Klimaatverandering: nieuwe wegen in bestaande rechtsgebieden

Klimaatverandering dringt door in vrijwel alle onderdelen van het recht. Ook rechtsgebieden die op het eerste gezicht niet direct met klimaatregulering worden geassocieerd, worden steeds vaker geconfronteerd met klimaatbelangen. Dit artikel onderzoekt hoe uiteenlopende rechtsgebieden daarmee omgaan en in hoeverre zij vanuit hun eigen structuur ruimte bieden voor de integratie van klimaatoverwegingen. Daarbij staat het begrip ‘autonome draagkracht’ centraal: het vermogen van een rechtsgebied om klimaatbelangen zelfstandig te incorporeren.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Het beëindigen van bancaire relaties: van boilerroomfraude, poortwachters en categoriale opzegging

Een bank mag een bancaire relatie in beginsel opzeggen, maar art. 6:248 lid 2 BW begrenst die vrijheid: gebruik van een opzegbeding kan naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn. Aan de hand van vier recente uitspraken over betaalrekeningen, kredietovereenkomsten, vermoedens van fraude en categoriale opzegging worden de factoren geïnventariseerd die bepalen of een opzegging rechtsgeldig is. Het type dienstverlening weegt zwaar: een betaalrekening is bijna onmisbaar voor deelname aan het maatschappelijk verkeer, een krediet niet. Daartegenover staan het kredietrisico en de poortwachtersfunctie uit de Wwft. Vooral wanneer de Wwft tot beëindiging verplicht, botsen de civielrechtelijke zorgplicht en het financieel toezichtrecht.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Maatschappelijke perspectieven als spiegel voor het wetsvoorstel 'Gegevensvergaring Openbare Orde'

Dit artikel onderzoekt hoe maatschappelijke opvattingen over het verzamelen van online gegevens kunnen worden meegenomen bij de juridische beoordeling van het wetsvoorstel Gegevensvergaring Openbare Orde. Aan de hand van een analyse van consultatiereacties, burgerinterviews en expertgesprekken wordt inzicht verkregen in de wijze waarop maatschappelijke zorgen samenhangen met de beginselen van proportionaliteit, voorzienbaarheid en grondrechtenbescherming. De bevindingen laten zien dat opvattingen van burgers niet alleen inzicht bieden in de maatschappelijke aanvaardbaarheid van online gegevensvergaring, maar ook aanwijzingen kunnen geven voor mogelijke juridische kwetsbaarheden.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Zakelijk gedrag en ondergronds bankieren in Nederlandse witwasnetwerken onderzocht

Een nieuw open access artikel in het tijdschrift Crime, Law and Social Change onderzoekt hoe samenwerkingsrelaties ontstaan binnen Nederlandse witwasnetwerken van professionele witwassers. De studie van Jo-Anne Kramer, Ieke de Vries en Arjan Blokland is op 14 juli 2026 online verschenen en gebaseerd op politieregistraties over 117 financiële facilitators die actief waren in de periode 2016 tot en met 2020. Met behulp van exponential random graph models brengen de auteurs in kaart welke individuele, relationele en structurele kenmerken de vorming van onderlinge contacten verklaren. Facilitators die zich zakelijker gedragen blijken een grotere kans te hebben op samenwerkingsrelaties, vooral wanneer zij geen ondergronds bankier zijn. Ondergrondse bankiers werken vaker samen met andere ondergrondse bankiers dan met facilitators uit andere expertisegroepen, en binnen die groep is een neiging tot driehoeksrelaties zichtbaar. De auteurs wijzen op mogelijke vertekening door selectieve opsporing en presenteren het onderzoek als een eerste stap in het begrijpen van de mechanismen achter witwasnetwerken.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: The Protection of the euro against Counterfeiting

De euro is een unieke munt waarvan de definitie onder de bevoegdheid van de Europese Unie valt. Tegen valsemunterij bestaat een uitgebreid juridisch kader. Het Kaderbesluit van 29 mei 2000 verplicht lidstaten valsemunterij strafbaar te stellen en vult de Overeenkomst van Genève van 1929 aan. Verordening 1338/2001 regelt de samenwerking tussen nationale en Europese autoriteiten en verplicht kredietinstellingen valse biljetten en munten uit omloop te nemen. Het Europees Technisch en Wetenschappelijk Centrum analyseert nieuwe vervalste euromunten. Aparte regelgeving beschermt tegen medailles en penningen die op euromunten lijken.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Communicating OLAF: A Major Legal Challenge

OLAF, het Europese antifraudebureau, is een administratieve onderzoeksdienst, maar zijn werk raakt aan strafrechtspleging. Daardoor moet zijn communicatie met pers en publiek de rechtsstaat, de vertrouwelijkheid van onderzoeken en individuele rechten respecteren, waaronder het vermoeden van onschuld. Tegelijk moet OLAF burgers informeren over de besteding van publieke middelen. Het evenwicht tussen het recht van het publiek om te weten en de juridische grenzen daaraan is het centrale vraagstuk voor de communicatiestrategie, en wordt bemoeilijkt door de grensoverschrijdende context waarin OLAF werkt. Aan de hand van Europese rechtspraak brengen de auteurs dit kader in kaart.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Efficiënte genoegdoening of obstakel?

De behandeling van de vordering van de benadeelde partij in het strafproces levert de verdediging structurele problemen op. Er bestaat geen wettelijke termijn voor het indienen van de vordering, waardoor die soms pas op de zittingsdag wordt aangepast en de advocaat nauwelijks gelegenheid heeft om die gemotiveerd te betwisten. Daarbij komt de ambivalente rol van de officier van justitie, de spanning tussen betwisting en proceshouding in de strafzaak, en de beperkte ruimte voor complexe en hoge vorderingen op zitting. De auteurs bepleiten de vordering grotendeels los te koppelen van de inhoudelijke zitting, naar het model van de ontnemingsprocedure, met termijnen en schriftelijke rondes vooraf.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: The Approximation of National Substantive Criminal Law on Fraud and the Limits of the Third Pillar

OLAF is het enige communautaire orgaan dat belast is met administratieve onderzoeken naar gedrag dat de financiële belangen van de EU schaadt en zowel strafrechtelijke als grensoverschrijdende aspecten kan hebben. De bescherming van die belangen via het strafrecht valt onder de derde pijler van de EU en steunt op de PFI-instrumenten: de PFI-Conventie van 1995 en de drie bijbehorende protocollen. Die verplichten lidstaten om fraude, corruptie en witwassen ten nadele van de EU-begroting strafbaar te stellen. Ruim tien jaar later is de ratificatie nog niet voltooid en schiet de nationale uitvoering tekort. Het Verdrag van Lissabon kan de weg vrijmaken voor sterkere handhaving, waarna OLAF moet bepalen welke hervorming het voorstelt.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: What Can Management Science Teach Criminology?

Culturele verklaringen worden routinematig aangevoerd in toezichtsrapporten, journalistieke reconstructies en wetenschappelijke analyses van organisatieschandalen. Ondanks brede consensus dat organisatiecultuur ertoe doet, heeft de organisatiecriminologie relatief weinig systematisch onderzoek naar het begrip opgeleverd. Vakgebieden als managementwetenschappen, organisatiepsychologie en veiligheidsonderzoek ontwikkelden wel een omvangrijke conceptuele en empirische literatuur over de relatie tussen organisatiecultuur en wangedrag. Via een integratieve literatuurstudie toetsen de auteurs vier cultuurconstructen, te weten ethische cultuur, veiligheidscultuur, masculiniteitscultuur en risicocultuur, aan vier dimensies van criminologisch relevant wangedrag: deviantie, intentionaliteit, beoogd doelwit en impact. De bestudeerde uitkomsten blijven doorgaans achter bij het deviante, opzettelijke en schadelijke gedrag dat centraal staat in de organisatiecriminologie. De auteurs zien daarin een kans en schetsen een onderzoeksagenda.

Read More
Print Friendly and PDF ^

Artikel: Rules on the application of ne bis in idem in the EU – Is further legislative action required?

Het Europese Hof van Justitie heeft zich herhaaldelijk gebogen over de grensoverschrijdende toepassing van het ne bis in idem-beginsel, dat verhindert dat iemand die in één lidstaat onherroepelijk is berecht, in een andere lidstaat opnieuw wordt vervolgd voor dezelfde feiten. Het huidige kader, de artikelen 54 tot en met 58 van de Schengenuitvoeringsovereenkomst, onderwerpt het beginsel aan uitzonderingen voor territorialiteit, nationale veiligheid en handelen van eigen ambtenaren, wat het grondrechtelijke karakter ervan verzwakt. De rechtspraak van het Hof heeft autonome maatstaven ontwikkeld die steunen op wederzijdse erkenning en vrij verkeer, maar laat de balans tussen rechtszekerheid en materiële gerechtigheid onbeslist. Nadere wetgeving is nodig.

Read More
Print Friendly and PDF ^