Nieuw Amerikaans klokkenluidersprogramma voor fraude met zorg en uitkeringen roept vragen op

Het U.S. Department of Justice (DOJ) en de National Fraud Enforcement Division hebben op 20 oktober 2026 het Fraud Whistleblower Incentive Program (WHIP) gepresenteerd. Het programma kent melders een beloning toe van $ 10.000 tot $ 30.000 voor informatie die leidt tot strafvervolging op bepaalde terreinen, op een veel vroeger moment in de procedure dan bij de meeste bestaande beloningsregelingen van de federale overheid, die pas uitbetalen na de definitieve afdoening, inclusief ontneming en hoger beroep. Formeel gaat het om de Criminal Tip Rewards Pilot Program, een proefprogramma met een aanvankelijke looptijd van drie jaar. Het programma richt zich op fraude ten nadele van de federale overheid, in het bijzonder in de gezondheidszorg en bij uitkeringen en subsidieprogramma’s. De National Fraud Enforcement Division, ook wel Fraud Division genoemd, werd op 7 april 2026 opgericht en wordt geleid door Assistant Attorney General Colin McDonald. Het programma volgt op een interne richtlijn van 1 oktober 2026 die de leiding van de divisie opdroeg regelingen te ontwerpen om klokkenluiders te stimuleren. Global Investigations Review (GIR) bericht dat advocaten bezorgd zijn over de keuze om de beloning te koppelen aan het instellen van vervolging in plaats van aan de afdoening van een zaak. justicewomblebonddickinson

Beloning bij het openbaar worden van de tenlastelegging

De kern van het programma is het moment van uitbetaling. Volgens de veelgestelde vragen van de Fraud Division beoordeelt het DOJ, zodra een bruikbare melding ertoe leidt dat een indictment of criminal complaint wordt verkregen en openbaar gemaakt, naar eigen discretie of de melder een beloning krijgt; de melder hoeft niet te wachten tot de verdachte schuld bekent, is veroordeeld en de rechtsmiddelen heeft uitgeput. Een minimaal schadebedrag geldt niet. Omdat de beloning los staat van ontneming, komen ook meldingen over mislukte fraudeconstructies of fraude met weinig of geen schade in aanmerking, mits de melding tot vervolging leidt. justicejustice

De beloning geldt per afzonderlijke melding. Het DOJ bepaalt naar eigen inzicht of meldingen als afzonderlijk of als samenhangend worden aangemerkt. Als juridische grondslag noemt het DOJ 28 U.S.C. § 530C(b)(1)(L), op grond waarvan het ministerie naar eigen discretie beloningen kan uitbetalen naar aanleiding van openbare oproepen tot hulp. Het Amerikaanse ministerie van Financiën stelt $ 25 miljoen beschikbaar voor de uitvoering van het programma. Meldingen worden gedaan via het portaal america.gov/fraud. National Fraud Enforcement Division +2

Gedekte fraudevormen en prioriteiten

Het programma ziet op federale strafbare feiten in de gezondheidszorg en daarmee samenhangende delicten, en op fraude met programma’s en uitkeringen van het Department of Agriculture, het Department of Labor, het Department of Health and Human Services, het Department of Housing and Urban Development, het Department of Education, het Department of Veterans Affairs, het Department of War en de Small Business Administration. Binnen de zorgfraude krijgen meldingen over hospice, thuiszorg, kinderopvang en special services voorrang. Als voorbeelden noemt het DOJ onder meer voedselhulp via het Supplemental Nutrition Assistance Program, werkloosheidsuitkeringen en studiefinanciering. justice

Volgens een analyse van Debevoise & Plimpton heeft het DOJ aangegeven dat het programma in de toekomst kan worden uitgebreid naar andere fraudecategorieën. debevoise

Voorwaarden en uitsluitingen

Een melder moet vrijwillig originele, specifieke, waarheidsgetrouwe, volledige en tijdige informatie verstrekken over een gedekt strafbaar feit dat leidt tot openbaar gemaakte vervolging. Vrijwillig betekent dat de melder niet al tot verstrekking verplicht was, bijvoorbeeld op grond van een subpoena of een samenwerkingsbepaling in een pleaovereenkomst. Origineel betekent dat de informatie nog niet bekend is bij de Fraud Division of opsporingsinstanties. Informatie is volgens Debevoise & Plimpton ook niet origineel wanneer zij afkomstig is uit communicatie onder verschoningsrecht of uit bepaalde compliance-, audit- of juridische werkzaamheden, behoudens beperkte uitzonderingen. De advocatenorganisatie Womble Bond Dickinson wijst erop dat informatie die bestuurders, toezichthouders of compliance- en auditmedewerkers via interne processen verkrijgen pas 120 dagen na interne melding een beloning kan opleveren, terwijl voor andere medewerkers geen vergelijkbare wachttermijn geldt. National Fraud Enforcement Division +2

Een aantal categorieën melders is uitgesloten. Een melder moet een natuurlijk persoon zijn; ondernemingen komen niet in aanmerking. Uitgesloten zijn ook medewerkers van het DOJ en van opsporingsinstanties en hun naaste familieleden en huisgenoten, buitenlandse overheidsfunctionarissen, en melders die betekenisvol hebben deelgenomen aan het strafbare feit, bijvoorbeeld door het te leiden, te plannen, te initiëren of er willens en wetens van te profiteren. Ook wie opzettelijk valse verklaringen aflegt of informatie achterhoudt, verliest het recht op een beloning. Voor deelnemers met een zeer beperkte rol bestaat een uitzondering: het DOJ kan naar eigen inzicht vaststellen dat iemands rol voldoende beperkt was, en houdt daar dan rekening mee bij de hoogte van de beloning. Beslissingen over toekenning en hoogte staan niet open voor bezwaar of rechterlijke toetsing. National Fraud Enforcement Division +2

Over vertrouwelijkheid vermeldt het DOJ dat het geen informatie openbaar maakt die redelijkerwijs de identiteit van een melder kan onthullen, tenzij de wet, het beleid van het ministerie of openbaarmaking aan een verdachte in een gerechtelijke procedure dat vereist. justice

Verhouding tot andere klokkenluidersregelingen

Het programma staat naast bestaande regelingen. Deelnemers blijven in aanmerking komen voor aanvullende beloningen uit andere programma’s, waaronder het Corporate Whistleblower Awards Pilot Program van de Criminal Division. Dat laatste programma werkt anders. Een melder die originele en waarheidsgetrouwe informatie over misdragingen van ondernemingen verstrekt, kan daar een beloning ontvangen in de vorm van een percentage van het verbeurd verklaarde vermogen, mits de zaak uitmondt in een succesvolle vervolging met strafrechtelijke of civielrechtelijke verbeurdverklaring. Dat programma ziet onder meer op bepaalde delicten van financiële instellingen, zorgfraude, fraude ten nadele van de Verenigde Staten, douane- en tarieffraude en sanctieovertredingen. justicejustice

Womble Bond Dickinson zet het programma verder af tegen de qui tam-procedure onder de False Claims Act, waarin een melder namens de overheid een civiele vordering instelt. Volgens de advocatenorganisatie vereist zo’n procedure het indienen van een verzegelde dagvaarding en kan zij langdurige procedures meebrengen voordat er iets wordt uitgekeerd, terwijl een melder onder het nieuwe programma die drempels niet kent. womblebonddickinson

Directive 26-12 en de Fraud Division

Op 1 oktober 2026 vaardigde McDonald Directive 26-12: Corporate Enforcement in the Fight Against Fraud uit, waarin hij de leiding van de divisie opdroeg om, in overleg met opsporingspartners, beleid en programma’s te ontwerpen die klokkenluiders stimuleren geloofwaardige informatie over fraude aan te leveren. Het programma werd negentien dagen later aangekondigd. Womble Bond Dickinson noemt het de derde aankondiging van de Fraud Division in drie weken die erop is gericht fraude met federale programma’s sneller op te sporen. justicewomblebonddickinson

De werkzaamheden van het DOJ op dit terrein ondersteunen volgens het persbericht de Task Force to Eliminate Fraud van president Trump, die wordt voorgezeten door vicepresident J.D. Vance. Het programma werd door de president in het Oval Office gepresenteerd. Daarbij beschreef hij de regeling, volgens persberichten waarnaar Womble Bond Dickinson verwijst, als een provisieregeling van één procent zonder bovengrens. De gepubliceerde voorwaarden van het DOJ voorzien in discretionaire beloningen van $ 10.000 tot $ 30.000 na het instellen van vervolging en niet in een percentage van wat de overheid terugvordert. justicewomblebonddickinson

Reacties uit de advocatuur

GIR publiceerde op 23 oktober 2026 een artikel over de reacties op het programma. Het artikel staat achter een betaalmuur. Uit de beschikbare samenvatting blijkt dat advocaten vrezen dat het programma rancuneuze en lichtvaardige meldingen kan aanmoedigen, omdat de beloning is gekoppeld aan het instellen van vervolging en niet aan de afdoening van de zaak. globalinvestigationsreview

Het DOJ zelf stelt dat beloningen in een vroeg stadium melders meer zekerheid geven over hoogte en moment van een eventuele uitbetaling en daarmee aanzetten tot snelle melding, terwijl zij in aanmerking blijven voor hogere beloningen als hun melding uiteindelijk tot forse geldboetes of ontneming leidt. Womble Bond Dickinson verwacht dat de lagere drempel leidt tot meer meldingen, waaronder meldingen die onvolledig, onjuist of op beperkte informatie gebaseerd kunnen zijn. Debevoise & Plimpton wijst op de verhouding met zelfmelding door ondernemingen: de voordelen daarvan nemen volgens de organisatie aanzienlijk af zodra het DOJ via een klokkenluider van de gedragingen op de hoogte is. Office of Public Affairs +2

Afsluiting

Het Fraud Whistleblower Incentive Program is op 20 oktober 2026 aangekondigd als proefprogramma van drie jaar van de National Fraud Enforcement Division. Melders kunnen per afzonderlijke melding $ 10.000 tot $ 30.000 ontvangen zodra vervolging is ingesteld en openbaar gemaakt, voor zorgfraude en fraude met programma’s van acht federale instanties. Toekenning en hoogte liggen volledig ter discretie van het DOJ, en melders blijven in aanmerking komen voor andere beloningsregelingen. De publiek gemaakte voorwaarden wijken af van de provisieregeling die de president bij de presentatie beschreef. Het DOJ heeft aangegeven dat de reikwijdte van het programma kan worden uitgebreid.

Klik hier voor de programmavoorwaarden van het Fraud Whistleblower Incentive Program.