Het voormalige hoofd van FIU-Nederland, Hennie Verbeek-Kusters, is benoemd tot lid van de Executive Board van de Anti-Money Laundering Authority (AMLA). De nieuwe Europese toezichthouder is gevestigd in Frankfurt en vormt een belangrijk onderdeel van het vernieuwde Europese anti-witwaskader.

De benoeming is van betekenis voor de verdere institutionele versterking van de Europese aanpak van witwassen en terrorismefinanciering. Met AMLA krijgt de Europese Unie voor het eerst een centrale autoriteit die verantwoordelijk is voor zowel direct toezicht op geselecteerde poortwachters als voor de coördinatie en harmonisatie van nationale toezichthouders en Financial Intelligence Units (FIU’s).

Van nationale FIU naar Europees bestuursniveau

Hennie Verbeek-Kusters was sinds 2008 verbonden aan FIU-Nederland en vervulde daar jarenlang de rol van hoofd. Onder haar leiding groeide FIU-Nederland uit tot een strategisch knooppunt in de bestrijding van witwassen, terrorismefinanciering en onderliggende criminaliteit. De FIU ontwikkelde zich niet alleen operationeel, maar ook beleidsmatig en internationaal, met een sterke positie binnen Europese en mondiale samenwerkingsverbanden.

Haar loopbaan wordt gekenmerkt door een combinatie van inhoudelijke expertise op het terrein van financiële criminaliteit en ruime ervaring in internationale samenwerking. Die combinatie sluit nauw aan bij de opdracht van AMLA, waarin nationale verschillen in toezicht, interpretatie en handhaving moeten worden overbrugd.

De rol en betekenis van AMLA

AMLA is opgericht in het kader van het Europese AML/CFT-pakket en heeft als doel de effectiviteit en uniformiteit van anti-witwasmaatregelen binnen de EU te vergroten. De autoriteit krijgt onder meer de bevoegdheid om:

rechtstreeks toezicht te houden op een selectie van hoog-risico financiële instellingen;
nationale toezichthouders aan te sturen en te ondersteunen;
de samenwerking en informatie-uitwisseling tussen FIU’s te versterken;
bij te dragen aan consistente toepassing van Europese AML/CFT-regels.

De Executive Board speelt daarbij een sleutelrol in de strategische koersbepaling, beleidsontwikkeling en de praktische uitwerking van deze bevoegdheden. De benoeming van een ervaren FIU-bestuurder op dit niveau onderstreept het belang dat de EU hecht aan de FIU-dimensie binnen het bredere toezichtskader.

Versterking van FIU-samenwerking in Europa

Een belangrijk aandachtspunt binnen AMLA is de verdere intensivering van de samenwerking tussen de FIU’s van de lidstaten. In de praktijk bestaan er nog aanzienlijke verschillen in werkwijzen, bevoegdheden en informatiedeling. De komst van AMLA biedt nieuwe mogelijkheden om deze samenwerking te structureren en te verdiepen, zonder afbreuk te doen aan nationale verantwoordelijkheden.

Vanuit haar achtergrond bij FIU-Nederland brengt Verbeek-Kusters specifieke kennis mee over de knelpunten én kansen in FIU-samenwerking. Dat is relevant voor vraagstukken rond gegevensdeling, gezamenlijke analyses en de koppeling tussen financiële inlichtingen en opsporing.

Europese erkenning van Nederlandse expertise

De benoeming kan ook worden gezien als een erkenning van de positie die FIU-Nederland de afgelopen jaren heeft opgebouwd binnen het internationale anti-witwasveld. De Nederlandse FIU speelt een actieve rol in Europese netwerken en beleidsdiscussies en geldt als een gezaghebbende gesprekspartner op het gebied van financiële inlichtingen.

Met haar overstap naar AMLA blijft die expertise op Europees niveau beschikbaar, zij het vanuit een andere institutionele rol. Daarmee ontstaat ook een brug tussen nationale praktijkervaring en Europese beleidsvorming.

Vooruitblik

In haar eigen woorden benadrukt Verbeek-Kusters het belang van betere samenwerking voor een effectievere aanpak van witwassen, onderliggende criminaliteit en terrorismefinanciering. Juist dat uitgangspunt vormt de kern van AMLA’s opdracht.

De komende jaren zal moeten blijken hoe AMLA haar rol in het Europese toezichtlandschap concreet invult. De aanwezigheid van bestuurders met diepgaande FIU-ervaring vergroot in ieder geval de kans dat beleid en praktijk dichter bij elkaar worden gebracht. Voor FIU’s, toezichthouders en strafrechtelijke ketenpartners is dat een ontwikkeling die met belangstelling zal worden gevolgd.