Met de inwerkingtreding van de vierde Tranche van de Algemene wet bestuursrecht (verder: Awb) is het overtredersbegrip uit het bestuursrecht verruimd – overtreder zijn zij die de overtreding plegen of medeplegen (art. 5:1 lid 2 Awb) – en is art. 51 Wetboek van Strafrecht (verder: Sr) van overeenkomstige toepassing verklaard (art. 5:1 lid 3 Awb). Inmiddels vallen deze aansprakelijkheidsfiguren niet meer weg te denken uit het bestuursrecht. Sterker nog, het bestuursrecht lijkt op dit moment meer belangwekkende en innovatieve jurisprudentie op te leveren over feitelijk leidinggeven, het daderschap van rechtspersonen en de aansprakelijkheid in concernverhoudingen dan het strafrecht.

In the context of criminal investigations police and prosecution can appeal to the public for information to further their case. This decision cannot be taken lightly and requires a balancing exercise between the rights of the suspect (and other people involved), specifically the right to privacy, the interest of criminal investigations, such as the identification of the suspect or witnesses, and public pressure to fight crime.

Stadionverboden van de KNVB en horecaverboden van de Horeca zijn privaatrechtelijke sancties. Deze sancties zijn niet te zien als criminal charge in de zin van art. 6, eerste lid, EVRM. Cumulatie van die sancties met andere gebiedsverboden zijn toelaatbaar. De rechtsbescherming tegen die cumulatie is thans beperkt. Voor de oplegging van de privaatrechtelijke verboden geldt ook niet de in de leden twee en drie van art. 6 EVRM neergelegde voorwaarden. Van het OM mag terughoudendheid verwacht worden als er een privaatrechtelijk verbod bestaat om een strafrechtelijk verbod te vorderen.

De externe accountant raakt steeds meer betrokken bij de opsporing van strafbare feiten. Zo rusten er op de accountant in het kader van zijn dienstverlening meldplichten ten aanzien van vermoedelijke fraude met de financiële verantwoording van de controlecliënt en ten aanzien van ongebruikelijke transacties. Daarnaast is de accountant verplicht om de opsporingsinstanties desgevorderd gegevens te verstrekken waarover hij in het kader van zijn controlewerkzaamheden is komen te beschikken. Een dergelijke vordering tot verstrekking van gegevens wordt doorgaans ingesteld op grond van art. 126nd Sv.

De samenloop van het toezichtrecht en het strafrecht blijft buitengewoon interessant. Te meer nu zowel nationale als Europese ontwikkelingen de discussie omtrent de resterende onduidelijkheden van deze samenloop blijven voeden. De informatieverplichtingen uit hoofde van het toezichtrecht zijn daarbij een bijzonder aandachtsgebied, gezien de mogelijke samenloop daarvan met het strafrecht.

In deze bijdrage wordt bezien met behulp van welke strafbaar­stellingen in het Wetboek van Strafrecht in het digitale domein gepleegde vermogens­criminaliteit kan worden bestraft en welke rechts­belangen daarmee worden beschermd. Digitale vermogensdelicten blijken, onder meer door hun deels Europese (EU) herkomst, niet steeds dezelfde rechtsbelangen te beschermen als de vermogensdelicten, hetgeen theoretische en praktische bezwaren heeft.

Hoe en waarom laten individuen zich in met (grootschalige) fraude? De belangrijkste bevinding van het proefschrift van Joost van Onna is dat criminogene veranderingen in het persoonlijke en zakelijke leven de lijn tussen conformiteit en deviantie doen vervagen bij fraudeurs.

In deze bijdrage pakken de auteurs de door de redactie aangereikte handschoen op door de lotgevallen van het ne bis in idem-beginsel in de afgelopen jaren onder de loep te nemen, waarbij zij ons meer specifiek richten op de vraag of en in hoeverre dit beginsel in de weg staat aan de cumulatie van strafrechtelijke en punitief-bestuursrechtelijke procedures.