Na vijf jaar strafproces werden de Haagse politici ­Richard de Mos en Rachid Guernaoui in juni 2024 vrijgesproken van ambtelijke omkoping. Het gerechtshof Den Haag volgde daarmee de eerdere uitspraken van de rechtbank Rotterdam, die De Mos en Guernaoui in april 2023 ook van omkoping vrijsprak. De beschuldigingen waren bepaald niet mals. Volgens het Openbaar Ministerie hadden De Mos en zijn (destijds) collega-wethouder Richard Guernaoui zich voor het karretje laten spannen van hun medeverdachten, lokale ondernemers die bij elkaar meer dan € 100.000 aan de partij Groep de Mos/Hart voor Den Haag doneerden. In ruil voor deze donaties zouden De Mos en Guernaoui hun donateurs onder meer horecavergunningen hebben verstrekt. Ook zouden donateurs bevoordeeld zijn bij de verkoop van gemeentelijk vastgoed. De Mos weersprak de beschuldigingen aan zijn adres en bediende zich daarbij van de term ‘ombudspolitiek’.Als lokale politicus wierp hij zich op als directe belangenbehartiger van de Haagse burger die specifieke zorgen en klachten behandelt. Van het tegen betaling geven van voorkeursbehandelingen aan partijdonateurs was geen sprake.

De huidige Aanwijzing hoge transacties bestaat dit jaar vijf jaar. Tijd om de balans op te maken en te kijken naar de ontwikkelingen in de schikkingspraktijk van het Openbaar Ministerie (OM). Dit artikel biedt een analyse van de (hoge) transacties en hoge strafbeschikkingen die het OM in de afgelopen vijf jaar is overeengekomen en heeft opgelegd met en aan rechtspersonen, en de inzichten die hieruit voortvloeien. Daarnaast wordt een blik geworpen op de adviezen van de Toetsingscommissie Hoge Transacties (THT), die sinds september 2020 bij hoge transacties beoordeelt of sprake is van een passende afdoening. Het artikel biedt ten slotte inzicht in de toekomstige richting van de schikkingspraktijk van het OM en sluit af met enkele beschouwende opmerkingen.

Een empirische analyse van de ontwikkelingen in de strafrechtsketen vanaf 2008 laat zien dat de invoering van de OM-strafbeschikking de doelmatigheid van de behandeling van misdrijfzaken niet heeft vergroot en de rechter niet minder werk heeft gegeven. Het voornemen van het Openbaar Ministerie om meer misdrijfzaken via een strafbeschikking af te doen, verdient dan ook nadere overweging.