Eén van die minder bekende bepalingen is art. 188 Sr. Dit artikel stelt sinds 1886 strafbaar het doen van een aangifte of klacht dat een strafbaar feit is gepleegd, wetende dat het niet gepleegd is. In deze bijdrage wordt art. 188 Sr eerst in historisch perspectief neergezet, waarbij gebruik is gemaakt van het proefschrift van G.J. IJssel de Schepper uit 1895. Vervolgens wordt de strafbepaling vanuit ontwikkelingen in rechtspraak en literatuur in het heden geplaatst.

Het Openbaar Ministerie mag zich de laatste tijd weer verheugen in de warme belangstelling van de wetenschap. Er zijn kort na elkaar twee oraties over de institutionele en rechtstatelijke positie van het OM verschenen. Het interessante empirische proefschrift van Joep Lindeman borduurt in zekere zin voort op het veldwerk dat Henk van de Bunt ruim dertig jaar geleden heeft verricht. Al van wat langer geleden dateren de beschouwingen van Mevis over de toekomst van het OM. Specifiek over de vraag of het Nederlandse opportuniteitsbeginsel nog wel te handhaven is in het licht van Europeesrechtelijke ontwikkelingen heeft Geelhoed een belangrijke studie geschreven. Het OM is ook een dankbaar onderwerp, want het heeft de afgelopen decennia een bewogen bestaan gekend: ‘Never a dull moment’.

In de vele strafzaken die het Openbaar Ministerie onder ogen krijgt voldoet bij het gros van die zaken het optreden van de politie aan de wettelijke norm. De aandacht wordt getrokken door de zaken waarbij dat niet het geval is. Dit kan blijken uit publicaties van strafzaken tegen burgers, maar ook bij beklagzaken ex art. 12 Wetboek van Strafvordering.

In dit artikel wordt ingegaan op de Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG), meer specifiek de (vermeende) effectiviteit van het VOG-beleid, waarbij de auteurs de uitkomsten van een effectiviteitsmeting die vorig jaar is uitgevoerd door Kruize en Gruter in opdracht van het WODC, met de veelbelovende titel Eens een dief, altijd een dief?, onder de loep nemen.

Fraude komt in vele gedaantes en in alle maatschappelijke geledingen voor. Er gaat geen dag voorbij of de media informeren ons over weer een nieuwe vorm. Door daarop op een 'klassieke wijze' te blijven reageren, zal er weinig aan deze praktijk veranderen. Mede daarom gaan er steeds meer stemmen op het strafrecht niet meer als 'ultimum remedium' maar als 'optimum remedium' in te zetten. Niet meer als 'laatste redmiddel', maar als 'optimaal instrument' om het fraudeverschijnsel op een vernieuwende wijze tegemoet te treden. Want dat kan, als je dat maar wilt! 
 

De term ‘roekeloosheid’ in de Wegenverkeerswet 1994, zorgt in de praktijk voor te veel verwarring bij zowel de kwalificatie als de straftoemeting. Daar komt de ‘roep uit de maatschappij’ dat ‘doodrijders’ te laag worden gestraft nog eens bij. De algemene indruk is dat de veroorzaker van een ongeval met ernstige gevolgen, er in de regel met een taakstraf en een lage rijontzegging vanaf komt. Dus kondigde de Minister van Veiligheid en Justitie naar aanleiding van het op 20 juli jl. verschenen onderzoek Straftoemeting ernstige verkeersdelicten een wetswijziging aan. Er zou sprake zijn van een ‘juridisch knelpunt’.

De ‘license to operate’ en professionaliteit van diverse onder toezicht staande instellingen (instellingen) is de afgelopen periode door uiteenlopende incidenten ter discussie gesteld. Bestuurders van deze instellingen lopen het risico om strafrechtelijk aangesproken te worden voor een zogeheten oneigenlijk commissiedelict als zij nalaten een actieve gedraging uit hoofde van een bijzondere rechtsplicht uit te voeren, waardoor incidenten kunnen plaatsvinden.