OM eist geldboetes en taakstraffen voor misstanden bij varkenstransporten na aangifte Stichting Varkens in Nood

Het Openbaar Ministerie (OM) eiste op 23 april bij de Rechtbank Oost-Brabant geldboetes van 30.000 euro en taakstraffen van 180 en 150 uur tegen twee vee-transportbedrijven uit Noord-Brabant en Limburg en twee medewerkers van de bedrijven, wegens vermoedelijke mishandeling van varkens tijdens het laden voor transport. Aanleiding voor het strafrechtelijk onderzoek was een aangifte die op 17 juli 2024 is gedaan namens Stichting Varkens in Nood, die dronebeelden had gemaakt van de gedragingen van de werknemers tijdens het laden van de varkens.

Dronebeelden

Op de beelden was te zien dat op 21 en 24 mei 2024 tijdens het laden van varkens veelvuldig (onjuist) gebruik werd gemaakt van een veeprikker. Volgens een dierenarts die namens de NVWA (Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit) de beelden heeft beoordeeld, was sprake van onnodig toebrengen van leed en stress aan de dieren. Strafrechtelijk onderzoek dat is gedaan door de NVWA-IOD, onder leiding van het Functioneel Parket, wijst verder uit dat de voorschriften voor het gebruik van veeprikkers door de bedrijven stelselmatig zijn overtreden. Zo werden elektrische schokken in strijd met de regelgeving stelselmatig en herhaaldelijk toegediend aan niet-volwassen varkens, aan dieren die al in beweging waren en aan dieren die geen ruimte hadden om zich te verplaatsen. Ook werden schokken op andere dan toegestane lichaamsdelen toegediend, zoals de rug, flanken, kop en snuit, wat extra pijnlijk is voor de dieren.

Deze handelingen zijn strafbaar gesteld in de Wet dieren en de Regeling houders van dieren en zijn te kwalificeren als economische delicten. Het OM rekent het handelen van de werknemers op de beelden toe aan de bedrijven, gezien het feit dat zij handelden binnen de ‘normale bedrijfsvoering’ van deze bedrijven. Volgens het OM mocht van deze bedrijven worden verwacht dat het maatregelen zou treffen om dergelijke overtredingen te voorkomen. Beide  transportbedrijven zijn eerder bestuursrechtelijk beboet voor vergelijkbare feiten. Volgens het OM heeft dat kennelijk niet geleid tot aanpassing van de werkwijze. Per 1 januari 2026 is het gebruik van veeprikkers bij binnenlandse transporten verboden.

Pijnlijk en stressvol

Het OM meent dat de dieren op pijnlijke en stressvolle wijze zijn behandeld, uitsluitend voor financieel gewin om het laadproces te versnellen. Ter zitting noemt de officier van justitie het toedienen van elektrische schokken zeer pijnlijk en stressvol voor de varkens: “Dieren zijn machteloos en voor hun welzijn volledig afhankelijk van het al dan niet (doen) naleven van de regels die hen moeten beschermen. Dat geldt temeer voor productiedieren.” Ook hekelt hij de bedrijfsvoering van de bedrijven: “Het zijn bedrijven en personen als deze verdachten, die de gehele sector in een kwaad daglicht stellen. En daarbij geen enkele zelfreflectie laten zien. Niet bij zichzelf nagaan hoe dit anders kan. Hoe processen efficiënt kunnen worden ingericht, met gebruikmaking van diervriendelijker methoden.” Het OM eist voor beide bedrijven geldboetes van 30.000 euro, waarvan 10.000 euro voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar. Tegen de betrokken werknemers eist het OM 180 uur taakstraf en 150 uur taakstraf, met ieder één maand voorwaardelijke celstraf met een proeftijd van twee jaar.

De rechtbank doet uitspraak op 7 mei.

Bron: OM