Forensisch assistenten | inzet, resultaten en ervaringen

Als onderdeel van de verbeteringen van de forensische opsporing naar aanleiding van de Schiedammer Parkmoord, besloot de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties tot de inzet van 500 extra forensisch assistenten voor de periode 2008-2011.

Het doel van dit onderzoek is het geven van een overzicht van het aantal forensisch assistenten dat aan het werk is en van de manier waarop zij worden ingezet. Verder werpt het onderzoek licht op de vraag in hoeverre de inzet van forensisch assistenten bijdraagt aan de kwaliteit en efficiency van het forensisch- technisch plaats delict-onderzoek en in het bijzonder aan het oplossen van inbraken in woningen en bedrijven. De minister heeft toegezegd dat over de realisatie van de afspraak aan het ministerie gerapporteerd zal worden. Daaraan geven wij met dit onderzoek invulling.

Taken forensisch assistenten

Forensisch assistenten doen sporenonderzoek op standaard-plaatsen delict (standaard-PD’s). Standaard-PD’s zijn voor het grootste gedeelte inbraken in woningen en bedrijven. Sporenonderzoek bestaat uit het veiligstellen van DNA- en vingerafdruksporen, en in veel gevallen ook schoen- en werktuigsporen. Door de inzet van forensisch assistenten op standaard-PD’s kan de capaciteit van de technische recherche worden ingezet voor complexere zaken. Dit noemen we taakspecialisatie.

• Forensisch assistenten | inzet, resultaten en ervaringen, WODC
• Samenvatting

'Witwassen én ontnemen, een voedingsbodem voor onbegrip?'

De methode die zeer goed gebruikt kan worden om de omvang van het wederrechtelijk verkregen vermogen te (doen) schatten, wordt door het OM (een enkele uitzondering daargelaten) al vrij snel als voldoende bewijs voor witwassen gebezigd, terwijl concrete feiten en omstandigheden hierbij niet in voldoende mate voorhanden zijn. Het daadwerkelijk rechercheren wordt hier kennelijk overgeslagen. Deze aanpak door het OM en (soms) overgenomen door de rechter in eerste aanleg is wel heel erg kort door de bocht, zo niet te kort. Daarbij wordt dikwijls onterecht het standpunt ingenomen dat het op de weg van de verdachte ligt aannemelijk te maken dat het (witwas)vermoeden ongegrond is.

Lees verder:

• Witwassen én ontnemen, een voedingsbodem voor onbegrip? door Melissa D. Nuis in het NJB nr. 22 van 31 mei 2013.

Opheffen van de strafrechtelijke immuniteit van de Staat: bijten in eigen staart?

Sinds 1976 kunnen in Nederland ook rechtspersonen voor het plegen van strafbare feiten worden vervolgd, ook al hebben zij geen ‘soul to damn or body to kick’. Daarmee kwam ook de ratio van de strafrechtelijke immuniteit van de overheid onder druk te staan en daarover gaat het preadvies van Elies van Sliedregt voor de NJV-vergadering van dit jaar. Zij concentreert zich in een rijk gedocumenteerd betoog op de vraag of de Staat (met name de centrale overheid) al dan niet strafrechtelijk vervolgbaar zou moeten zijn. In de Pikmeer-rechtspraak is uitgemaakt dat decentrale overheden vervolgd kunnen worden voor strafbare handelingen, mits het niet gaat om de uitoefening van een exclusieve bestuurstaak. Maar de Staat zelf blijft op grond van het Volkel-arrest immuun voor strafrechtelijke aansprakelijkheid.

Hieraan ligt de idee ten grondslag dat het politieke verantwoordingsmechanisme dat inherent is aan de Staat niet verenigbaar is met strafvervolging. Aan dit uitgangspunt wordt in de jurisprudentie vastgehouden. Zo oordeelde het Hof Amsterdam op 12 december 2012 in een art. 12-procedure aangespannen door Greenpeace, dat ondanks de op zichzelf strafbare betrokkenheid van VROM bij de vergunningverlening aan het asbest-schip Otapan, zowel de Staat als de betrokken ambtenaren die onder de verantwoordelijkheid van de staatssecretaris werkten, immuniteit voor strafvervolging toekwam.

Op wetgevingsgebied ligt de discussie intussen stil. In 2001 adviseerde de Commissie Roelvink om zelfstandige onderdelen van de Staat strafrechtelijk aansprakelijk te maken voor het plegen van ordeningsdelicten. In 2006 werd door Wolfsen een initiatief-wetsvoorstel ingediend waarin ook in vervolgbaarheid van de centrale overheid wordt voorzien. Beweging zit daar echter niet in, terwijl de onvrede over de immuniteit van falende centrale en decentrale overheden sinds de Enschedese vuurwerkramp, de Schipholbrand, de Otapanzaak en de Proba-Koalazaak groeit.

Lees verder:

• Opheffen van de strafrechtelijke immuniteit van de Staat: bijten in eigen staart? door Taru Spronken (NJBlog.nl)

De bewijslast ten aanzien van het Kittel-criterium

Ingeval een belastingplichtige onderdeel blijkt te zijn van een BTW-(carrousel)fraude speelt veelal de vraag of de inspecteur aannemelijk heeft gemaakt dat de betrokken belastingplichtige wist of behoorde te weten onderdeel te zijn van de fraude en aldus geen recht op vooraftrek heeft (het Kittel-criterium). Recent gewezen arresten van het Hof van Justitie EU duiden echter op een zwaardere bewijslast; alleen indien buiten redelijke twijfel vaststaat dat aan het Kittel-criterium is voldaan, kan het recht op vooraftrek worden geweigerd.

Lees verder:

• De bewijslast ten aanzien van het Kittel-criterium, door mr. F.A. Piek en mr. A.A. Kan (beiden werkzaam bij Jaeger advocaten-belastingkundigen) in WFR 2013/652

The Anti-Money Laundering System in the Context of Globalisation: A Panopticon built on Quicksand?

Op 28 juni 2011 promoveerde Liliya Gelemerova op het proefschrift met de titel 'The Anti-Money Laundering System in the Context of Globalisation: A Panopticon built on Quicksand? '. Haar promotoren zijn prof. dr. P.C. van Duyne en prof. mr. M.S. Groenhuijsen.

Het proefschrift stelt de fundamenten - waarop al sinds jaar en dag de politieke agenda met betrekking tot witwassen en de (inter-) nationale maatregelen om het witwassen van geld tegen te gaan gebouwd zijn - ter discussie. Waarom is money laundering een bedreiging voor de maatschappij? Was het dat dan een eeuw geleden ook niet al? Is het wel zo dat de integriteit van het financiële stelsel in het geding is? En als dat zo is, waarom functioneren landen als Zwitserland en Liechtenstein dan nog (steeds) zo goed?

• L. Gelemerova, The Anti-Money Laundering System in the Context of Globalisation: A Panopticon built on Quicksand? (diss. Tilburg), Nijmegen 2011

Ne bis in idem. Twee keer hetzelfde in de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens

In deze bijdrage wordt onderzocht in hoeverre het Hof van Justitie en het EHRM eenzelfde (feitelijke) uitleg van het ne bis in idem-beginsel hanteren sinds de uitspraak inzake Zolotukhin. Betoogd wordt dat de veel getrokken conclusie dat sinds deze uitspraak sprake is van convergentie in de interpretatie van idem, op zijn minst genuanceerd dient te worden. Het staat namelijk vooralsnog niet vast dat er geen ruimte meer zou bestaan voor een (deels) juridisch-inhoudelijke toets van idem.

Lees verder:

• Ne bis in idem. Twee keer hetzelfde in de rechtspraak van het Hof van Justitie van de Europese Unie en het Europees Hof voor de Rechten van de Mens door F. de Graaf in DD 2013/34.

Justitiële verkenningen| Berichten van de werkvloer

De werkvloer van Veiligheid en Justitie wordt bevolkt door professionals van zeer verschillende pluimage: rechters, officieren van justitie, reclasseringsmedewerkers, forensisch psychologen, politieagenten, gevangenbewaarders en jongerenwerkers - om er slechts enkelen te noemen. Het doel van dit themanummer is in de eerste plaats om de persoonlijke ervaringen van deze mensen met hun werk naar buiten te brengen en zo inzicht te bieden in de aard van dat werk, de leuke en moelilijke kanten. Daarbij is aandacht voor de specifieke risico's die sommige van deze beroepen aankleven.

Inhoud

1. De wisselwerking tussen het beroep en de persoon van rechter - J.G. Tielenius Kruythoff
2. Niet voor wie niet tegen bloed kan; een laatste handdruk pro Justitia - E.J.P. Brand
3. We moeten samen het dansje afmaken; PIW'ers aan het woord over belastende en motiverende aspecten van hun werk - T. Molleman en E.F.J.C. van Ginneken
4. Het belang van goede nazorg na schokkende gebeurtenissen; en het risico van overdrijving... - P.P. Lücker
5. De politiefunctionaris en het risico op PTTS; een terechte zorg of medicalisering van een beroepsgroep? - M.J.J. Kunst
6. Frontlijnwerken in de grote stad - B. Rombout

Lees verder:

• Berichten van de werkvloer

'Een renaissance van vormverzuimen in het strafrecht?'

De Hoge Raad geeft in een arrest van 19 februari 2013 handen en voeten aan argumenten die de rechter bij de toepassing van bewijsuitsluiting in de praktijk ongetwijfeld al in zijn belangenafweging zal meewegen. Echter, nu de rechter zijn beslissing, anders dan voorheen, extra en expliciet zal moeten motiveren, rijst de vraag of de Hoge Raad vanwege het gekozen format van zijn arrest het beslissingenschema van de strafrechter niet onnodig bemoeilijkt.

Lees het volledige artikel van Prof. mr. Tom Schalken in het NJB van 24 mei (nr. 21).

'Europese plannen witwasbestrijding zetten Wwft opnieuw op z’n kop'

Per 1 januari 2013 is de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme (Wwft) ingrijpend gewijzigd. Binnen enkele jaren zal de Wwft vanwege voorstellen van de Europese Commissie voor een nieuwe (4e) anti-witwasrichtlijn opnieuw ingrijpend gaan veranderen. In het artikel 'Europese plannen witwasbestrijding zetten Wwft opnieuw op z’n kop' gaat Ellen Timmer in op de gevolgen van die Europese voorstellen voor de Wwft.

Lees verder:

• Europese plannen witwasbestrijding zetten Wwft opnieuw op z’n kop, Accountancynieuws nr. 9 | 10 mei 2013

De reikwijdte van de witwasartikelen in het Wetboek van Strafrecht

Met de invoering van de artikelen 420bis-420quater in het Wetboek van Strafrecht is in 2001 de zelfstandige strafbaarstelling van witwassen gerealiseerd. In dit boek beschrijft Mendera de ontwikkeling van dit delict gedurende de afgelopen tien jaar. Met name besteedt zij aandacht aan de interpretatie van het bestanddeel ‘afkomstig uit enig misdrijf’ en aan de meervoudige aansprakelijkheid waarvan sprake is bij het ‘voorhanden hebben’ van opbrengsten uit eigen misdrijf. Daartoe worden eerst de criminologische en juridische definities van witwassen behandeld, de aanpak van dit fenomeen voorafgaand aan de zelfstandige strafbaarstellingen, internationale aspecten van witwassen en de daaruit volgende verplichtingen voor Nederland.

Kern van het boek is het werkingsbereik van de delictsomschrijvingen, welke dusdanig ruim is uitgevallen dat ook in het maatschappelijk verkeer onschuldige, zelfs gebruikelijke handelingen hieronder kunnen vallen. Tevens wordt geconstateerd dat de Hoge Raad in recente rechtspraak heeft goedgekeurd dat het bewijs ter zake van witwassen reeds op aanmerkelijk vereenvoudigde wijze kan worden geleverd. De huidige toepassing van de zelfstandige strafbaarstellingen heeft vooralsnog niet geleid tot een omkering van de bewijslast, maar de grenzen van het recht op een eerlijk proces ex artikel 6 EVRM (onschuldpresumptie en het nemo-teneturbeginsel) raken in zicht, zo concludeert de auteur. Justitie gebruikt de witwasartikelen immers niet alleen tegen de georganiseerde criminaliteit, maar vooral om een veroordeling te verzekeren in gevallen waarin het grondmisdrijf onbewijsbaar is, dan wel louter om het strafmaximum op te voeren.

Gezien de in deze studie besproken problematiek blijkt een beperking van het werkingsbereik van de delictsomschrijvingen zeer zeker wenselijk. Teneinde een aanzet te geven voor de nodige verbetering zullen verschillende alternatieven daartoe worden uitgewerkt.

Auteur: mr. Laura Mendera Aantal pagina's: 88 Prijs: € 25,- ISBN 978-90-8863-080-4

Klik hier om het boek te bestellen via Celsus juridische uitgeverij.