'Financiële instellingen en de omgang met FATF-rapportages'

Over de ontwikkeling van de compliancefunctie is al vaker geschreven. In het verleden was die functie sterk regelgedreven, erop gericht dat de organisatie aan de juridische minimumvereisten voldoet. De compliance officer van de 21e eeuw beziet gedragingen en procedures daarentegen in een breder verband. Financiële instellingen worden regelmatig geconfronteerd met rapportages van gezaghebbende organisaties, zoals de Financial Action Task Force (FATF). Deze rapportages behelzen een bepaalde problematiek of de situatie in een bepaald deel van de wereld. Hoe gaan financiële instellingen om met dergelijke rapportages? Kiezen zij daarbij een puur juridische insteek of bekijken zij die rapportages meer door de bril van een moderne compliance officer? Lees verder:

• Financiële instellingen en de omgang met FATF-rapportages door D.G. Specker CAMS en G.A.A. Otten in Tijdschrift voor Compliance, 2014 nr. 4

'De individuele, relationele en maatschappelijke waarde van privacy: Voldoende beschermd in de rechtspraak van het EHRM over de verwerking van persoonsgegevens in het strafprocesrecht?'

In het opsporingsonderzoek wordt de afgelopen jaren steeds vaker gebruikgemaakt van allerlei bevoegdheden om persoonsgegevens van burgers te verzamelen en te verwerken. Deze bevoegdheden maken vaak een relatief kleine inbreuk op de privacy van de individuele burger, maar beperken de privacy van de maatschappij als geheel sterk. In dit artikel wordt nader ingegaan op de verschillende waarden die door het recht op privacy worden beschermd en zal worden bekeken of, en zo ja, hoe de maatschappelijke waarde van privacy wordt beschermd in de rechtspraak van het EHRM.

• De individuele, relationele en maatschappelijke waarde van privacy: Voldoende beschermd in de rechtspraak van het EHRM over de verwerking van persoonsgegevens in het strafprocesrecht? door M.G.J.M. van der Staak in Strafblad, oktober 2014

'Horizontaal toezicht is geen toezicht'

De relatie tussen de fiscus en de belastingplichtige burgers en ondernemers kent sinds jaar en dag een verticaal (top-down) karakter. De fiscus is daarbij verantwoordelijk voor de controle van belastingaangiften, de heffing van belastingen en de invordering daarvan. Dit behoort tot de kerntaken van de belastingdienst. Sinds 2005 houdt de fiscus zich ook bezig met het zogenoemde horizontale toezicht. Dit project is begonnen als model bij de zeer grote ondernemingen (veelal multinationals) en langzaam maar zeker is ook het midden- en kleinbedrijf onderwerp geworden van horizontaal toezicht. De fiscus presenteert het horizontaal toezicht als een succesvolle operatie en het lijkt zelfs een ‘exportproduct’ te worden. Toch bestaat er de nodige weerstand tegen deze figuur, onder meer uit de hoek van het midden- en kleinbedrijf, overigens ook vanuit de belastingdienst zelf. In dit artikel wordt beschreven hoe deze variant werkt en wordt onderzocht hoe de figuur zich verhoudt tot de basistaak van de fiscus, zijnde de controle, heffing en invordering van belastingen.  

Lees verder:

• Horizontaal toezicht is geen toezicht door Ton Tekstra in Tijdschrift voor Toezicht, aflevering 3 2014

'De staat van onze informationele privacy binnen het domein van opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten'

Het strafrechtelijke optreden is zich in het laatste decennium steeds meer gaan richten op preventie en risicobestrijding vanuit het perspectief van de strijd tegen het terrorisme en andere vormen van zware criminaliteit. Een verschijnsel dat ook wel wordt aangeduid met risicojustitie. Deze ontwikkeling blijkt onder andere uit de sterke focus op het verzamelen en bewaren van privacygevoelige gegevens en de toegenomen rol van de informatietechnologie, waaronder het gebruik van Big Data, binnen de strafrechtspleging. Met name de informationele privacy is daarmee flink onder druk komen te staan. Zo erg zelfs dat er wel gesproken is van ‘the end of privacy’ of ‘privacy is dead, get over it’. Maar begin dit jaar deed het Hof van Justitie van de Europese Unie twee opmerkelijke uitspraken die een mogelijk keerpunt aangeven in deze ontwikkeling. Hiermee komt de vraag naar voren: hoe staat het met de bescherming van onze informationele privacy binnen het domein van opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten? Lees verder:

• De staat van onze informationele privacy binnen het domein van opsporing, vervolging en berechting van strafbare feiten door J.B.J. van der Leij in Strafblad, oktober 2014

'Risicogericht toezicht, profiling en Big Data'

In deze bijdrage wordt uiteengezet hoe Big Data en risicoprofilering kunnen bijdragen aan de verdere ontwikkeling van risicogericht toezicht houden. Door de aard, omvang en structuur van Big Data schiet menselijke intuïtie tekort om inzicht en overzicht te krijgen. Met behulp van zoekalgoritmen kunnen zonder hypothese of vraagstelling patronen worden gezocht. Dat kan bruikbare risicoprofielen opleveren voor toezichthouders en biedt kansen als selectie-, detectie- of evaluatie-instrument. Er zijn evenwel beperkingen om rekening mee te houden, zoals gevoeligheid voor foutmarges, self-fulfilling prophecies en houdbaarheidsduur van profielen. Menselijke intuïtie, kennis en ervaring zouden daarom een duidelijk rol moeten krijgen in het gebruik van Big Data en risicoprofielen.

Lees verder:

• Risicogericht toezicht, profiling en Big Data door Bart Custers in Tijdschrift voor Toezicht, aflevering 3 2014

Nieuwe druk 'Fiscaal straf- en strafprocesrecht'

Op 4 september is een nieuwe uitgave van het boek Fiscaal straf- en strafprocesrecht uitgekomen. Auteurs van het boek zijn Wim Valkenburg en Henk van der Werff.

De doelstelling van het boek is de belangrijkste strafrechtelijke- en strafprocesrechtelijke bepalingen uit de AWR 1998 van commentaar te voorzien. De strafrechtelijke aansprakelijkheid voor fiscale gedragingen wordt besproken, onder andere in relatie tot de misdrijven uit het commune strafrecht.

Getracht is om daarnaast een beeld te geven van de theorie en de praktijk van de fiscale fraudebestrijding in Nederland en de rol die de Belastingdienst en het Openbaar Ministerie op dit terrein spelen. De taken en bevoegdheden van, en de afstemming tussen beide instanties komen aan bod. In een apart hoofdstuk is bovendien aandacht geschonken aan de internationale samenwerking bij het bestrijden van fiscale fraude. Het boek wordt afgesloten met een korte beschouwing waarin enkele algemene zaken en ontwikkelingen in het fiscale strafrecht nog eens op een rijtje worden gezet.

Dit overzicht maakt duidelijk dat een aantal thema’s buiten beschouwing wordt gelaten. Zo is in het boek weinig terug te vinden over het fiscale strafrecht in de douanesfeer, fraudemethoden of analyses over de beste aanpak van fiscale fraude. Evenmin treft men in dit boek uitgebreide beschouwingen over de fiscale boete aan, tenzij er een duidelijke relatie bestaat met het fiscaal strafrechtelijke afdoeningstraject.

In het boek is niet volstaan met louter een beschrijving van de aangegeven onderwerpen. Getracht is juist om de thema’s op een wetenschappelijk verantwoorde wijze ook van commentaar te voorzien. Aldus is het boek goed bruikbaar voor zowel de rechtspraktijk als het onderwijs.

Klik hier voor het bekijken van de inhoudsopgave.

Over de auteurs

• Wim Valkenburg (1960) studeerde Nederlands recht, afstudeerrichting strafrecht, aan de toenmalige Katholieke Hogeschool Tilburg. Van 1986 tot 2003 was hij verbonden aan de vakgroep strafrechtswetenschappen van de Katholieke Universiteit Brabant waar hij in 1993 promoveerde op het onderwerp ‘Het bezwaarschrift tegen de dagvaarding’. Van 1994 tot 1999 was hij rechterplaatsvervanger in de Rechtbank Breda en vanaf 1999 tot 2003 raadsheer-plaatsvervanger in het Gerechtshof te ’s-Hertogenbosch. In 2003 maakte hij de overstap naar de rechterlijke macht. Op dit moment is hij senior raadsheer en voorzitter van de afdeling strafrecht in genoemd hof. Daarnaast is hij part-time docent bij de SSR. Van zijn hand verschenen diverse boeken, commentaren en artikelen over het fiscale strafrecht en de fiscale boeten.

• Henk van der Werff (1958) studeerde Nederlands recht aan de Vrije Universiteit in Amsterdam met afstudeerrichtingen privaatrecht en strafrecht. Van 1985 tot 1998 werkte hij in verschillende functies bij de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst. In 1998 stapte hij over naar het Openbaar Ministerie in Amsterdam en werkte daar als officier van justitie in verschillende hoedanigheden. Van 2002 tot en met 2005 is hij als officier van justitie uitgezonden geweest naar Curaçao. Na zijn terugkeer in Nederland werkte hij wederom bij het Amsterdamse Parket en vanaf 2007 bij het Functioneel Parket in zowel leidinggevende- als inhoudelijke functies. Naast zijn huidige werkzaamheden bij het Functioneel Parket is hij part-time docent bij de SSR en verricht hij werkzaamheden voor het Amsterdamse Ressortsparket en het Curaçaose Openbaar Ministerie. Hij publiceerde meermalen op het terrein van het fiscale strafrecht, laatstelijk in 2013 met het boek getiteld: Internationale rechtshulp en het fiscale delict.

Praktisch

Druk:  5

ISBN: 9789013088526

Verschijningsdatum: 4 sep 2014

Aantal pagina's: 408

Klik hier om het boek via Kluwer te bestellen.

Op dinsdag 25 november verzorgt Henk van der Werff samen met Wiebe de Vries de Basiscursus Fiscaal Strafrecht.

Tijdens deze basiscursus maken deelnemers kennis met het fiscale strafrecht. De strafrechtelijke bepalingen uit de Algemene Wet Rijksbelastingen zullen worden besproken alsmede de algemene straf- en fiscaalrechtelijke leerstukken die daarmee verband houden. Naast de materiële en formele regels van het fiscale strafrecht wordt stilgestaan bij de verschillen en overeenkomsten tussen het fiscaal strafprocesrecht en (commune) strafprocesrecht.

Concreet zullen leerstukken als het uni via-beginsel, samenloop, daderschap en deelneming en ook opzet en schuld de revue passeren en onderwerpen als het strekkingsvereiste, pleitbaar standpunt en sfeerovergang, toegesneden op specifieke fiscale situaties. Voorts wordt aandacht geschonken aan de verschillende aspecten van de opsporing en handhaving van fiscale delicten.

'De tijdigheid en vrijwilligheid van het terugtreden'

Voor een geslaagd beroep op vrijwillige terugtred moet een verdachte zijn poging hebben afgebroken, om redenen die aan zijn wil kunnen worden toegeschreven. Omdat omstandigheden van het geval veelal bepalend zijn, kan (feiten)rechtspraak houvast bieden bij de beoordeling van vrijwillige terugtred. Een overzicht van jurisprudentie.

Lees verder:

• De tijdigheid en vrijwilligheid van het terugtreden door D. Cornelissen en R. Jansen in TPWS afl. 6 2014

'De VOG: integriteitsverklaring ten behoeve van schijnzekerheid'

Onlangs werd een wetswijziging aangekondigd op basis waarvan het mogelijk wordt afgifte van een Verklaring omtrent het gedrag (VOG) te weigeren op grond van enkel politiegegevens. Dit lijkt haaks te staan op een meer inhoudelijk toetsingskader dat de Afdeling Bestuursrechtspraak lijkt te ontwikkelen. Hoe verhouden deze ontwikkelingen zich tot de functie van de VOG als integriteitsinstrument?

Lees verder:

• De VOG: integriteitsverklaring ten behoeve van schijnzekerheid door P. Schuyt en L. Schoutsen in Ars Aequi 63e jrg. nr. 9, september 2014

De Hoge Raad over getuigenverzoeken | Toewijzing vergt vanaf 1 juli 2014 meer motivering en tijdigheid

De Hoge Raad heeft een overzichtsarrest gewezen inzake het oproepen en horen van getuigen ter terechtzitting op verzoek van de verdediging in gewone strafzaken. De Hoge Raad lijkt de feitenrechter tot meer terughoudendheid bij toewijzing van getuigenverzoeken te willen bewegen, terwijl hij zelf ook een stap terug zet bij beoordeling van (afwijzende) beslissingen in cassatie. Het meest wezenlijk zijn echter de eisen die aan de verdediging worden gesteld ten aanzien van onder meer motivering en tijdigheid van getuigenverzoeken. Die eisen lijken zwaarder te zijn dan tot nu toe vaak werd aangenomen.

Lees verder:

• De Hoge Raad over getuigenverzoeken Toewijzing vergt vanaf 1 juli 2014 meer motivering en tijdigheid door R. Robroek in NJB 33 (2014)

Rick Robroek verzorgt op 14 november 2014 samen met Jacob de Boer de Cursus Schuld & Verwijtbaarheid in Straf- en Bestuursrecht. Klik hier voor meer informatie.

'Fraudeonderzoek, privacy en onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal'

Privacy en (vooral) bescherming van persoonsgegevens zijn een hot topic. De media berichten aanhoudend over privacy bedreigingen en privacy schendingen, al dan niet door de veiligheidsdiensten en blootgelegd door klokkenluider Edward Snowden. De reacties op deze berichtgeving zijn doorgaans zeer uitgesproken en variëren van een somber getinte gelatenheid - 'ze weten toch alles van me', dus: 'privacy is dood' - tot publieke onrust en de roep om aanscherping van de normen en versterking van de rechtspositie van het individu. 

De roep om aanscherping van de regels en intensivering en versterking van de handhaving is inmiddels gehoord op Europees niveau. Daar wordt gewerkt aan de totstandkoming van een Algemene verordening gegevensbescherming, die versterking van de rechtspositie van betrokkenen beoogt en niet alleen een aangescherpt normenkader biedt, maar ook straffe handhaving door middel van zeer hoge sancties.

Deze buitenlandse ontwikkelingen lijken nog ver van het bed van verzekeraars. Toch zouden zij er goed aan doen nu al voor te sorteren op de onherroepelijke komende veranderingen. Op dit moment gaat de aandacht van verzekeraars vooral uit naar de rechtsontwikkeling op eigen bodem, in het bijzonder privacygerelateerde rechterlijke uitspraken. Want ook in de rechtspraak inzake personenschade komen het groeiende belang van privacy en de versterking van het recht op bescherming van persoonsgegevens tot uitdrukking. Recent is niet alleen in de lagere rechtspraak, maar ook door de Hoge Raad uitgesproken dat wegens privacyschending onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal in beginsel wordt uitgesloten van bewijsvoering.

In deze bijdrage staan de volgende vragen centraal:

• wanneer is fraudeonderzoek rechtmatig?
• tegen welke (andere) sancties zouden verzekeraars aan kunnen lopen bij schending van het recht op privacy van verzekerden en benadeelden?
• welke regels en bijbehorende sancties zullen in de toekomst voor verzekeraars gelden onder de komende verordening?

Voordat antwoord wordt gegeven op deze vragen, staan de auteurs eerst stil bij de problematiek van verzekeringsfraude en wordt het privacyrechtelijk kader voor verzekeraars geschetst.

Lees verder:

• Fraudeonderzoek, privacy en onrechtmatig verkregen bewijsmateriaal door H.H. de Vries en P. Oskam in Tijdschrift voor Vergoeding Personenschade