Niet-ontvankelijk bezwaar afwijzing verzoek tot aanwezigheid verdachte bij getuigenverhoren/ uitstel van getuigenverhoren

Rechtbank Den Haag 26 maart 2013, ECLI:NL:RBDHA:2013:9747

Bij beslissing van de raadkamer van de rechtbank van 12 juli 2012 is het bezwaarschrift van de verdachte tegen de aan hem betekende dagvaarding (voor een regiezitting op 29 juni 2012) gegrond verklaard en is de zaak tegen de verdachte op de voet van artikel 241 Sv terugverwezen naar de rechter-commissaris voor nader onderzoek.

De verdachte en zijn raadsman hebben vervolgens diverse onderzoekswensen bij de rechter-commissaris ingediend, naar aanleiding waarvan op 28 november 2012 een regiebijeenkomst is gehouden.

De rechter-commissaris heeft na de regiebijeenkomst, bij beschikking van 3 december 2012, op een aantal van de verzoeken van de verdachte beslist. Bij die beschikking is – onder meer – het verzoek van de verdachte om getuige A. (FIOD ambtenaar) als getuige te horen toegewezen. Ook is het verzoek van de verdachte om de getuigenverhoren door de rechter-commissaris te mogen bijwonen afgewezen.

Bij brief d.d. 15 januari 2013 heeft mr. De Bont de rechter-commissaris nogmaals verzocht de verdachte bij de getuigenverhoren aanwezig te laten zijn.

De griffier van de rechter-commissaris heeft hierop bij brief d.d. 16 januari 2013 – onder meer – gereageerd met de mededeling dat de rechter-commissaris geen reden ziet om haar beslissing omtrent de aanwezigheid van de verdachte bij de verhoren te herzien.

Bij brief van 22 januari 2013 heeft mr. De Bont bij de rechter-commissaris het verzoek gedaan om de geplande getuigenverhoren aan te houden, nu het High Court of Justice in Engeland op 21 december 2012 heeft geoordeeld dat het pand gelegen aan[adres] in Londen op 27 april 2011 onrechtmatig is betreden en doorzocht en dat de Metropolitan Police moet overgaan tot teruggave van alle op die dag in beslag genomen stukken en de daarvan gemaakte kopieën.

Op dit verzoek is door de griffier van de rechter-commissaris afwijzend gereageerd bij brief van 25 januari 2013.

De verdachte heeft op 29 januari 2013 bij de rechter-commissaris een verzoekschrift ingediend ex artikel 241 Sv. Dit verzoekschrift strekt er onder meer toe dat de geplande getuigenverhoren (waaronder het verhoor van[getuige A.]) worden uitgesteld en dat het de verdachte wordt toegestaan de nog te houden getuigenverhoren bij te wonen.

De rechter-commissaris heeft het verzoek opgevat als een verzoek ex artikel 182 Sv (nu artikel 241 Sv per 1 januari 2013 is komen te vervallen) en heeft dit verzoek bij beschikking van 6 februari 2013 afgewezen. Tegen deze afwijzing richt zich het onderhavige bezwaarschrift.

Voor zover het bezwaarschrift zich richt tegen de (afwijzende) beslissing van de rechter-commissaris op het verzoek om de verdachte toe te staan de getuigenverhoren bij te wonen, is het niet-ontvankelijk. Dit verzoek heeft de verdachte ook al eerder gedaan en de rechter-commissaris heeft hierop voor het eerst, afwijzend, beslist bij beschikking van 3 december 2012. Tegen deze beslissing stond destijds, op grond van het toen geldende artikel 241 Sv, geen rechtsmiddel open. De invoering van artikel 182 Sv op 1 januari 2013, in het zesde lid waarvan is bepaald dat een verdachte bezwaar kan maken tegen een beslissing van de rechter-commissaris op onderzoekwensen van de kant van verdachte, brengt niet mee dat tegen een beslissing van de rechter-commissaris waartegen eerder, vóór 1 januari 2013, geen bezwaar kon worden gemaakt, (thans) alsnog bezwaar kan worden ingediend. Hierin is door de wetgever niet voorzien. De bezwaarmogelijkheid is ook niet alsnog gecreëerd door de beschikking van de rechter-commissaris van 6 februari 2003 waarin wordt vermeld dat de verdachte daartegen in bezwaar kan gaan bij de rechtbank. Wat die beschikking betreft, merkt de rechtbank nog op dat naar haar oordeel de rechter-commissaris het verzoekschrift van de verdachte van 29 januari 2013 had kunnen aanmerken als een bezwaarschrift tegen eerder door haar genomen beslissingen.

Voor zover het bezwaar zich richt tegen de afwijzende beslissing van de rechter-commissaris op het verzoek tot het uitstellen van de geplande getuigenverhoren, waaronder het verhoor van[getuige A.], is dit naar het oordeel van de rechtbank eveneens niet-ontvankelijk.

De verdachte wenste destijds dat de reeds geplande getuigenverhoren (waaronder het verhoor van [getuige A.]), gelet op de recente, en voor (de omvang van) het strafdossier mogelijk relevante, ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk, door de rechter-commissaris werden uitgesteld.

Uit de beschikking van de rechter-commissaris van 3 december 2012 komt evenwel naar voren dat de gebeurtenissen in het Verenigd Koninkrijk ook onderwerp van gesprek zijn geweest tijdens de hiervoor genoemde regiebijeenkomst van 28 november 2012. In haar beschikking van 3 december 2012, die op die regiebijeenkomst volgde, heeft de rechter-commissaris het Openbaar Ministerie opgedragen een tweetal processen-verbaal op te stellen, één over de toezending, retournering en het bekijken van de door Engelse autoriteiten toegezonden cd-roms met bestanden van de computer van de verdachte en één waarin wordt beschreven welke Nederlandse opsporingsambtenaren betrokken zijn geweest bij het maken van de “images”, waar dit is gebeurd en hoe en wanneer de “sift” van deze images heeft plaatsgevonden. In de beschikking en al eerder had de rechter-commissaris ook het horen van diverse getuigen toegestaan en op 21 december 2012 is de planning van de verhoren van die getuigen aan de raadsman van de verdachte verstrekt. Hieruit kan worden opgemaakt dat de rechter-commissaris van oordeel was dat de getuigenverhoren, ondanks de ontwikkelingen in het Verenigd Koninkrijk, doorgang konden vinden.

Tegen deze beslissing van de rechter-commissaris stond destijds (ook) geen bezwaar open. Zoals hiervoor al is overwogen, is dat niet anders geworden per 1 januari 2013 toen artikel 182 Sv van kracht werd en evenmin doordat de rechter-commissaris in haar beschikking van 6 februari 2013 heeft vermeld dat tegen die beschikking bezwaar kan worden gemaakt bij de rechtbank.

Ten overvloede overweegt de rechtbank nog dat beslissingen van de rechter-commissaris over de planning van getuigenverhoren beslissingen over de uitvoering van onderzoekshandelingen betreffen en artikel 182 Sv niet de mogelijkheid biedt om daartegen op te komen.

Gelet op het voorgaande is de rechtbank derhalve van oordeel dat het bezwaar op alle onderdelen niet-ontvankelijk dient te worden verklaard.

De rechtbank verklaart het bezwaar niet-ontvankelijk.

Lees hier de volledige uitspraak.

Heropening onderzoek in zaak tegen rechtspersoon ter zake van het vervalsen van aanvraagformulieren voor WW-uitkering wegens onwerkbaar weer

Rechtbank Midden-Nederland 10 april 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:2788

De verdenking komt er, kort en feitelijk weergegeven, op neer dat verdachte

1. aanvraagformulieren voor een WW-uitkering wegens onwerkbaar weer heeft vervalst of vals opgemaakt en
2. opzettelijk gebruik heeft gemaakt van die valse/vals opgemaakte formulieren.

Standpunt van de officier van justitie

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de onder 1 en 2 tenlastegelegde feiten heeft begaan en baseert zich daarbij onder meer op de verklaringen van [A] die heeft verklaard dat [B] en [C ], haar hadden gezegd dat in een overleg met de directie het gebruik van de regeling “WW wegens onwerkbaar weer” besproken was. Voor het overige baseert de officier van justitie zich op de in het dossier aanwezige formulieren “Aanvraag ww wegens onwerkbaar weer”, de diverse getuigen die hebben verklaard dat er door hen slechts één handtekening is gezet op het formulier, terwijl met betrekking tot die getuigen meerdere formulieren zijn toegezonden aan het UWV ter verkrijging van de uitkering.

De officier van justitie is van mening dat de strafbare gedragingen aan de onderneming verdachte kunnen worden toegerekend omdat het valselijk opmaken en gebruikmaken van de aanvraagformulieren paste in de normale bedrijfsuitvoering, gelet op de duur, de intensiteit en de betrokkenheid van verschillende werknemers.

Het valselijk opmaken en gebruikmaken van de aanvraagformulieren is dienstig geweest is de onderneming dienstig geweest in het uitgeoefende bedrijf, onder meer om de kosten van de winter te dekken. Verder heeft de onderneming de feitelijke gang van zaken aanvaard of placht te aanvaarden. Tenslotte werd het valselijk opmaken en gebruik van de aanvraagformulieren uitgevoerd door werknemers die hetzij uit hoofde van hun functie hetzij uit andere hoofde werkzaam waren bij aannemingsbedrijf bedrijf.

Op grond van het vorenstaande dient bedrijf dan ook te gelden als een zelfstandige dader van de haar ten laste gelegde feiten.

Standpunt van de verdediging

De verdediging heeft aangevoerd dat verdachte dient te worden vrijgesproken van het deel van de telastelegging inhoudende dat formulieren valselijk van een handtekening werden voorzien. Het bewijs daarvoor berust alleen op de verklaring van de betreffende werknemer en de handtekeningen op de formulieren wijken niet zodanig af dat een leek onmiddellijk en op het eerste gezicht kan vaststellen dat het verschillende handtekeningen betreft. Voor dit onderdeel van de telastelegging is derhalve onvoldoende wettig en overtuigend bewijs voorhanden.

Voorts heeft de verdediging aangevoerd dat voor het merendeel van de in de telastelegging genoemde documenten niet is vast te stellen of de daarin opgenomen uren wel of niet daadwerkelijk zijn gewerkt door de betreffende werknemer. Ook om deze reden dient verdachte te worden vrijgesproken.

Duidelijk is wel dat er binnen de onderneming met betrekking tot de aanvragen “WW wegens onwerkbaar weer” het een en ander fout is gegaan, zodat de gedraging op zich aan de onderneming kan worden toegerekend.

Overwegingen rechtbank

Uit het onderzoek ter terechtzitting is de rechtbank voorlopig gebleken dat binnen de onderneming de volgende bedrijfsstructuur bestond.

[D] en [E] vormden samen de directie van de onderneming.

[C ] was bedrijfsleider en eerder (voor de tenlastegelegde periode) hoofd van de afdeling P&O.

[B] was hoofd P&O en eerder (voor de tenlastegelegde periode) salarisadministrateur, welke functie ten tijde van de telastegelegde feiten werd uitgeoefend door mevrouw [F].

[C ] en [B] waren direct verantwoording verschuldigd aan de directie.

De salarisadministrateur, mevrouw [F], viel onder de financiële administratie, waarvoor de heer [G], financial controller, verantwoordelijk was.

De heer [G] nam ook deel aan overleg met de directie.

[G] is nooit gehoord door de opsporingsdienst, noch als getuige, noch als mogelijke verdachte.

Met betrekking tot het gebruik van de regeling “WW wegens onwerkbaar weer” werden door de salarisadministrateur aanvraagformulieren ingevuld op basis van weekstaten en urenstaten. Deze formulieren moesten door de betreffende werknemers worden ondertekend. De formulieren werden meestal door de uitvoerders ter plekke aan deze werknemers overhandigd. In de stukken worden een aantal van deze uitvoerders met name genoemd te weten [H] en [I].

De rechtbank heeft geconstateerd dat deze personen ook niet door de opsporingsinstantie zijn gehoord.

De rechtbank heeft geconstateerd dat uit het proces-verbaal blijkt dat het onderzoek door de Sociale Informatie en Opsporings Dienst (SIOD) is gestart naar aanleiding van anonieme informatie. In die anonieme informatie wordt de naam van de bedrijfsleider, de heer [J], genoemd als de persoon die aanvraagformulieren voor de “vorst-WW” door de werknemers heet laten ondertekenen.

Uit de stukken is de rechtbank gebleken dat [J] niet door de SIOD is gehoord.

De rechtbank is van oordeel dat, om tot een gedegen en weloverwogen beslissing in deze zaak te kunnen komen, [G] en de hierboven genoemde uitvoerders, [H] en [I], alsnog gehoord dienen te worden.

Ook de bedrijfsleider die in de anonieme CIE-informatie is genoemd en door zo goed als alle betrokken werknemers wordt genoemd, de heer [J], dient alsnog te worden gehoord.

De rechtbank zal derhalve het onderzoek heropenen, vervolgens schorsen en de stukken in handen stellen van de rechter-commissaris, teneinde uitvoering te geven aan de bepaling van de rechtbank dat [G] ([naam 1]), [H] [naam 2]) [I] [J] alsnog dienen te worden gehoord.

De rechtbank heropent het onderzoek en bepaalt dat het onderzoek wordt hervat tegen een nog nader te bepalen tijdstip, met bevel tot oproeping van verdachte en zijn raadsman tegen dat tijdstip.

Verwijst de zaak naar de rechter-commissaris teneinde als getuigen te horen:

1. de heer [G] ([naam 1]),

2. de heer [J]

3. de heer[H] ([naam 2])

4. de heer [I].

Stelt de stukken in handen van de rechter-commissaris.

Lees hier de volledige uitspraak.

Raad voor de Rechtsbijstand heeft ten onrechte eigen bijdrage in rekening gebracht. Verzoek tot vergoeding van dat onterechte bedrag ex artikel 591a sv afgewezen.

Rechtbank Midden-Nederland 9 juli 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:3149

Het verzoekschrift ex artikel 89 Sv strekt er toe dat de rechtbank op grond van billijkheid een vergoeding toekent voor de schade die verzoeker stelt te hebben geleden tengevolge van de nacht die verzoeker heeft doorgebracht op het politiebureau, tot een bedrag van € 105,-.

Het verzoekschrift ex artikel 591a Sv strekt er toe dat de rechtbank een vergoeding toekent voor de kosten van de raadsman ten bedrage van € 76,- (eigen bijdrage bij toegevoegd raadsman) en de kosten van de raadsman voor het opstellen, indienen en mondeling toelichten van het verzoekschrift ex artikel 89 Sv en de kosten van de raadsman voor het opstellen, indienen en mondeling behandelen van het verzoekschrift ex artikel 591a Sv.

De rechtbank gaat bij de beoordeling van de onderhavige verzoeken uit van de navolgende feiten en omstandigheden:

1. verzoeker heeft 1 nacht doorgebracht in een politiecel; 
2. verzoeker is niet in verzekering gesteld;
3. op 30 augustus 2012 is aan verzoeker een kennisgeving van niet verdere vervolging verstuurd, inhoudende dat hij niet verder vervolgd zal worden.

Ter zake het verzoekschrift ex artikel 89 Sv

Allereerst dient beoordeeld te worden of dit een geval is waar artikel 89 Sv op ziet. Reeds op dit punt komt de rechtbank tot een ontkennend antwoord, nu verzoeker niet in verzekering is gesteld. Schadevergoeding kan voorts worden toegekend indien en voorzover daartoe, alle omstandigheden in aanmerking genomen, gronden van billijkheid aanwezig zijn. De raadsman acht deze gronden van billijkheid aanwezig in het feit dat verzoeker een nacht in een politiecel heeft doorgebracht, alvorens hij is heengezonden. De rechtbank overweegt echter dat de feiten en omstandigheden, mede gelet op het tijdstip van aanhouding van verzoeker, niet zodanig zijn dat in het onderhavige geval gronden van billijkheid aanwezig zijn voor de toekenning van een schadevergoeding.

Ter zake het verzoekschrift ex artikel 591a Sv

Voorzover het verzoek ziet op (de eigen bijdrage in) de kosten van de raadsman overweegt de rechtbank het volgende. De raadsman heeft ter zitting aangegeven dat de Raad voor Rechtsbijstand ten onrechte het bedrag van € 76,- aan verzoeker in rekening heeft gebracht dan wel dit bedrag ten onrechte niet heeft gerestitueerd ex artikel 44 lid 2 Wet op de Rechtsbijstand. Voor het vergoeden van dit bedrag op grond van artikel 591a Sv bestaat echter geen aanleiding, nu de raadsman ter zitting van de raadkamer heeft aangegeven dat hij de vaststelling van de Raad voor de Rechtsbijstand binnen de bezwaartermijn heeft ontvangen en binnen die termijn aan verzoeker heeft toegestuurd, maar dat er desondanks geen bezwaar is gemaakt doch ervoor is gekozen om een verzoekschrift ex artikel 591a Sv in te dienen. Nu verzoeker en diens raadsman de voor kwijtschelding dan wel restitutie van dit bedrag geëigende weg van bezwaar tegen de beslissing van de Raad voor de Rechtsbijstand hadden kunnen bewandelen maar dit hebben nagelaten, is de rechtbank van oordeel dat er geen aanleiding bestaat om een vergoeding op grond van artikel 591a Sv toe te kennen.

De rechtbank is voorts van oordeel er geen gronden van billijkheid aanwezig zijn om de gebruikelijke vergoeding toe te kennen voor de kosten van de raadsman voor het indienen en mondeling toelichten van de verzoekschriften, nu daarvan niet gezegd kan worden dat dit redelijke kosten zijn die in redelijkheid zijn gemaakt. De rechtbank overweegt daartoe dat de verzoekschriften kansloos waren, gezien hetgeen hierboven is overwogen door de rechtbank.

Lees hier de volledige uitspraak.

Bedrieglijke bankbreuk in verband met vennootschap, die tandartsenpraktijken exploiteerde in Rotterdam, Den Haag, Zoetermeer, Rijswijk en Amsterdam

Rechtbank Rotterdam 2 augustus 2013, ECLI:NL:RBROT:2013:5961

Verdachte heeft zich samen met zijn zus, medeverdachte in de onderhavige zaak, als feitelijk leidinggevende van de rechtspersoon schuldig gemaakt aan bedrieglijke bankbreuk door een deel van de inventaris verborgen te houden, de administratie van de rechtspersoon niet deugdelijk bij te houden en niet de volledige administratie uit te leveren aan de curator waardoor de rechten en plichten van de rechtspersoon niet te allen tijde konden worden gekend.

De schuldeisers van de gefailleerde vennootschap zijn hierdoor ernstig benadeeld, zo blijkt ook uit de aangifte van de curator. De FIOD heeft vervolgens ten tijde van het sluiten van het strafdossier die schade begroot op bijna 2,5 miljoen euro.

Het belang van een goed gevoerde administratie en een compleet overzicht van de inventaris is in het kader van een faillissement  dat de curator goed inzicht heeft in de vermogenspositie van de gefailleerde alsmede van de rechten en plichten van de schuldeisers en schuldenaren, ten behoeve van een zo gunstig mogelijke afwikkeling van de boedel. Dat is door toedoen van de verdachte en diens medeverdachte in ernstige mate gefrustreerd.

Daarnaast heeft de verdachte gebruik gemaakt van een valse werkgeversverklaring en een vals uittreksel uit de basisadministratie van de gemeente Amsterdam, een vals paspoort, valse salarisspecificaties en valse bankafschriften op naam van persoon 1 ter verkrijging van een huurcontract. Tevens heeft de verdachte valse paspoorten op naam van persoon 1 en een salarisspecificatie op naam van persoon 1 voorhanden gehad. Door aldus te handelen heeft de verdachte het vertrouwen dat in het maatschappelijk verkeer gesteld moet worden in officiële geschriften, geschaad. Hij heeft zich zodoende voorgedaan als een bona fide huurder terwijl de werkelijkheid volstrekt anders was. Het is zo goed als uitgesloten dat de verhuurder de huurovereenkomst met de verdachte was aangegaan indien hij zijn ware identiteit bekend had gemaakt. Zijn naam was immers, zo heeft hij zelf ook ter terechtzitting verklaard, “besmet” geraakt door het faillissement van de rechtspersoon en de berichtgevingen in de media daaromtrent.

Voorts heeft de verdachte samen met een ander in de woning te Amsterdam 49 hennepplanten en in de bedrijfsruimte te Amsterdam 152 hennepplanten aanwezig gehad. Door aldus te handelen, heeft de verdachte doelbewust op wederrechtelijke wijze financieel voordeel nagestreefd. De uit hennepplanten verkregen stof is bij regelmatig gebruik niet alleen schadelijk voor de gebruikers, maar is daarnaast direct en indirect gerelateerd aan vele vormen van criminaliteit. Daarnaast heeft de verdachte, teneinde het gewin te vergroten, samen met een ander een hoeveelheid elektriciteit gestolen door illegale stroomaansluitingen buiten de elektriciteitsmeters om tot stand te brengen. Dit brengt tevens brandgevaar voor omwonenden met zich.

De voor deze hennepkwekerij benodigde stroom werd door de verdachte door middel van een omleiding langs de meter in de meterkast van deze woning weggenomen.

Tot slot heeft de verdachte getracht zijn kwalijke gedrag rondom het faillissement van de rechtspersoon te verdoezelen door een getuige die hieromtrent belastend had verklaard te beïnvloeden voorafgaande diens af te leggen verklaring bij de rechter-commissaris. Het moge duidelijk zijn dat dit een buitengewoon ernstige zaak is die op zichzelf al oplegging van een onvoorwaardelijke gevangenisstraf rechtvaardigt. Het belemmert immers de waarheidsvinding en raakt daarmee de fundamentele beginselen van de rechtstaat.

De verdachte heeft zich aldus in korte tijd schuldig gemaakt aan een fors aantal strafbare feiten.

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden waarvan 6 voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar.

Lees hier de volledige uitspraak.

Ontneming wederrechtelijk verkregen voordeel & bij de processtukken gevoegde transcriptie van getapt telefoongesprek met (civiele) raadsman

Rechtbank Oost-Brabant 30 juli 2013, ECLI:NL:RBOBR:2013:4278

Bij arrest van 4 juni 2008 heeft het gerechtshof ’s-Hertogenbosch veroordeelde een onvoorwaardelijke gevangenisstraf van 3 jaar opgelegd. Hij werd schuldig bevonden aan (gewoonte)witwassen, valsheid in geschrifte en overtreding van de Wet inzake de wisselkantoren. Laatstgenoemde overtreding had betrekking op wisseltransacties met buitenlandse valuta.

Bij ontnemingsvordering van 19 februari 2009 heeft de officier van justitie gevorderd dat de rechtbank veroordeelde de verplichting oplegt tot betaling aan de staat van het geschatte wederrechtelijk verkregen voordeel als bedoeld in artikel 36e, vierde lid (oud) Sr. De vordering van de officier van justitie d.d. 19 februari 2009 strekt tot het opleggen van de verplichting tot betaling aan de Staat van een bedrag van € 2.479.015,00. Het openbaar ministerie en de verdediging hebben hun standpunten gewisseld in een schriftelijke procedure. De officier van justitie heeft in de loop van deze procedure de vordering gewijzigd in die zin dat thans een bedrag ad € 2.611.312,- wordt gevorderd. De ontnemingsvordering heeft betrekking op het verkregen voordeel in de periode van 1 januari 2000 tot en met 21 september 2004.

Ontvankelijkheid OM

De verdediging heeft niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie bepleit. Daartoe is aangevoerd dat bij de processtukken een transcriptie is gevoegd van een getapt telefoongesprek dat veroordeelde en zijn toenmalige (civiele) raadsman, op 26 juni 2003 hebben gevoerd. In dat gesprek overleggen zij over de aankoop van de Spaanse villa naam 1. De inhoud van het telefoongesprek is door het openbaar ministerie gebruikt ter onderbouwing van de kasopstelling (post 13). In het Rapport Kasopstelling heeft het openbaar ministerie gesteld dat uit onder meer dit gesprek blijkt dat veroordeelde en zijn raadsman een scenario hadden bedacht, waarbij de verkoper zou worden benadeeld voor een bedrag van € 550.000.

De verdediging kan uit het dossier niet opmaken dat de raadsman ten tijde van het tapgesprek was aangemerkt als verdachte. Uit het dossier blijkt ook niet dat de deken van de plaatselijke Orde van Advocaten of een ander gezaghebbend persoon is geconsulteerd over de vraag of het geheimhoudersgesprek aan het dossier kon worden toegevoegd. De verdediging concludeert dat het geheimhoudersgesprek vernietigd had moeten worden. Nu dit niet is gebeurd, heeft het openbaar ministerie gehandeld in strijd met artikel 126aa van het Wetboek van Strafvordering (Sv).

Voorts heeft de verdediging aangevoerd dat de redelijke termijn waarbinnen de ontnemingsvordering is behandeld, ruimschoots is overschreden. De mate waarin deze termijn is overschreden en het in het dossier voegen van het geheimhoudersgesprek zijn tezamen, maar ook ieder afzonderlijk, voldoende grond voor het niet-ontvankelijk verklaren van het openbaar ministerie.

De officier van justitie heeft zich op het standpunt gesteld dat het ontvankelijkheidsverweer moet worden verworpen. Het betreffende tapgesprek maakte onderdeel uit van het dossier in de strafzaak. Tijdens het strafrechtelijk financieel onderzoek is er nooit getapt. Als er al sprake is van een geheimhoudersgesprek, dan had dit verweer moeten worden gevoerd in de strafzaak. Het gesprek is in alle openheid opgenomen in het dossier. Eerder heeft de verdediging diverse onderzoekshandelingen laten verrichten, maar nooit verzocht om nader onderzoek naar dit gesprek. De redelijke termijn is niet zodanig overschreden, dat hieraan strafrechtelijke consequenties moeten worden verbonden.

Ten aanzien van het telefoongesprek van 26 juni 2003 overweegt de rechtbank het volgende.

De rechtbank stelt voorop dat zij geen reden ziet te twijfelen aan de juistheid van de mededeling van veroordeelde dat raadsman 1 ten tijde van het telefoongesprek zijn (civiele) raadsman was. Hieruit volgt dat het een gesprek betrof met een verschoningsgerechtigde in de zin van artikel 218 Sv., kortweg een geheimhoudersgesprek.

Ten aanzien van het voegen van de inhoud van een dergelijk gesprek bij de processtukken bepaalt artikel 126aa Sv het volgende.

Voor zover de processen-verbaal of andere voorwerpen mededelingen behelzen, gedaan door of aan een persoon die zich op grond van artikel 218 Sv zou kunnen verschonen indien hem als getuige naar de inhoud van die mededelingen zou worden gevraagd, worden deze processen-verbaal en andere voorwerpen vernietigd. Bij algemene maatregel van bestuur worden hieromtrent voorschriften gegeven. Voor zover de processen-verbaal of voorwerpen andere mededelingen dan bedoeld in de eerste volzin behelzen gedaan door of aan een in die volzin bedoelde persoon, worden zij niet bij de processtukken gevoegd dan na voorafgaande machtiging door de rechter-commissaris.

In het rapport Kasopstelling van 27 februari 2008 is een transcriptie opgenomen van het telefoongesprek tussen veroordeelde en raadsman 1.

Boven deze transcriptie is de volgende inleidende opmerking geplaatst.

“Opmerking rapporteur: Onderstaand gesprek betreft gesprek met een als verdachte aangemerkte geheimhouder waarbij toestemming werd verkregen om het tapgesprek te bewaren.”

De officier van justitie heeft ter zitting van 26 maart 2013 verklaard dat hierbij wordt gedoeld op de toestemming van de rechter-commissaris. Dit strookt met hetgeen is gerelateerd in delictdossier 2 over het voegen van processtukken inzake raadsman 1. De rechtbank doelt daarbij op de volgende passage:

“Gezien de vermoedelijke status van advocaat/raadsman werden de opgenomen en afgeluisterde telefoongesprekken waaraan raadsman 1 deelnam, na het bekend worden van zijn identiteit, onmiddellijk ter kennis gebracht van de betrokken officier van justitie. Deze bepaalde dat raadsman 1 aangemerkt diende te worden als verdachte (…) en dat de bovenvermelde telefoongesprekken konden worden gebruikt als bewijs. Op 5 april 2004 werd een machtiging tot voeging van processen-verbaal en/of andere voorwerpen bij de processtukken (art. 126aa lid 2 Sv) ontvangen, waarbij toestemming werd gegeven om de gesprekken met een advocaat/geheimhouder die als verdachte kan worden aangemerkt te bewaren. Opmerking verbalisanten: Hierbij vermelden wij dat de overige gesprekken waaraan raadsman 1 deelnam in de onderzoeksperiode conform de richtlijnen ter kennis van de betrokken officier werden gebracht en op diens bevel zijn vernietigd. De vernietiging van de gesprekken is verwoord in het persoonsdossier van veroordeelde."

Naar het oordeel van de rechtbank heeft de officier van justitie daarmee gehandeld conform de voorschriften van artikel 126aa, tweede lid, Sv. Van een onrechtmatig voegen van de inhoud van het geheimhoudersgesprek bij de processtukken is derhalve geen sprake. Hieruit volgt dat er geen sprake is van een vormverzuim waarbij de met de opsporing of vervolging belaste ambtenaren ernstig inbreuk hebben gemaakt op beginselen van een behoorlijke procesorde waardoor doelbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van de verdachte aan diens recht op een eerlijke behandeling van zijn zaak is tekortgedaan.

Of de machtiging van de rechter-commissaris terecht is verstrekt is thans niet aan de orde. Volgens vaste jurisprudentie is de zittingsrechter niet bevoegd de beslissing van de rechter-commissaris tot het verstrekken van een machtiging als bedoeld in artikel 126aa Sv te toetsen en staat het de zittingsrechter evenmin vrij te bevelen de ingevolge die machtiging aan het dossier toegevoegde processen-verbaal uit het dossier te verwijderen. Wel zal de zittingsrechter, indien hij op die processen-verbaal acht wil slaan in verband met enige te nemen beslissing, ten volle moeten toetsen of de in die processen-verbaal vervatte mededelingen onder het verschoningsrecht vallen. Bij bevestigende beantwoording zal hij die mededelingen niet aan enige beslissing ten grondslag mogen leggen. Hij zal in een geval als het onderhavige die gegevens niet mogen gebruiken, op de grond dat het belang van de waarheidsvinding moet prevaleren boven dat van het verschoningsrecht (Hoge Raad 20 april 2010, LJN BK3369).

In het bewuste telefoongesprek overlegt raadsman 1 met veroordeelde over een handelwijze jegens de verkoper, die door raadsman 1 zelf in het gesprek wordt getypeerd als “klinkt als chantage” en waarbij raadsman 1 zegt te verwachten dat veroordeelde “als je hem onder druk zet zo 200.000 euro terugkrijgt”. Naar het oordeel van de rechtbank bevat het bewuste telefoongesprek mededelingen aan en door raadsman 1 als bedoeld in de eerste volzin van artikel 126aa Sv. De rechtbank zal dan ook de transcriptie van het telefoongesprek zoals is weergegeven in het Rapport Kasopstelling van 27 februari 2008 niet gebruiken bij de vaststelling van het wederrechtelijk verkregen voordeel van veroordeelde of anderszins aan enige beslissing ten grondslag leggen.

Ten aanzien van de redelijke termijn overweegt de rechtbank dat overschrijding van de redelijke termijn (nog daargelaten of daarvan in dit geval sprake is) niet kan leiden tot niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie (Hoge Raad, 17 juni 2008, LJN BD2578).

Op grond van de voorgaande overwegingen verwerpt de rechtbank het verweer inzake de niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie. Ook overigens ziet de rechtbank geen gronden voor niet-ontvankelijkheid.

Lees hier de volledige uitspraak.

Ontvankelijkheid OM: Gegevens uit HKS & Informatieverstrekking door FIU Nederland resp. FIU Luxemburg

Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden 2 juli 2013, ECLI:NL:GHARL:2013:4850

De raadsman heeft zich in deze zaak op het standpunt gesteld dat het openbaar ministerie niet ontvankelijk dient te worden verklaard in zijn vervolging. Het verweer komt in de kern op het volgende neer.

De Financial Intelligence Unit (FIU) Nederland heeft in een brief van 23 maart 2009 welbewust, althans met grove veronachtzaming van verdachtes belangen, onjuiste informatie verstrekt aan de FIU Luxemburg. Er is gesjoemeld met informatie om een opsporingsonderzoek in gang te kunnen zetten. Daarmee is opzettelijk dan wel met grove veronachtzaming van de belangen van verdachte diens recht op een eerlijk proces geschonden.

De door de raadsman bedoelde informatie luidt: “verdachte is known with the following criminal offences:

• Violation of the Opiumact (2002, 2006, 2007, 2009)
• Threatening behaviour (2005).”

De informatie is ontleend aan het Herkenningsdienstsysteem (HKS) van de politie.

De onjuistheid zou erin bestaan dat geen van de gestelde HKS-antecedenten tot een veroordeling heeft geleid.

Door dit laatste niet te vermelden is sprake van een vals opgemaakt stuk. Dat stuk heeft een bepalende invloed gehad op de aanhouding en verdere vervolging van verdachte. Niet ontvankelijkheid van het openbaar ministerie in de vervolging moet volgens de raadsman het gevolg zijn.

De advocaat-generaal heeft zich op het standpunt gesteld dat de FIU Nederland de informatie in kwestie mocht verstrekken en dat niet van belang is of sprake is van een veroordeling en bovendien dat verdachte geen beroep toekomt op een eventueel vormverzuim in verband met die verstrekking.

Naar het oordeel van het hof is er geen sprake van dat het openbaar ministerie welbewust of met grove veronachtzaming van de belangen van verdachte diens recht op een eerlijk proces heeft geschonden. Nadat op 5 maart 2009 van de zijde van de FIU Luxemburg door de FIU Nederland een verzoek was ontvangen in verband met een verdenking van de Luxemburgse autoriteiten dat verdachte in verband kon worden gebracht met witwassen, heeft de FIU Nederland aan de FIU Luxemburg bij brief van 23 maart 2009 de hierboven genoemde informatie verstrekt. Die informatie was gebaseerd op door de FIU Nederland aan het HKS ontleende informatie. In het HKS worden personen opgenomen tegen wie als verdachte proces-verbaal is opgemaakt. De informatie aan de FIU Luxemburg luidde dat verdachte was “known with…”, waarmee kennelijk wordt bedoeld: “komt (in de politiesystemen) voor in verband met…”. Die informatie is juist, de betreffende antecedenten waren opgeslagen. Eén van de genoemde antecedenten heeft betrekking op een Opiumwetzaak waarin een bewezenverklaring en toepassing van artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht is gevolgd. Een ander antecedent heeft betrekking op de verdenking van overtreding van artikel 2a van de Opiumwet, waarvoor verdachte in de onderhavige zaak wordt vervolgd (de zaak met parketnummer 14-810040-09) en waarin nog geen onherroepelijke uitspraak door de strafrechter is gedaan.

Niet valt in te zien dat, zoals de raadsman heeft gesteld, toepassing van artikel 9a van het Wetboek van Strafrecht of de onschuldpresumptie aan verstrekking van deze respectieve antecedenten in de weg zou staan. Dat terzake van de overige genoemde antecedenten geen veroordeling is gevolgd en dat deze antecedenten niet uit HKS waren verwijderd, betekent niet dat de FIU Nederland (en daarmee het openbaar ministerie) opzettelijk onjuiste gegevens heeft verstrekt. Uit het verhoor van het hoofd van de FIU Nederland door de rechter-commissaris maakt het hof op dat er voor de FIU Nederland geen aanleiding was om aan de juistheid van de betreffende informatie te twijfelen of ervan uit te gaan dat zij ten onrechte in HKS waren opgenomen. Met het overnemen van de HKS-gegevens in de brief van 23 maart 2009 is dan ook geen sprake van “gesjoemel” noch van het opmaken van een vals stuk.

Van een opzettelijk en met grove veronachtzaming van verdachtes belangen tekort doen aan diens recht op een eerlijk proces is dan ook geen sprake. Het hof verwerpt het verweer.

De raadsman heeft voorts betoogd, kort gezegd, dat met de verstrekking van onjuiste informatie aan de Luxemburgse autoriteiten sprake is van schending van verdachtes privacy en daarmee van zijn rechten onder artikel 8 van het Europees verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden (EVRM). Op grond van de uit Luxemburg ontvangen reactie is vervolgens het opsporingsonderzoek tegen verdachte gestart en door deze gang van zaken zou sprake zijn van schending van diens recht op een eerlijk proces zoals neergelegd in artikel 6 van het EVRM.

Het hof overweegt dat, voorzover de gegevens in kwestie ten onrechte niet waren verwijderd uit de betreffende databank, dit mogelijk een schending oplevert van artikel 8 EVRM. Dit betekent echter nog niet dat ook artikel 6 EVRM is geschonden. Bij het oordeel of er sprake is van een schending van het recht op een eerlijk proces gaat het om de eerlijkheid van de procedure in zijn geheel. Verdachte is voldoende in de gelegenheid geweest om alle uit Luxemburg ontvangen informatie ter discussie te stellen en zich tegen de beschuldiging van witwassen te verdedigen. Van een schending van artikel 6 EVRM is naar het oordeel van het hof dan ook geen sprake. Het hof verwerpt het verweer.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling wegens verduistering in dienstbetrekking, gewoonte- en schuldwitwassen

Rechtbank Midden-Nederland 18 juni 2013, ECLI:NL:RBMNE:2013:3018

Essentie

Verdachte heeft in zijn functie van medewerker financiële administratie meer dan € 800.000,- van zijn toenmalige werkgever, verduisterd. Verdachte heeft een aanzienlijk deel van het door hem verduisterde geldbedrag vergokt. Van het resterende bedrag heeft hij (grote) aankopen gedaan, zoals auto’s, een boot, een caravan en een aanhangwagen. Verdachte heeft zich voorts gedurende een periode van bijna vijf jaar schuldig gemaakt aan het witwassen van de door hem ontvangen geldbedragen.

Verdenking

1. in de periode van 20 september 2006 tot en met 8 december 2010, in zijn functie als boekhoudkundig medewerker, althans als financieel controleur bij Nederlandse Vereniging voor Logopedie en Foniatrie (NVLF) gelden heeft verduisterd.
2. in de periode van 20 september 2006 tot en met 8 december 2010, zich schuldig heeft gemaakt aan gewoontewitwassen.

Standpunt van het Openbaar Ministerie

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de onder 1 en 2 ten laste gelegde feiten heeft begaan.

Standpunt van de verdediging

De verdediging is van mening dat de rechtbank tot een bewezenverklaring van het onder 1 ten laste gelegde kan komen, met dien verstande dat verdachte de hoogte van het verduisteringsbedrag heeft betwist, zodat - mede gezien het ondoorzichtige dossier - uit moet worden gegaan van het door de accountant berekende bedrag van € 655.000,00.

De verdediging is voorts van mening dat de rechtbank tot een bewezenverklaring van het onder 2 (eerste deel) ten laste gelegde kan komen.

De verdediging is van mening dat de rechtbank niet tot een (volledige) bewezenverklaring van het onder 2 (tweede deel) ten laste gelegde kan komen. De verdediging verzoekt vrijspraak van het witwassen ten aanzien van de Volkswagen Tiguan, de woninginventaris, en de uitgaven bij het Holland Casino, voor zover dit het bedrag aan contante opnames betreft. De verdediging voert daartoe in het bijzonder aan dat hiervan niet is komen vast te staan dat deze (voor het overgrote deel) zijn gefinancierd met uit misdrijf verkregen vermogen.

Oordeel van de rechtbank

Ten aanzien van feit 1

Aangezien verdachte het ten laste gelegde feit heeft bekend en de raadsman geen vrijspraak heeft bepleit, volstaat de rechtbank met toepassing van het bepaalde in artikel 359, derde lid, laatste volzin, van het Wetboek van Strafvordering, met een opsomming van de bewijsmiddelen.

De rechtbank overweegt dat verdachte ter terechtzitting heeft verklaard dat hij de hoogte van de door hem verduisterde bedragen niet heeft bijgehouden en dat hij dus niet weet of het door de ABN AMRO berekende verduisteringsbedrag ad € 800.882,59 juist is. Voorts zijn volgens verdachte door de benadeelde mogelijk ook andere bedragen, zoals vergoedingen en uitbetaling van declaraties, aan hem voldaan.

Dit standpunt is niet nader door verdachte gespecificeerd dan wel onderbouwd. Verdachte heeft niet aangegeven om wat voor vergoedingen en om welke bedragen het zou gaan. Op grond van de stukken, waaronder de arbeidsovereenkomst die verdachte met de benadeelde heeft gesloten, en het verhandelde ter terechtzitting is naar het oordeel van de rechtbank niet aannemelijk geworden, dat door de benadeelde naast het loon, ook andere bedragen aan verdachte zijn voldaan. Om die reden zal de rechtbank dan ook uitgaan van een verduisteringsbedrag van € 800.882,59 - zoals volgt uit het ambtsedig opgemaakt Proces-verbaal van verstrekking gegevens (bevindingen ABN AMRO).

Ten aanzien van feit 2

Eerste deel

Verdachte heeft ter terechtzitting van 4 juni 2013 verklaard dat hij op 14 december 2010 een auto (merk Volkswagen Tiguan) op 15 december 2010 een boot (van het merk Border Azuur Style 200 ) heeft overgeschreven op naam van zijn broer A.

Getuige A heeft verklaard dat de auto met kenteken en de boot op verzoek van zijn broer, verdachte, op zijn naam zijn overgeschreven. Er zouden schuldeisers bij zijn broer op de stoep staan en zijn broer was bang dat de goederen in beslag zouden worden genomen.

Tweede deel

Uit onderzoek naar mutaties van ABN AMRO-bankrekeningnummer op naam van verdachte over de periode 18 januari 2006 tot en met 31 augustus 2011 blijkt dat door verdachte in totaal een bedrag van € 1.127.684,80 is uitgegeven bij diverse vestigingen van Holland Casino.

Voorts blijkt uit het onderzoek dat vanaf het rekeningnummer dat grote uitgaven zijn gedaan, onder meer:

• Op 20/8/2008 van € 37.398,00 aan autodealer bedrijf 1 te Leidschendam (vermoedelijke aanschaf van een Volkswagen Tiguan).
• Op 16/10/2010 van € 13.799,00 aan autodealer bedrijf 2 te Den Haag (vermoedelijke aanschaf van een Toyota Yaris).
• Op 3/6/2009 van € 10.000,00 aan bedrijf 3 (vermoedelijke aanschaf van een boot).
• Op 7/2/2007 van € 17.988,00 aan bedrijf 4 (vermoedelijke aanschaf van een caravan).
• Op 10/5/2007 van € 1.990,00 aan  bedrijf 5 (juwelier).
• Op 12/7/2007 van € 18.200,00 aan bedrijf 6 (woningrichting).

Verdachte heeft ter terechtzitting verklaard dat hij de hoogte van het vergokte bedrag niet exact kan bevestigen, maar dat het wel in de lijn van het ten laste gelegde bedrag (ad € 1.127.684,80) is. De rechtbank zal dan ook van dit bedrag uitgaan.

Vermenging

De verdediging heeft betoogd dat de Volkswagen Tiguan en de aanschaffen voor de woning en andere grote aankopen met legaal vermogen zijn betaald, zodat wat betreft die goederen geen sprake is van witwassen. Daartoe is gesteld dat de auto is aangeschaft aan het begin van de ten laste gelegde periode, dat deze grotendeels met de inruilwaarde van de vorige auto is gefinancierd en dat door verkoop van een woning ongeveer 70 duizend euro spaargeld beschikbaar was, zodat daarmee de grote aanschaffen konden worden betaald.

Onder verwijzing naar het arrest van de Hoge Raad van 23 november 2010 (LJN BN0578), is de rechtbank is van oordeel dat het gehele vermogen van verdachte en zijn echtgenote door de toevoeging van de uit misdrijf afkomstige vermogensbestanddelen is ‘besmet’. Daarbij is in aanmerking genomen de verhouding tussen de omvang van de vermogensbestanddelen die middels verduistering zijn verkregen en de omvang van de legale inkomsten van verdachte en zijn echtgenote (medeverdachte), het structurele karakter waarmee de vermenging plaats heeft gehad, de lange periode gedurende welke illegale vermogensbestanddelen zijn verkregen alsmede de wijze waarop deze met elkaar vermengd zijn geraakt.

Wat betreft de legale en illegale inkomsten, blijkt uit financieel onderzoek (proces-verbaal van verstrekking van gegevens (bevindingen ABN AMRO) dat Van Aalst en zijn echtgenote over de periode 2006 – 2010 totaal € 226.122,65 aan salaris hebben ontvangen. Daartegenover staat een bedrag van € 800.882,59 dat in deze periode door verdachte is verduisterd. Deze legale en illegale bedragen kwamen op de bankrekening van verdachte samen. De gelden op de bankrekening werden grotendeels gebruikt voor casinobezoeken. Voorts werden - geruime tijd nadat de verduistering was begonnen - van deze rekening (grote) aankopen gedaan. De door de verdediging expliciet genoemde Volkswagen Tiguan is in augustus 2008 aangeschaft, terwijl de ten laste gelegde periode aanvangt op 20 september 2006.

Gewoontewitwassen

De rechtbank is van oordeel dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan het witwassen van criminele gelden. Gezien de veelheid van verschillende witwashandelingen en de lange periode waarin deze hebben plaatsgevonden, acht de rechtbank tevens wettig en overtuigend bewezen dat verdachte van het witwassen van criminele gelden een gewoonte heeft gemaakt.

Strafoplegging

Verdachte wordt wegens verduistering in dienstbetrekking, gewoonte- en schuldwitwassen veroordeeld tot een gevangenisstraf van 18 maanden waarvan 10 maanden voorwaardelijk. Het geschat voordeel minus toegewezen bedrag in civiele provedure en toegewezen bedrag aan benadeelde partij bedraagt € 68.000,00.

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling voor verduistering, oplichting en bedrieglijke bankbreuk

Rechtbank Noord-Nederland 1 februari 2013, ECLI:NL:RBNNE:2013:4317

Feit 1 (verduistering gelden slachtoffer 1/ slachtoffer 2/slachtoffer 3)

De rechtbank is uit het dossier gebleken dat bedrijf ten behoeve van een schuldsanering van slachtoffer 1 € 15.000,= heeft ontvangen van slachtoffer 2 en slachtoffer 3, terwijl voor datzelfde doel een bankrekening is geopend t.n.v. slachtoffer 1 waar de inkomsten van slachtoffer 1 op binnenkwamen. Verdachte was als enige gemachtigd gelden van deze rekening op te nemen. De rechtbank is uit het dossier gebleken dat bedrijf de door slachtoffer 2/slachtoffer 3 gestorte € 15.000 tegen de afspraak in niet (geheel) voor de sanering van schulden van slachtoffer 1 heeft aangewend. Daarnaast heeft verdachte privébetalingen gedaan van de inkomstenrekening van slachtoffer 1 en zijn er bedragen van deze rekening overgeboekt op de rekening van bedrijf.

Verdachte heeft betoogd dat alle gelden zijn aangewend ten behoeve van slachtoffer 1. De rechtbank kan zich niet in deze zienswijze vinden. Uit de eigen financiële opgave van verdachte blijkt anders. Daarnaast heeft verdachte bij de politie ook anders aangegeven.

De rechtbank is op grond van de bewijsmiddelen van oordeel dat bedrijf geldbedragen toebehorende aan slachtoffer 1/slachtoffer 2/slachtoffer 3 ten onrechte voor eigen gebruik heeft aangewend en derhalve de gelden heeft verduisterd, terwijl verdachte de feitelijke leiding heeft gegeven aan deze gedragingen.

Feit 2 (verduistering geld slachtoffer 4)

De rechtbank is uit het dossier gebleken dat slachtoffer 4 € 17.500 op de rekening van bedrijf heeft gestort, hetgeen verdachte niet heeft ontkend. Verdachte zou hiermee schulden van slachtoffer 4 aflossen en een deel overmaken naar de kinderen van slachtoffer 4. Verdachte heeft verklaard dat hij met dat geld schulden heeft afbetaald en dat hij slachtoffer 4 ook contant geld heeft gegeven -hetgeen aangeefster ontkent-, maar dat hij een en ander niet zo goed heeft bijgehouden.

De rechtbank is op grond van de bewijsmiddelen van oordeel dat bedrijf een geldbedrag toebehorende aan slachtoffer 4 heeft verduisterd, terwijl verdachte de feitelijke leiding heeft gegeven aan deze gedragingen. De rechtbank is van oordeel dat van een professioneel Financieel Advies Bureau mag worden verwacht dat er administratie wordt bijgehouden waarin wordt verantwoord welke betalingen zijn gedaan. De rechtbank is hiervan niet gebleken, terwijl van (contante) betalingen ook overigens op geen enkele andere wijze is gebleken. De rechtbank acht daarmee bewezen dat er geen betalingen ten behoeve van slachtoffer 4 zijn gedaan en dat verdachte zich het geld heeft toegeëigend.

Feit 3 (oplichting van slachtoffer 5 en slachtoffer 6)

De rechtbank is uit het dossier gebleken dat bedrijf slachtoffer 5 en slachtoffer 6 heeft geadviseerd een lening af te sluiten en het geldbedrag van die lening op een bankrekening van bedrijf te storten, met welk geldbedrag bedrijf een belastingschuld van die slachtoffer 5 en die slachtoffer 6 zou aflossen en van dat geldbedrag een deel zou gebruiken voor de participatie van die slachtoffer 5 en die slachtoffer 6 in de aankoop van een woning. Nadat op 29-12-2006 te 14.14 uur een geldbedrag van € 13.500,= wordt gestort, wordt bijna meteen op 29-12-2006 te 15.31 uur een bedrag door verdachte voor een ander doel overgeboekt naar de bankrekening van naam deurwaarder. Verder bevinden zich in het dossier meerdere overboekingen door verdachte die zijn gedaan zeer kort na ontvangst van het geldbedrag van slachtoffer 5. Uit de gang van zaken blijkt niet dat verdachte van plan was om het geld van die slachtoffer 5 en slachtoffer 6 in een woning te investeren.

De rechtbank is op grond van de bewijsmiddelen van oordeel dat bedrijf slachtoffer 5 en slachtoffer 6 door oplichtingshandelingen een geldbedrag heeft laten overmaken op de bankrekening van voormelde bedrijf, terwijl verdachte de feitelijke leiding heeft gegeven aan deze gedragingen.

Feit 4 (verduistering geld slachtoffer 7)

De rechtbank is uit het dossier gebleken dat slachtoffer 7 € 20.000 op de rekening van bedrijf heeft gestort, hetgeen verdachte niet heeft ontkend. Het geld zou naar een beleggingsrekening van slachtoffer 7 gaan, hetgeen niet is gebeurd. Het geld is volgens verdachte opgegaan.

De rechtbank is op grond van de bewijsmiddelen van oordeel dat bedrijf een geldbedrag toebehorende aan slachtoffer 7 heeft verduisterd, terwijl verdachte de feitelijke leiding heeft gegeven aan deze gedragingen.

Feit 5 (bedrieglijke bankbreuk)

De rechtbank is uit het dossier gebleken dat verdachte, als algemeen directeur van bedrijf, welke bedrijf in staat van faillissement is verklaard, ter bedrieglijke verkorting van de rechten van de schuldeisers van die rechtspersoon, geen administratie heeft gevoerd dan wel heeft overgelegd. Door verdachte is aangevoerd dat hem geen verwijt kan worden gemaakt als bedoeld in artikel 343, ahf onder 4 van het Wetboek van Strafrecht, nu hij met ingang van 08 augustus 2008 is geschorst als bestuurder van de BV. De rechtbank volgt verdachte niet in dit verweer. Verdachte was door de schorsing niet langer bevoegd rechtshandelingen voor de bv te verrichten. Het verstrekken van de boekhouding aan de curator is echter een feitelijke handeling waartoe verdachte als bestuurder van de BV nog steeds gehouden was.

Bewezenverklaring

1) verduistering, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige de feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, meermalen gepleegd,

strafbaar gesteld bij artikel 321 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht.

2) meer subsidiair: verduistering, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige de feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging,

strafbaar gesteld bij artikel 321 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht.

3) primair: oplichting, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige de feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging,

strafbaar gesteld bij artikel 326 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht.

4) subsidiair: verduistering, begaan door een rechtspersoon, terwijl de schuldige de feitelijke leiding heeft gegeven aan de verboden gedraging, strafbaar gesteld bij artikel 321 in verbinding met artikel 51 van het Wetboek van Strafrecht.

5) als bestuurder van een rechtspersoon welke in staat van faillissement is verklaard, ter bedrieglijke verkorting van de rechten van de schuldeisers van de rechtspersoon, niet voldaan heeft aan de op hem rustende verplichtingen ten opzichte van het voeren van een administratie ingevolge artikel 10, eerste lid, van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en artikel 15i, eerste lid, van Boek 3 van het Burgerlijk Wetboek en het bewaren en te voorschijn brengen van boeken, bescheiden en andere gegevensdragers in die artikelen bedoeld, strafbaar gesteld bij artikel 343 van het Wetboek van Strafrecht.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van negen maanden waarvan drie maanden voorwaardelijk (onder voorwaarden). Voorts wordt verdachte ontzet van het recht om het beroep van financieel dienstverlener/adviseur uit te oefenen voor de duur van 5 jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Beslissing bezwaarschrift ex artikel 182 Sv: bevoegdheid rechter-commissaris wordt ingeperkt door de aanvang van de zitting

Rechtbank Zeeland-West-Brabant 25 juli 2013, ECLI:NL:RBZWB:2013:5654

De verdachte is op 4 april 2013 gedagvaard tegen de (pro forma) terechtzitting van de meervoudige kamer van 25 april 2013. De raadsvrouw van verdachte heeft de rechter-commissaris per brief van 18 april 2013 verzocht verschillende onderzoekshandelingen te (laten) verrichten.

De rechter-commissaris heeft dit verzoek bij beschikking van 19 april 2013 afgewezen, omdat het agendatechnisch niet haalbaar was het door de raadsvrouw gevraagde onderzoek vóór de terechtzitting van 25 april 2013 uit te (laten) voeren.

Ter terechtzitting van 25 april 2013 heeft de raadsvrouw de in haar brief van 18 april 2013 geuite onderzoekswensen herhaald, met uitzondering van die tot het doen van toxicologisch onderzoek. De rechtbank heeft de verzoeken van de verdediging zelfstandig beoordeeld en de stukken deels in handen van de officier van justitie en deels in handen van de rechter-commissaris gesteld, voor het verrichten van de in het proces-verbaal van die terechtzitting genoemde onderzoekshandelingen. De rechtbank heeft de overige onderzoekswensen van de verdediging afgewezen.

Op 2 mei 2013 is het op diezelfde datum gedateerde bezwaarschrift per e-mail ontvangen op de griffie van het kabinet van de rechter-commissaris in deze rechtbank. Het is ingediend namens verdachte door diens raadsvrouw, mr. Vroegh, advocaat te Haarlem, en is gericht tegen de beslissing van de rechter-commissaris, doch uitsluitend voor zover het betreft de onderzoekswensen die door de rechtbank ter terechtzitting van 25 april 2013 zijn afgewezen.

De rechtbank heeft, naast voormeld bezwaarschrift, kennisgenomen van het door de officier van justitie in dit arrondissement overgelegde dossier van de strafzaak tegen verdachte met bovenvermeld parketnummer.

Het bezwaarschrift is door de meervoudige raadkamer behandeld op 11 juli 2013. Tijdens de behandeling zijn gehoord de raadsvrouw van verdachte en de officier van justitie in dit arrondissement, mr. Rammeloo. Verdachte is behoorlijk opgeroepen maar niet ter terechtzitting verschenen.

Standpunt verdediging

De verdediging is van mening dat zij ontvankelijk is in het bezwaar nu dit binnen de in artikel 182, zesde lid Sv genoemde termijn is ingediend en het een verzoek tot het verrichten van onderzoekshandelingen betreft dat voor de pro forma zitting van 25 april 2013 bij de rechter-commissaris reeds was ingediend.

De verdediging handhaaft het bezwaar slechts ter zake het sporenonderzoek aan de fles frituurolie, aan de tiewraps en aan het lingeriesetje alsmede ter zake van het horen van getuige[getuige]. De verdediging stelt dat deze onderzoeken in het belang zijn van de waarheidsvinding en dat de door de rechter-commissaris aangevoerde reden voor afwijzing is komen te vervallen nu de zaak nadien voor onbepaalde tijd is aangehouden.

Standpunt officier van justitie

De officier van justitie concludeert primair tot niet-ontvankelijkheid van het bezwaar en subsidiair tot ongegrondverklaring daarvan, omdat de rechtbank inmiddels op de terechtzitting van 25 april 2013 over de door de verdediging geuite onderzoekswensen heeft geoordeeld. Indien de rechtbank het bezwaarschrift gegrond verklaart zou de beslissing op het verzoek tot het verrichten van de onderzoekswensen thans hetzelfde dienen te luiden als die van de rechtbank ter terechtzitting van 25 april 2013, met uitzondering van die ten aanzien van het sporenonderzoek aan de tiewraps. Indien deze zijn aangetroffen en veiliggesteld voor onderzoek, zou daarop al dan niet DNA-materiaal van een/de verdachte(n) kunnen worden aangetroffen, wat kan bijdragen aan de waarheidsvinding met betrekking tot eventueel uitgeoefende dwang.

Beoordeling

Bij de invoering van de wet RC is onderkend dat indien de rechter-commissaris nog onderzoekshandelingen verricht op het moment dat de officier van justitie tot dagvaarding overgaat, er behoefte is aan een verkeersregel. Deze verkeersregel wordt gegeven in het gewijzigde artikel 238, tweede lid Sv. Volgens de memorie van toelichting (p. 17) moet deze bepaling aldus worden uitgelegd dat op het moment dat de officier voornemens is de dagvaarding uit te brengen de rechter-commissaris zijn onderzoek beëindigt, tenzij dit op zeer korte termijn kan worden afgerond. Indien de rechter-commissaris zijn onderzoek voortzet, doet deze daarvan een proces-verbaal in het dossier opnemen met de mededeling dat het onderzoek nog niet is afgerond. De zittingsrechter heeft daarnaast de mogelijkheid om via artikel 316 Sv de rechter-commissaris de onderzoekshandelingen alsnog te laten voltooien. Naar het oordeel van de rechtbank wijst deze gewijzigde bepaling en de uitleg die daaraan wordt gegeven erop dat met de komst van de wet RC geen wijziging is beoogd in de verhouding tussen het vooronderzoek en het onderzoek ter terechtzitting. De opmerking van de toenmalige minister van Justitie in de Memorie van Toelichting dat geen verandering in de verhouding tussen het vooronderzoek en het onderzoek ter terechtzitting is beoogd (p. 18) en de opmerking van de minister van Veiligheid en Justitie in de Memorie van Antwoord dat de verhouding tussen beide fasen van strafproces ongewijzigd blijft en dat het aan de zittingsrechter is om te oordelen over alle onderdelen van de strafzaak die hem worden voorgelegd (Kamerstukken I, 2011-2012, 32 117, C, p. 5) wijzen hier eveneens op.

Uit het voorgaande volgt naar het oordeel van de rechtbank dat de rechter-commissaris vanaf de aanvang van het onderzoek ter terechtzitting zijn bevoegdheden ontleent aan een verwijzingsopdracht van de zittingsrechter overeenkomstig artikel 316, eerste lid Sv. Dit artikel regelt dat, indien na aanvang van het onderzoek ter terechtzitting enig onderzoek door de rechter-commissaris noodzakelijk blijkt, de rechtbank de zaak naar de rechter-commissaris verwijst en de stukken in zijn handen stelt.

Gelet hierop bestaat naar het oordeel van de rechtbank voor de verdachte in de fase vóór aanvang van de zitting bij afwijzing van verzoeken tot het doen van onderzoek door de rechter-commissaris de mogelijkheid bezwaar te maken tegen deze afwijzing. In de fase na aanvang van het onderzoek ter terechtzitting en eventuele verwijzing door de zittingsrechter als bedoeld in artikel 316, eerste lid Sv staat voor de verdachte geen bezwaar meer open. Vanaf dat moment berust de bevoegdheid om onderzoekshandelingen te doen verrichten volgens de systematiek van de wet RC uitsluitend bij de zittingsrechter en zijn de bepalingen van artikel 182, zesde lid en 183, derde lid Sv niet meer van toepassing. Dit neemt niet weg dat de verdachte zijn door de rechter-commissaris afgewezen verzoeken opnieuw kan voorleggen aan de zittingsrechter die in dat geval op die verzoeken zal beslissen, (mogelijk) in het licht van de (on)volledigheid van het reeds verrichte (voor)onderzoek en/of (mede) gelet op de stand waarin het (voor)onderzoek zich in dat latere moment bevindt.

De verdediging heeft in dit geval na dagvaarding van verdachte namens deze op 18 april 2013 onderzoekswensen ingediend bij de rechter-commissaris. Op 19 april 2013 is dit verzoek door de rechter-commissaris om praktische redenen afgewezen. Het onderzoek op de terechtzitting is op 25 april 2013 met het doen uitroepen van de zaak aangevangen. Dat dit een pro forma zitting was maakt dit niet anders.

De verdediging heeft het bezwaarschrift tegen de afwijzende beslissing van de rechter-commissaris ingediend op 2 mei 2013, derhalve nádat het onderzoek op de pro forma zitting van 25 april 2013 was aangevangen en derhalve in een stadium dat aan de rechter-commissaris zelfstandig geen bevoegdheden meer toekomt tot het verrichten van eventuele onderzoekshandelingen. Om die reden dient verdachte reeds in zijn bezwaarschrift niet-ontvankelijk te worden verklaard.

De verdediging heeft bovendien de in de brief van 18 april 2013 aan de rechter-commissaris geformuleerde onderzoekswensen ter terechtzitting van 25 april 2013 aan de zittingsrechter herhaald. De rechtbank heeft tijdens die zitting gemotiveerd op al deze verzoeken beslist, waardoor ook materieel elk belang bij het nadien pas ingediende bezwaar ontbreekt. Dit geldt temeer nu het bezwaar slechts is gericht op die onderzoekswensen welke door de rechtbank ter terechtzitting van 25 april 2013 zijn afgewezen, waardoor het bezwaar - indien verdachte ontvankelijk zou worden verklaard in zijn bezwaarschrift en aan een inhoudelijke beoordeling van het bezwaar zou worden toegekomen - feitelijk het karakter zou krijgen van een hoger beroep tegen de beslissing van de zittingsrechter op de ter terechtzitting gedane verzoeken tot het verrichten van onderzoek. Een dergelijke toetsing tegen de beslissing van de zittingsrechter is in de wet niet voorzien.

Gelet op het vorenstaande verklaart de rechtbank verdachte niet-ontvankelijk in zijn bezwaarschrift.

Lees hier de volledige uitspraak.

OM niet-ontvankelijk inzake verdenking schending van geheim van de raadkamer

Rechtbank Amsterdam 12 juli 2013, ECLI:NL:RBAMS:2013:4467

Feiten

Verdachte was in 2003 werkzaam als raadsheer bij het gerechtshof te Leeuwarden. In die hoedanigheid was hij betrokken bij de behandeling van de strafzaak waarin het hof Amsterdam op 19 juni 2003 arrest wees en de verdachte A in die zaak wegens deelname aan een gewelddadige overval tot een gevangenisstraf van twaalf jaar veroordeelde. Op 25 mei 2007 diende de raadsman van A bij de Hoge Raad een verzoek tot herziening van dit arrest in. Bij dat herzieningsverzoek voegde de raadsman een brief van verdachte, die daarin – kort gezegd – zijn twijfels over die veroordeling uitte.

Op 29 oktober 2007 stuurde de presiderend raadsheer, die als presiderend raadsheer ook deel uitmaakte van de combinatie die het arrest van 19 juni 2003 wees, een e-mail naar het arrondissementsparket in Leeuwarden. Daarin gaf hij te kennen dat hij tegen verdachte aangifte wilde doen wegens – kort samengevat – schending van het raadkamergeheim. Deze kennisgeving werd doorgestuurd naar het parket te Groningen, waar de presiderend raadsheer op 16 januari 2008 aangifte deed. Naar aanleiding van die aangifte deelde de recherche-officier van justitie bij dat parket, mr. B., bij brief van 12 februari 2008 aan de presiderend raadsheer mee dat hij verdachte niet zou vervolgen. In collegiaal overleg was de recherche-officier van justitie tot de conclusie gekomen dat er onvoldoende bewijs was om verdachte voor schending van het raadkamergeheim te vervolgen. Vervolgens gaf de recherche-officier in de brief een uitgebreide motivering op basis waarvan men tot deze conclusie kwam.

In reactie op een verzoek van de presiderend raadsheer tot herziening van zijn standpunt gaf de recherche-officier van justitie de presiderend raadsheer bij brief van 2 april 2008 te kennen dat hij na overleg met de hoofdofficier van justitie niet op zijn standpunt terug kwam. Als redenen noemt hij dat het parket een andere juridische beoordeling van de feiten bleef houden en dat het parket een vervolging niet opportuun vond.

Op 4 mei 2008 diende de presiderend raadsheer bij het gerechtshof te Leeuwarden een klaagschrift op grond van artikel 12 Sv in. Na een verzoek d.d. 27 mei 2008 van de hoofdadvocaat-generaal van het ressortsparket Arnhem om inlichtingen en advies berichtte mr. B., ditmaal in de hoedanigheid als hoofdofficier van justitie te Groningen, op 10 juni 2008, wederom onder uitgebreide argumentatie, dat hij van oordeel was dat de klacht diende te worden afgewezen.

Bij brief van 20 augustus 2008 gaf de advocaat-generaal van het ressortsparket te Arnhem, advocaat generaal, het hof in overweging het beklag als ongegrond af te wijzen in verband met het ontbreken van voldoende wettig en overtuigend bewijs. Bij beschikking van 20 november 2008 bepaalde het hof Leeuwarden, zittinghoudende te Arnhem, dat verdachte diende te worden vervolgd wegens schending van het ambtsgeheim.

Bij vonnis van 8 april 2009 veroordeelde de rechtbank Groningen verdachte wegens schending van het ambtsgeheim tot een voorwaardelijke geldboete. Het hof Leeuwarden, nevenzittingsplaats Arnhem, kwam bij arrest van 24 februari 2010 tot dezelfde bewezenverklaring en dezelfde straf. Verdachte kwam daarvan in beroep in cassatie.

Bij arrest van 13 december 2011 vernietigde de Hoge Raad het arrest van het hof Leeuwarden, behoudens voor zover daarbij het vonnis van de rechtbank Groningen van 8 april 2009 was vernietigd. De Hoge Raad overwoog, voor zover van belang, dat, wanneer – zoals in casu – een rechterlijk ambtenaar van een strafbaar feit wordt verdacht, het Openbaar Ministerie ingevolge artikel 510 Sv aan de Hoge Raad moet verzoeken een ander gerecht aan te wijzen ‘voor hetwelk de vervolging en berechting der zaak zal plaatshebben’. Dat was echter niet gebeurd. Volgens de Hoge Raad streed dit verzuim zozeer met een behoorlijke procesorde dat het nietigheid van het in eerste aanleg en in hoger beroep gehouden onderzoek en van de naar aanleiding daarvan gedane uitspraken meebracht. De Hoge Raad nam daarnaast expliciet in zijn arrest op dat ook de beschikking van het hof inzake het op de voet van artikel 12 Sv gedane beklag haar rechtskracht had verloren.

Op 28 februari 2012 diende het Openbaar Ministerie bij de Hoge Raad een verzoek op grond van artikel 510 Sv in om een gerecht aan te wijzen. De Hoge Raad wees bij beschikking van 13 juli 2012 de rechtbank Amsterdam aan als gerecht ‘voor hetwelk, zo het Openbaar Ministerie bij die rechtbank dit nodig oordeelt, de vervolging en berechting van de zaak zullen plaatshebben’.

Op 4 juni 2013 dagvaardde het Openbaar Ministerie verdachte tegen de terechtzitting van 28 juni 2013. Het onderhavige bezwaarschrift is tegen deze dagvaarding gericht.

Standpunt verdediging

De verdediging meent dat het Openbaar Ministerie niet mag terugkomen op haar primair ingenomen standpunt dat zij verdachte niet zal vervolgen. Bij verdachte is bij herhaling het gerechtvaardigde vertrouwen gewekt dat hij voor de verdenking op grond van artikel 272 van het Wetboek van Strafrecht niet vervolgd zou worden, behoudens het geval dat nieuwe bezwaren zijn gerezen of wanneer het hof naar aanleiding van een klacht ex artikel 12 Sv de vervolging heeft bevolen. Beide omstandigheden zijn niet aan de orde. Het Openbaar Ministerie is dan ook niet-ontvankelijk in de vervolging en het bezwaarschrift dient gegrond te worden verklaard.

Standpunt Openbaar Ministerie

Het Openbaar Ministerie stelt zich op het standpunt dat het bezwaarschrift ongegrond moet worden verklaard. Primair kan de Hoge Raad een beschikking van een hof in een procedure ex artikel 12 Sv niet vernietigen; een dergelijke beschikking is immers ook niet voor cassatie vatbaar. Bovendien heeft het arrondissementsparket Groningen de sepotbeslissing onbevoegd genomen. Verdachte moet als rechtsgeleerde met deskundige rechtsbijstand hebben kunnen begrijpen dat het indirecte en informele sepot om diverse redenen niet houdbaar was. Hij had dus in redelijkheid geen vertrouwen aan de onbevoegd gegeven sepotbeslissing kunnen ontlenen.

Subsidiair heeft de officier van justitie het volgende bepleit. Indien toch enig vertrouwen is gewekt door uitlatingen van het parket te Groningen en het standpunt van de Advocaat Generaal in de artikel 12 Sv procedure, resteert volgens de jurisprudentie en wetenschap ruimte voor een redelijkheidstoetsing door de rechter. Voor zover in 2008 met het onbevoegd gegeven sepotbesluit al enige verwachting is gewekt, staan thans zwaarwichtige belangen aan honorering van het bezwaarschrift in de weg. De rechtbank zou in redelijkheid, gezien de relevante feiten en omstandigheden, het bezwaar tegen de dagvaarding ongegrond dienen te verklaren.

Oordeel rechtbank

Ter terechtzitting is de vraag aan de orde geweest of de door verdachte en diens raadsman geuite bezwaren, gelet op het summiere karakter van de bezwaarschriftprocedure, in het kader van een bezwaarschrift tegen de dagvaarding of bij de behandeling van de strafzaak aan de orde dienen te komen. De rechtbank begrijpt het standpunt van de raadsman van verdachte zo dat het in dit geval evident is dat het Openbaar Ministerie niet-ontvankelijk dient te worden verklaard en dat het daarom hoogst onaannemelijk is dat de strafrechter, later oordelend, tot een (gedeeltelijke) bewezenverklaring zal komen. Gelet op dit standpunt en het feit dat ook het Openbaar Ministerie daarnaar gevraagd er de voorkeur aan gaf de bezwaren in het kader van onderhavige procedure te bespreken, is de rechtbank van oordeel dat de bezwaarschriftprocedure de geëigende procedure is om over de bezwaren van de raadsman te oordelen.

Na de beslissing van de Hoge Raad van 13 december 2011 is de zaak weer op het punt beland dat er twee beslissingen van het parket te Groningen – in de vorm van brieven gericht aan de presiderend raadsheer - voorliggen om niet te vervolgen. De rechtbank gaat niet mee in het standpunt van het Openbaar Ministerie dat de beslissing van het hof Leeuwarden, nevenzittingsplaats Arnhem, in de artikel 12 Sv procedure nog overeind staat. De Hoge Raad heeft immers bepaald dat deze beslissing haar rechtskracht heeft verloren.

Voorop staat dat het parket te Groningen de beslissingen over het sepot niet had mogen nemen, omdat het hier gaat om een rechterlijk ambtenaar die wordt verdacht van een strafbaar feit. Het Openbaar Ministerie had ingevolge artikel 510 Sv bij de Hoge Raad een verzoek tot aanwijzing van een ander gerecht moeten indienen. Dit artikel strekt ertoe de schijn van bevoordeling of benadeling te vermijden (vlg. HR 14 april 1998, DD 98.276). De vermijding van die schijn is ook van belang bij de beslissing van het Openbaar Ministerie om – indien tegen een rechterlijk ambtenaar een redelijke verdenking van een strafbaar feit is gerezen – al dan niet gebruik te maken van zijn bevoegdheid die ambtenaar (voorwaardelijk) niet te vervolgen.

Gelet daarop moet artikel 510 Sv aldus worden uitgelegd dat in de in het eerste lid genoemde gevallen het Openbaar Ministerie dat naar de gewone regelen met de vervolging is belast, gehouden is een verzoek tot aanwijzing van een ander gerecht in te dienen, als naar zijn aanvankelijk oordeel een rechterlijk ambtenaar als verdachte van een strafbaar feit moet worden aangemerkt. Doel daarvan is dat het Openbaar Ministerie bij het vervolgens door de Hoge Raad aangewezen gerecht over de – eventuele – verdere behandeling van de zaak beslist (HR 17 februari 2004, LJN AO3669). De taak van de Hoge Raad bestaat uit niet meer dan het aanwijzen van het gerecht. De Hoge Raad oordeelt niet over de vraag of al dan niet een grond voor de vervolging van een rechterlijk ambtenaar bestaat.

In het onderhavige geval was het Openbaar Ministerie dat naar de gewone regelen met de vervolging was belast, niet van oordeel dat verdachte als verdachte van een strafbaar feit moest worden aangemerkt. de presiderend raadsheer had in dat geval bezwaar tegen die beslissing kunnen maken door een verzoek ex artikel 13 Sv in te dienen. Hij heeft echter een verzoek op grond van artikel 12 Sv ingediend.

Wat hiervan ook zij, nadat de Hoge Raad de rechtbank Amsterdam had aangewezen als het gerecht waar de vervolging en berechting diende plaats te vinden, heeft de officier van justitie te Amsterdam besloten verdachte te vervolgen. De vraag rijst of hij dat had mogen doen, gezien de eerdere beslissingen van het parket te Groningen verdachte niet te vervolgen en bezien in het licht van de gedachte dat het Openbaar Ministerie één en ondeelbaar is. Formeel gezien is het juist dat het parket te Groningen niet bevoegd was die (sepot)beslissingen te nemen. Het Openbaar Ministerie zelf heeft dit niet onderkend, althans niet op enig moment in de procedure aan de orde gesteld. Evenmin hebben anderen dit punt aan de orde gesteld bij de behandeling van de zaak in eerste aanleg of bij de behandeling van het hoger beroep. Pas bij de Hoge Raad is deze misstap aan het licht gekomen. Nu niemand gedurende de gehele procedure deze lacune heeft onderkend, kan dit, anders dan de officier van justitie meent, ook niet aan verdachte worden tegengeworpen.

Materieel gezien kan uit de inhoud van de twee eerder aangehaalde brieven die het Openbaar Ministerie aan de presiderend raadsheer heeft gestuurd, worden afgeleid dat het parket te Groningen niet over één nacht ijs is gegaan, maar weloverwogen de beslissing heeft genomen verdachte niet te vervolgen. De recherche-officier van justitie te Groningen heeft met de hoofdofficier van justitie overlegd en uitgebreid beargumenteerd waarom hij niet tot vervolging is overgegaan. Het enkele feit dat het Openbaar Ministerie in het verkeerde arrondissement een beslissing heeft genomen die materieel gezien goed is onderbouwd, levert niet reeds de schijn van partijdigheid op, waarop verdachte bedacht had moeten zijn en waaraan door hem geen gerechtvaardigde verwachting mocht worden ontleend dat hij niet vervolgd zou worden.

Verdachte mocht daarom in beginsel erop vertrouwen dat hij niet zou worden vervolgd en ervan uitgaan dat daarmee de zaak was geëindigd (zie artikel 246 Sv). Slechts in twee gevallen zou dat anders zijn, namelijk wanneer nieuwe bezwaren bekend zijn geworden (zie artikel 255 Sv) of wanneer een hof in een procedure op grond van artikel 12 Sv tot een andersluidend oordeel is gekomen. Nieuwe bezwaren zijn echter beperkt tot ‘verklaringen van getuigen of verdachte en stukken, bescheiden en processen-verbaal welke later zijn bekend geworden of niet zijn onderzocht’ (art. 255, lid 2 Sv). Daarvan is hier geen sprake. Evenmin is er een beslissing van een hof dat naar aanleiding van een artikel 12 Sv procedure de vervolging van verdachte beveelt.

Verdachte mocht dus vertrouwen op de aan het Openbaar Ministerie als geheel toe te schrijven mededelingen van het parket te Groningen dat hij niet vervolgd zou worden.

De officier van justitie is daaraan in deze zaak gebonden.

Beslissing

De rechtbank verklaart het bezwaarschrift gegrond.

Lees hier de volledige uitspraak.