Uit het feitenrelaas dat onderdeel uitmaakt van de transactie-overeenkomst tussen het OM en de ING, blijkt dat niet alle potentiële overtredingen van de Wwft en signalen van witwassen tot op de bodem zijn uitgezocht. Dit zou waarschijnlijk ook niet zijn gebeurd als de zaak voor de strafrechter was gebracht. Gelet op de beperkte opsporingscapaciteit kan het OM niet anders dan de omvang van dit soort onderzoeken beperken.

Om te onderzoeken wat er van banken verwacht mag worden bij de bestrijding van corruptie beschrijft dit artikel twee cases: de zaak Abacha uit de jaren 90 en de zaak VimpelCom van zo’n 20 jaar later. De rol van enkele van de betrokken banken komt daarbij nader aan de orde. Vervolgens zal blijken hoe op deze zaken is gereageerd, en wat er verwacht mag worden van banken bij de bestrijding van corruptie.

De afgelopen maanden hebben de Nederlandse media bol gestaan van de verhalen over de schikking in september 2018 van EUR 775 miljoen tussen ING Bank Nederland en het Openbaar Ministerie (OM). In de commotie raakte de opmerking van De Nederlandsche Bank (DNB), dat de toestand bij de andere Nederlandse banken niet veel beter is, een beetje ondergesneeuwd. Al deze incidenten hebben gemeen dat er sprake was van onvoldoende customer due diligence, onderzoek naar de herkomst (en bestemming) van het geld en onvoldoende transactiemonitoring; oftewel de klassieke anti-witwasmaatregelen. Als gevolg hiervan werden ongebruikelijke transacties niet gemeld bij de autoriteiten.

In dit artikel bekijken de auteurs welke (gemeenschappelijke) kenmerken zijn te destilleren uit recente grote witwaszaken. Vervolgens gaan we nader in op de vraag hoe instellingen dergelijke kenmerken op een praktische wijze kunnen toepassen om te helpen voorkomen dat via ogenschijnlijk fiscaal gedreven structuren langdurig (en veelvuldig) wordt witgewassen door groepen cliënten. In het bijzonder de rol van offshore vennootschappen in combinatie met andere kenmerken wordt nader bekeken.