Update over de Damen-strafzaak
/De strafzaak tegen Damen Shipyards, het grootste Nederlandse scheepsbouwbedrijf met internationaal strategisch gewicht, is eind november 2025 officieel van start gegaan voor de rechtbank in Zwolle. Het Openbaar Ministerie (OM) vervolgt Damen en meerdere (voormalige) leidinggevenden wegens een breed scala aan strafbare feiten, waaronder corruptie, valsheid in geschrifte, witwassen en het mogelijk omzeilen van Europese sancties tegen Rusland.
Deze zaak volgt op jarenlange onderzoeken door de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) en de douane, die afzonderlijke verdenkingen hebben uitgewerkt: enerzijds een al langer lopend corruptieonderzoek dat teruggaat tot de jaren 2000, en anderzijds recente verdenkingen rond sanctieontwijking in 2022.
Recent zijn is er een beslissing genomen over de door de verdediging gedane getuigenverzoeken.
Breed en langlopend onderzoek
De Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) en de Fiscale Inlichtingen- en Opsporingsdienst (FIOD) zijn al jaren bezig met onderzoek naar mogelijke strafbare feiten binnen Damen Shipyards.
De kern van de verschillende beschuldigingen omvat:
Omkoping: het openlijk of heimelijk betalen van provisies of steekpenningen om bepaalde orders voor schepen binnen te halen, allegedly via tussenpersonen en lokale agentschappen in meerdere landen.
Valsheid in geschrifte: vermeende manipulatie van contracten en documenten om betalingen en transacties te verbergen of anderszins juridisch te verhullen.
Witwassen: omzetting of verplaatsing van opbrengsten uit illegale activiteiten om ze te integreren in legale bedrijfstransacties.
Sanctieontwijking: specifiek de vraag of Damen in strijd met Europese sancties tegen Rusland heeft gehandeld door in 2022 goederen naar Rusland te exporteren ondanks verboden.
Start behandeling
De behandeling van de strafzaak begon op 24 november 2025 voor de rechtbank in Zwolle met een regiezitting. Hierbij staan niet alleen Damen Shipyards als bedrijf centraal, maar ook meerdere (voormalige) topbestuurders, waaronder Kommer Damen (oud-CEO), Arnout Damen (huidig CEO) en René Berkvens.
Tijdens de eerste zittingen kwam naar voren dat het OM en de rechtbank de omvang van de zaak erkennen, maar dat procedurele keuzes moeten worden gemaakt rond het bewijs en de manier waarop het onderzoek verder wordt gevoerd. Zo wilde de verdediging meer dan honderd getuigen oproepen van over de hele wereld, maar de rechter-commissaris heeft dit verzoek grotendeels afgewezen en 26 getuigen toegelaten die relevant worden geacht voor de zaak.
Deze getuigenverklaringen moeten nog worden opgenomen door een rechter-commissaris voordat de behandeling van de inhoudelijke zaak kan doorgaan. Het tijdpad daarvoor is nog onduidelijk, maar het duidt erop dat de zaak in 2026 nog een langdurige voorbereiding zal doormaken voordat de inhoudelijke behandeling van de bewijsstukken en pleidooien plaatsvindt.
Getuigenverhoren
De rechtbank in Zwolle heeft op 9 januari 2026 ingestemd met het horen van de 26 geselecteerde getuigen in de ‘megazaak’ tegen Damen. Deze getuigen moeten verklaringen afleggen over feiten en contexten die zich in diverse jurisdicties hebben voorgedaan. De bevindingen van deze getuigen worden gezien als essentieel door de rechter om de omvangrijke verdenkingen tot bewijs te kunnen brengen.
De 26 getuigen komen uit verschillende landen en zijn onder meer betrokken bij onderzoeken, transacties en projecten waar de beschuldigingen om draaien. De selectie betekent dat driekwart van de door Damen gewenste getuigenverzoeken is afgewezen, waarmee de rechtbank een balans zoekt tussen de brede onderzoekswensen van de verdediging en de praktische toelaatbaarheid binnen de Nederlandse strafprocedure.
Volgens de rechtbank zijn de verklaringen van deze 26 personen essentieel om de complexe internationale feiten en transacties rond de beschuldigingen te verhelderen, maar er is nog geen tijdpad gegeven voor de verdere voortgang van de zittingen.
Reactie van Damen en mogelijke gevolgen
Damen Shipyards is consequent in haar publieke reactie: het bedrijf ontkent de beschuldigingen en stelt dat zij te allen tijde heeft gehandeld volgens de toepasselijke wetten en internationale sancties. Het bedrijf wijst op bestaande interne complianceprogramma’s en certificeringen om zijn integriteit te onderbouwen.
Mocht het OM erin slagen om bewijs te leveren dat Damen, haar dochtermaatschappijen en leidinggevenden zich schuldig hebben gemaakt aan deze strafbare feiten, dan zijn de mogelijke gevolgen ingrijpend. Naast forse boetes — tot 10 % van de jaaromzet volgens Europese aanbestedingsregels — kan een veroordeling leiden tot uitsluiting van deelname aan overheidsopdrachten en mogelijke gevangenisstraffen voor de betrokken personen.
