Territoriale of nationale werking van de Wwft-meldplicht?'

Instellingen die kennis krijgen van ongebruikelijke transacties, moeten deze op grond van de Wwft melden bij de FIU. Deze Wwft-meldplicht is echter volgens de wettekst niet gelimiteerd tot slechts in Nederland gevestigde instellingen, of in Nederland uitgevoerde transacties. Toch moet aangenomen worden dat deze wet een stilzwijgende beperking van het toepassingsbereik kent. Maar hoe luidt deze beperking? Is sprake van een territorialiteits- of nationaliteitsbeginsel, of geldt wellicht het Home Member State principle? Een eenduidige, kenbare norm is gewenst.

Lees verder:

• Territoriale of nationale werking van de Wwft-meldplicht? door N. Smeets in Tijdschrift voor Financieel Recht 2015 nr. 1/2

'Mededeling van voorwetenschap bij verkoop van bank­leningen: normale bedrijfs­uitoefening?'

Mededeling van voorwetenschap is verboden tenzij dit geschiedt in de normale uitoefening van werk, beroep of functie. Deze uitzondering dient restrictief te worden uitgelegd. Toch menen de auteurs dat een bank die een lening wenst te verkopen onder bepaalde voorwaarden daar een beroep op kan doen. Een van die voorwaarden is het treffen van voorzorgsmaatregelen en daarvoor doen zij enkele aanbevelingen op basis van het regime voor marktpeilingen van de verordening marktmisbruik.

Lees verder:

• Mededeling van voorwetenschap bij verkoop van bank­leningen: normale bedrijfs­uitoefening? door C.A. Rooke, M. Mouthaan en S. van Gerrevink in Tijdschrift voor Financieel Recht 17e jrg. nr. 1/2, februari 2015

'De offshore vennootschap. Het ideale verhullingsinstrument voor de witwasser?'

Misdrijven zoals georganiseerde misdaad, belastingfraude, beleggingsfraude en corruptie leveren veel geld op. Als de crimineel dit geld in de legale economie wil investeren zonder bij de autoriteiten op te vallen, dan dient hij het geld wit te wassen. Hierbij kan gebruik worden gemaakt van zogenaamde offshore vennootschappen (OSV’s). Witwassen is sinds 2001 in Nederland strafbaar gesteld. We zijn nu veertien jaar verder. Wat is er in die veertien jaar geleerd? Volgens een beknopt rapport van de Algemene Rekenkamer uit 2013 is er nog steeds geen inzicht in de voornaamste witwasrisico’s voor Nederland. Hierdoor is het lastig om gericht beleid te voeren. Een opmerkelijke en harde conclusie, die vreemd genoeg weinig aandacht heeft gekregen (Algemene Rekenkamer 2013). Vooral bij meer technisch verfijnde en grotere witwaszaken, vaak in relatie met georganiseerde criminaliteit, zijn OSV’s een serieus witwasrisico (Van Duyne 2014). Ondanks het grote belang van de OSV is een terugkerend probleem dat er onvoldoende basiskennis en aandacht is voor deze bedrijfssector. Vooral de functie van de OSV bij het plegen van zowel  de gronddelicten als het witwassen zelf is nog onderbelicht. Overigens is het oprichten en gebruik maken van OSV’s in beginsel legitiem. Dit artikel laat de rol van de OSV zien in de witwaspraktijk en geeft beleidsaanbevelingen over de wijze waarop met dit fenomeen zou moeten worden omgegaan. Omdat het begrip OSV geen duidelijke definitie kent, wordt hierna eerst beschreven wat hieronder zou moeten worden verstaan.

Lees verder:

• De offshore vennootschap. Het ideale verhullingsinstrument voor de witwasser? door T.J. van Koningsveld in Justitiële verkenningen 2015/01

Dit artikel is onderdeel van het themanummer witwassen van Justitiële verkenningen.

Meer weten over  bestrijding van witwassen? Kom dan op Vrijdag 29 mei 2015 naar de Cursus Witwassen, met als sprekers:

• Greetje Bos, witwasofficier bij het Landelijk Parket
• Anita van Dis - Setz, Landelijk OvJ bestrijding witwassen en terrorismefinanciering bij het Functioneel Parket
• Dirk Timmermans, 010 Strafrecht Advocaten
• Paul Vugts, (misdaad)verslaggever bij Het Parool

Klik hier voor meer informatie.

'Belust op misdaadgeld: de werkelijkheid van voordeelsontneming'

Weinig onderwerpen spreken zo tot de verbeelding als misdaad en geld. Het een versterkt het ander en omgekeerd. In zo’n verbeelding is de misdaad ernstig en het geld veel, heel veel. Uiteraard mogen plegers van misdaad hun buit niet houden en ervan genieten. ‘Misdaad mag niet lonen’ is de juiste reactie: misdaadgeld moet worden afgenomen. De wetgever heeft met de  ontnemingsmaatregel (art. 36e van het Wetboek van Strafrecht, Sr) rechtsherstel beoogd. De rechtmatige toestand moet worden hersteld door de veroordeelde af te pakken wat hem niet toekomt. Hij strekt derhalve niet tot leedtoevoeging; het is een maatregel, geen straf. Inmiddels lijkt dat anders te zijn geworden. Het huidige beleid inzake de toepassing van de ontnemingsmaatregel kent punitieve trekken: de bedoeling is de veroordeelde te treffen ‘waar het hem pijn doet, namelijk in zijn portemonnee’. Het Openbaar Ministerie kantelt het beleid en gaat van ontnemen naar afpakken, want dat wordt geacht pijn te doen, aldus het College van Procureurs-Generaal.

In deze bijdrage beogen de auteurs op grond van kwantitatief en kwalitatief onderzoek naar de tenuitvoerleggingspraktijk van de ontnemingsmaatregel de werkelijkheid van de inning te laten zien: wat aan ontnemingsbedragen openstaat, wat wordt geïnd, wat de afdoeningsduur is en voor welke delicten de ontnemingsmaatregel wordt opgelegd. Aldus kan tegen de achtergrond van het beleid gewezen worden op mogelijke knelpunten en aangeven hoe het zware pressiemiddel van de lijfsdwang werkt, een vrijheidsbenemende maatregel ingevoerd in 2003 om betaling van de ontnemingsmaatregel af te dwingen.

Lees verder:

• Belust op misdaadgeld: de werkelijkheid van voordeelsontneming door P.C. van Duyne, F.G.H. Kristen en W.S. de Zanger in Justitiële verkenningen 2015/01

Dit artikel is onderdeel van het themanummer witwassen van Justitiële verkenningen.

Meer weten over  bestrijding van witwassen? Kom dan op Vrijdag 29 mei 2015 naar de Cursus Witwassen, met als sprekers:

• Greetje Bos, witwasofficier bij het Landelijk Parket
• Anita van Dis - Setz, Landelijk OvJ bestrijding witwassen en terrorismefinanciering bij het Functioneel Parket
• Dirk Timmermans, 010 Strafrecht Advocaten
• Paul Vugts, (misdaad)verslaggever bij Het Parool. Hij schreef o.a. de bestsellers Hells Angels, motorclub of misdaadbende? (samen met Henk Schutten), De Endstra-tapes en De oorlog in de Amsterdamse onderwereld (samen met Bart Middelburg), en De strijd tegen de Amsterdamse onderwereld. Vugts won met onder meer dat laatste boek de Persprijs Jacques van Veen 2013

Klik hier voor meer informatie.

'Wetsvoorstel Civielrechtelijk Bestuursverbod en nemo tenetur: wikken en wegen'

Op grond van het wetsvoorstel Civielrechtelijk Bestuursverbod kan een bestuurder van een failliete rechtspersoon een bestuursverbod opgelegd krijgen wanneer hij niet voldoet aan of in ernstige mate tekortschiet in zijn in de Faillissementswet neergelegde informatie- en medewerkingsverplichtingen jegens de curator. Aan de orde komt de vraag of dit toelaatbaar is in het licht van het in art. 6 EVRM vervatte nemo tenetur-beginsel.

• Wetsvoorstel Civielrechtelijk Bestuursverbod en nemo tenetur: wikken en wegen door Mr. R. Mulder in TvI 2015/5