Weigering toewijzing verzoek schouw door rechter-commissaris & wet versterking positie rechter-commissaris

Rechtbank Haarlem 25 maart 2013, LJN BZ8975 

Het bezwaarschrift richt zich tegen een afwijzende beslissing van de rechter-commissaris op het verzoek tot het verrichten van een onderzoekshandeling in onderhavige zaak, te weten het houden van een schouw, welk verzoek is gedaan op 19 november 2012 in het kader van een zogeheten mini-instructie als bedoeld in artikel 36a (oud) van het Wetboek van Strafvordering (Sv).

Ontvankelijkheid

De officier van justitie heeft primair het standpunt ingenomen dat klager niet-ontvankelijk is in zijn bezwaarschrift. Het bezwaarschrift richt zich tegen een afwijzende beslissing van de rechter-commissaris op het verzoek tot het verrichten van een onderzoekshandeling in onderhavige zaak, te weten het houden van een schouw, welk verzoek is gedaan op 19 november 2012 in het kader van een zogeheten mini-instructie als bedoeld in artikel 36a (oud) van het Wetboek van Strafvordering (Sv).

Met ingang van 1 januari 2013 is in werking getreden de Wet versterking positie rechter-commissaris geheten. Vóór de inwerkingtreding van de Wet was er geen bezwaar mogelijk tegen een afwijzende beslissing van de rechter-commissaris op een verzoek als bedoeld in artikel 36a (oud) Sv. Nu het namens klager gedane verzoek tot het houden van een schouw is ingediend vóór de inwerkingtreding van de Wet en dus onder het oude recht is gedaan, is bezwaar niet mogelijk en is klager niet-ontvankelijk in zijn bezwaarschrift, aldus de officier van justitie. Zij heeft in dit verband nog opgemerkt dat in de Wet uitdrukkelijk is bepaald dat in strafzaken waarin vóór 1 januari 2013 reeds een gerechtelijk vooronderzoek is ingesteld, het oude recht van toepassing blijft. Hoewel de wetgever over de mini-instructie in dit verband niets heeft gezegd, geldt deze overgangsbepaling volgens de officier van justitie evenzeer voor de zaken waarin vóór 1 januari 2013 een verzoek mini-instructie is gedaan.

De raadsvrouw heeft aangevoerd dat klager wel ontvankelijk is in zijn bezwaarschrift aangezien hij op het verzoek tot het verrichten van een schouw op 3 januari 2013 en dus na inwerkingtreding van de Wet is gehoord en ook de beslissing van de rechter-commissaris na de datum van inwerkingtreding van de Wet is genomen. De raadsvrouw heeft er op gewezen dat de wetgever in artikel XI van de Wet expliciet heeft bepaald dat door de wetswijziging vervallen bepalingen alleen gelding blijven houden in strafzaken waarin ten tijde van de inwerkingtreding van de Wet reeds een gerechtelijk vooronderzoek was ingesteld. Dit overgangsrecht geldt dus niet voor de mini-instructie, zodat de Wet, waaronder artikel 182 lid 6 Sv, voor wat betreft verzoeken in het kader van de (oude) mini-instructie onmiddellijke werking heeft. Klager is mitsdien ontvankelijk in zijn bezwaarschrift, aldus de raadsvrouw.

Rb: Vast staat dat het verzoek van de verdediging is gedaan vóór de inwerkingtreding van de Wet versterking positie rechter-commissaris, maar dat de beslissing van de rechter-commissaris is genomen nadat deze Wet in werking is getreden.

Artikel XI van de Wet bevat een overgangsbepaling inhoudende dat in strafzaken waarin ten tijde van de inwerkingtreding van de Wet reeds een gerechtelijk vooronderzoek is ingesteld of het gerechtelijk vooronderzoek nog niet onherroepelijk is gesloten, de op dat tijdstip vervallen bepalingen van toepassing blijven. Anders dan de officier van justitie leidt de rechtbank daaruit niet af dat deze overgangsbepaling evenzeer heeft te gelden voor de zaken waarin vóór 1 januari 2013 een verzoek mini-instructie is gedaan. Noch de tekst van de overgangsbepaling noch de Memorie van Toelichting bij de Wet biedt daartoe aanknopingspunten.

Nu de Wet voor verzoeken tot mini-instructie geen overgangsrecht bevat, moet het er naar het oordeel van de rechtbank voor worden gehouden dat het bepaalde in artikel 182 lid 6 Sv in het onderhavige geval directe werking heeft. Mede van belang acht de rechtbank in dat verband dat het nieuwe artikel 182 Sv, op grond waarvan de verdachte een verzoek kan richten aan de rechter-commissaris tot het verrichten van onderzoekshandelingen, een aangepaste en uitgebreide versie betreft van de in 2000 bij de Wet herziening gerechtelijk vooronderzoek ingevoerde mini-instructie, aldus de Memorie van Toelichting bij de Wet. Het voorgaande leidt ertoe dat in de onderhavige zaak de beroepsmogelijkheid van artikel 182 lid 6 Sv voor klager open staat en dat hij dientengevolge ontvankelijk is in zijn (tijdig ingediende) bezwaarschrift.

Standpunten

De raadsvrouw heeft namens klager bezwaar gemaakt tegen de beschikking van de rechter-commissaris waarin het verzoek tot het houden van een schouw is afgewezen. Volgens de raadsvrouw heeft de rechter-commissaris, door in de afwijzende beslissing te overwegen dat 'het verrichten van een schouw niet van belang is voor enige in de strafzaak te nemen beslissing', een onjuist criterium gehanteerd. Ter zitting heeft de raadsvrouw het standpunt ingenomen dat de rechter-commissaris het verzoek had moeten toetsen aan het noodzaakcriterium en dat er daarbij soepel (ruimhartig) moet worden getoetst.

Klager wordt ervan verdacht dat hij met anderen een touw heeft gespannen over een busbaan. Het doen van een schouw is in onderhavige zaak noodzakelijk, daar klager zich op het standpunt stelt dat de afstand die volgens verbalisant, gehoord als getuige bij de rechter-commissaris, is gelegen tussen het bushokje waar klager zich zou hebben bevonden en het bushokje waar zij zou hebben gestaan, niet in overeenstemming is met de werkelijkheid. Waar de getuige spreekt van een afstand van twee meter tussen de bushokjes, schat de raadsvrouw deze afstand (na ter plaatse te zijn geweest) op zeker twaalf meter. Daarnaast heeft diezelfde verbalisant als getuige bij de rechter-commissaris verklaard over een afstand van anderhalve meter tussen de plaats waar zij met een collega reed en de plek waar zij zou hebben gezien dat door klager een touw werd gespannen. Volgens de raadsvrouw kan die afstand echter geen anderhalve meter zijn zoals de getuige stelt, maar bedraagt deze ongeveer twintig meter. Een en ander heeft tot gevolg dat vraagtekens geplaatst kunnen worden bij de verklaringen van deze getuige dat zij het spannen van een touw door klager heeft gezien en dat zij het gesprek tussen klager en een andere jongen heeft gehoord. Het voorgaande klemt te meer nu de getuige een verbalisant is, en aan haar op ambtseed opgemaakte processen-verbaal ter terechtzitting veel waarde gehecht zullen worden, terwijl klager consistent ontkent een touw gespannen te hebben, aldus de raadsvrouw. De raadsvrouw heeft er voorts op gewezen dat het niet mogelijk is de situatie ter plekke deugdelijk vast te leggen op foto en dat het voor de waarheidsvinding van belang is dat de rechter-commissaris zelf kennisneemt van de situatie ter plaatse, en wel onder dezelfde omstandigheden als waaronder verbalisant haar bevindingen deed.

De officier van justitie heeft geconcludeerd tot ongegrondverklaring van het bezwaarschrift. Hiertoe heeft de officier van justitie aangevoerd dat het doen van een schouw niet kan afdoen aan de inhoud van de op ambtseed afgelegde verklaringen van de getuige. Zelfs in het geval dat zou blijken dat de afstanden waar de getuige over spreekt niet (geheel) juist zijn, dan komen de verklaringen over hetgeen zij heeft gezien en gehoord daardoor niet in een ander daglicht te staan. De rechter-commissaris is dan ook terecht tot het oordeel gekomen dat het doen van een schouw niet van belang is voor enig te nemen beslissing in de strafzaak, aldus de officier van justitie.

Oordeel rechtbank 

In het dossier bevinden zich op ambtseed opgemaakte processen-verbaal van verbalisant waarin zij heeft gerelateerd wat zij heeft gezien en gehoord. Voorts staan in deze processen-verbaal haar inschattingen over de afstanden die haar scheidden van de positie waar klager zich zou hebben bevonden. De door klager verzochte schouw zou hooguit enige informatie kunnen opleveren met betrekking tot de door klager betwiste, door de getuige in het proces-verbaal opgenomen, afstanden. Echter, zelfs indien zou blijken dat voornoemde schattingen van de verbalisant betreffende de door haar gerelateerde afstanden niet kunnen kloppen, betekent dit niet dat hetgeen de verbalisant stelt gezien en gehoord te hebben om die reden onjuist is. Daarbij komt dat de bevindingen van de verbalisant op relevante onderdelen bevestiging vinden in de verklaring die getuige bij de politie heeft afgelegd, terwijl de raadsvrouw bovendien in de gelegenheid is geweest vragen te stellen aan de verbalisant tijdens het getuigenverhoor bij de rechter-commissaris. Op grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de rechter-commissaris in redelijkheid heeft kunnen beslissen dat het verrichten van een schouw in onderhavige zaak niet van belang is voor enige in de strafzaak te nemen beslissing. De rechtbank is op grond van het voorgaande van oordeel dat het bezwaarschrift ongegrond moet worden verklaard.

Op grond van het voorgaande is de rechtbank van oordeel dat de rechter-commissaris in redelijkheid heeft kunnen beslissen dat het verrichten van een schouw in onderhavige zaak niet van belang is voor enige in de strafzaak te nemen beslissing.

De rechtbank is op grond van het voorgaande van oordeel dat het bezwaarschrift ongegrond moet worden verklaard. 

Lees hier de volledige uitspraak.

Veroordeling familie wegens belasting- en premiefraude in georganiseerd verband en witwassen

Rechtbank Amsterdam 26 april 2013, LJN BZ8890

De rechtbank veroordeelt vier verdachten behorende tot één familie tot geldboetes van 100.000 tot 500.000 euro wegens het jarenlang plegen belasting- en premiefraude in georganiseerd verband en witwassen. De hoofdverdachte is veroordeeld tot een gevangenisstraf van 10 maanden.

De familie baatte op het Amsterdamse Damrak en omgeving een flink aantal horeca-gelegenheden uit waaruit grootschalige fraude werd gepleegd en waarbij op verschillende manieren de belasting is ontdoken.

Opzettelijk is de kasadministratie vervalst, zijn omzetten afgeroomd, werknemers niet, althans niet voor de volledige aantallen gewerkte uren, op de loonlijst laten verwerken en opzettelijk onjuiste en onvolledige aangiften gedaan.

Het geld dat ten onrechte niet is afdragen aan de belastingdienst en dus is uitgespaard is overgebracht naar een bank in Luxemburg.  

Lees hier de volledige uitspraak.

Geslaagd beroep op grond van artikel 27 van de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging geldelijke sancties en beslissingen tot confiscatie

Rechtbank Leeuwarden 23 januari 2013, LJN BZ8760

Procesverloop 

Op 6 juli 2012 is namens veroordeelde bij akte beroep ingesteld tegen de beslissing tot erkenning en tenuitvoerlegging van een aan veroordeelde door de rechtbank te Espoo (Finland) op 23 november 2010 opgelegde beslissing tot confiscatie van € 1.000.000.

Motivering 

Het beroep is ingesteld op grond van artikel 27 van de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging geldelijke sancties en beslissingen tot confiscatie (tot 1 november 2012 de Wet wederzijdse erkenning en tenuitvoerlegging strafrechtelijke sancties 2008).

Bij een aanschrijving Europese confiscatiebeslissing van 2 juli 2012 heeft het Centraal Justitieel Incassobureau veroordeelde meegedeeld dat de in Finland opgelegde confiscatiebeslissing is erkend en door het CJIB wordt geïnd. Op 6 juli 2012 is tegen de beslissing tot erkenning bij akte beroep ingesteld bij de rechtbank te Leeuwarden.

Bij de behandeling in raadkamer is door de raadsman een aantal preliminaire verweren gevoerd, waaronder het verweer dat de beslissing tot erkenning en tenuitvoerlegging niet door de daartoe bevoegde autoriteit is genomen. Hij heeft daartoe aangevoerd dat uit de stukken blijkt dat het CJIB niet alleen de beslissing tot erkenning en tenuitvoerlegging heeft bekend gemaakt, maar die beslissing ook heeft genomen, terwijl de daartoe bevoegde autoriteit, de officier van justitie, geen enkele bemoeienis daarmee heeft gehad.

Standpunt OvJ

De officier van justitie heeft bestreden dat de beslissing tot erkenning en tenuitvoerlegging niet door de bevoegde autoriteit is genomen. De officier van justitie heeft erop gewezen dat het CJIB op grond van het Uitvoeringsbesluit WWETGC de officier van justitie ondersteunt bij zijn taken met betrekking tot de WWETGC en dat in de Aanwijzing executie nader is vastgelegd dat het CJIB onder meer is belast met de beoordeling van de weigeringsgronden. Het CJIB heeft hierbij geen beleidsvrijheid.

De officier van justitie heeft verder uitgelegd dat in werkoverleggen tussen de officier van justitie en het CJIB de officier van justitie wordt geïnformeerd over de zaken die zijn erkend. Zaken waarin onduidelijkheid is of waarin zich gronden voordoen voor opschorting van de erkenning of tenuitvoerlegging, worden ter beoordeling aan de officier van justitie voorgelegd. De onderhavige beslissing tot erkenning is conform dit kader afgehandeld en de officier van justitie is tijdens een werkoverleg geïnformeerd.

Oordeel rechtbank

De rechtbank stelt voorop dat in artikel 4 van de WWETGC is vastgelegd dat de officier van justitie bij het parket te Leeuwarden bevoegd is tot erkenning en tenuitvoerlegging van een in een andere lidstaat van de Europese Unie opgelegde beslissing tot confiscatie. Het is voorts aan de officier van justitie te beoordelen of bepaalde weigeringsgronden aan de erkenning en tenuitvoerlegging in de weg staan (artikelen 24, 24a en 25 WWETGC). Gelet op het standpunt van de officier van justitie is de vraag aan de orde of de officier van justitie de beoordeling of sprake is van weigeringsgronden en of de confiscatiebeslissing kan worden erkend kan overlaten aan het CJIB, zoals blijkbaar de gebruikelijke gang van zaken is.

De rechtbank acht de werkwijze van de officier van justitie en het CJIB in strijd met de hiervoor genoemde wettelijke regeling.

Het tijdens een werkoverleg informeren van de officier van justitie over reeds door het CJIB genomen beslissingen tot erkenning, kan niet gelijkgesteld worden met een door de officier van justitie gedane beoordeling van de weigeringsgronden en de erkenning. De rechtbank verwijst hierbij naar de Memorie van Toelichting waarin staat: "De officier van justitie te Leeuwarden wordt aangewezen als bevoegde autoriteit, maar de afhandeling is een gezamenlijke taak van die officier van justitie en het CJIB. Het CJIB ontvangt en registreert de inkomende confiscatiebeslissingen en gaat na of de toegezonden documenten juist en (volledig) ingevuld zijn. Is dat het geval, dan stuurt het CJIB de beslissing aan de officier van justitie te Leeuwarden. Hoewel het beginsel van wederrechtelijke erkenning en tenuitvoerlegging weinig ruimte laat voor een uitgebreide toetsing, zal de officier van justitie moeten nagaan of de beslissing kan worden erkend en of er zich een grond voor opschorting van de erkenning of tenuitvoerlegging voordoet. Erkent de officier van justitie de beslissing tot confiscatie, dan zal het CJIB verder voor tenuitvoerlegging zorg dragen.

Hieruit volgt dat het CJIB een postbus- en controlefunctie heeft en belast is met de tenuitvoerlegging, maar dat de beoordeling of de confiscatiebeslissing kan worden erkend dient plaats te vinden door de officier van justitie.

De Aanwijzing executie, waaruit volgens de officier van justitie zou blijken dat het CJIB belast is met onder meer de beoordeling van de weigeringsgronden, leidt niet tot een ander oordeel. De Aanwijzing executie houdt in: "Europese geldelijke sancties en Europese confiscatiebeslissingen worden door centrale autoriteiten uit Europese lidstaten rechtstreeks aan het CJIB gestuurd. Het CJIB controleert de ontvangen documenten bij de sanctie op volledigheid en kan aanvullende documenten c.q. informatie opvragen om zodoende de weigeringsgronden voor erkenning en executie in Nederland te kunnen beoordelen."

Hierin staat alleen dat het CJIB controleert of op grond van de ontvangen stukken en informatie een beoordeling van de weigeringsgronden kan plaatsvinden en zo niet, dat zij die ontbrekende stukken of informatie opvraagt, een en ander ter voorbereiding op de - door de officier van justitie te nemen - vereiste beslissingen.

Nu de beslissing tot erkenning en tenuitvoerlegging niet door de daartoe bevoegde autoriteit is genomen en derhalve geen sprake is van een erkenning in de zin van de WWETGC, is het ingestelde beroep in zoverre gegrond.

De officier van justitie kan dit verzuim herstellen door zelf te beoordelen of weigeringsgronden aanwezig zijn en de buitenlandse beslissing tot confiscatie moet worden erkend. Om een herhaling van zetten te voorkomen, zal de rechtbank nu tevens ingaan op het herhaalde verzoek van de raadsman tot het aan de stukken toevoegen van een vertaling van de in de Finse taal gestelde beslissing tot confiscatie.

Uit de Memorie van Toelichting komt naar voren dat de hoofdregel is dat de beslissing tot confiscatie niet behoeft te worden vertaald in de officiële taal van de uitvoerende lidstaat. Geen van de door de raadsman aangevoerde argumenten maakt dat in de onderhavige zaak daarvan moet worden afgeweken.

De raadsman heeft allereerst aangevoerd dat in dit geval niet mag worden uitgegaan van het interstatelijk vertrouwensbeginsel maar daarin wordt hij niet gevolgd. Het moge zo zijn dat de Finse officier van justitie in 2010 heeft toegezegd dat veroordeelde niet zal worden vervolgd voor deelname aan een criminele organisatie, maar nu is gebleken dat veroordeelde hiertoe later zelf toestemming heeft gegeven, valt niet in te zien dat de Finse officier van justitie heeft gehandeld in strijd met het interstatelijke vertrouwensbeginsel. Er is dus geen aanleiding in deze procedure het interstatelijke vertrouwensbeginsel opzij te schuiven, laat staan dat dit vertaling van het Finse vonnis noodzakelijk maakt.

Anders dan de raadsman stelt, is op grond van het (in de Engelse taal opgestelde) certificaat, waarin is opgenomen dat sprake is van veroordeling voor de feiten 1 tot en met 6, in samenhang beschouwd met de daarbij als bijlage gevoegde (eveneens in de Engelse taal opgestelde) tenlastelegging voldoende duidelijk voor welke feiten met welke pleegplaatsen veroordeelde is veroordeeld. Of bij de beoordeling van de weigeringsgronden al dan niet van de op (de bijlage bij) het certificaat vermelde pleegplaatsen is uitgegaan, is een vraag die bij een eventuele inhoudelijke beoordeling van een beroep tegen een beslissing tot erkenning en tenuitvoerlegging aan de orde kan komen, maar voor het beantwoorden van die vraag is uiteraard geen vertaling van het vonnis nodig.

Wat betreft de verruimde confiscatiebevoegdheid kan worden uitgegaan van hetgeen daarover is vermeld op het certificaat. Het is niet aan de officier van justitie (of de rechtbank bij een eventueel beroep tegen een beslissing tot erkenning en tenuitvoerlegging) om dit aan de hand van de inhoud van het buitenlandse vonnis inhoudelijk te toetsen.

Ten slotte heeft de raadsman aangevoerd dat een vertaling van het buitenlandse vonnis noodzakelijk is om te kunnen toetsen of sprake is van schending van het beginsel van ne bis in idem. De raadsman stelt dat de Finse ontnemingsmaatregel berekend is aan de hand van het aantal kilo's verdovende middelen, terwijl alle zes transporten van verdovende middelen in beslag zijn genomen. Volgens de raadsman wordt op deze wijze wederrechtelijk voordeel ontnomen dat veroordeelde nooit heeft verkregen, waardoor geen sprake meer is van een maatregel, maar van dubbele bestraffing. Dit verweer komt in feite erop neer dat de Finse rechtbank onjuiste uitgangspunten heeft gehanteerd bij de vaststelling van de ontnemingsmaatregel. De gevangenisstraf en de ontnemingsmaatregel zijn door dezelfde rechtbank in hetzelfde vonnis opgelegd. Of de Finse rechter daarbij het ontnemingsbedrag juist heeft berekend, mag de officier van justitie (of de rechtbank bij een eventueel beroep tegen een beslissing tot erkenning en tenuitvoerlegging) niet inhoudelijk beoordelen. Ook dit levert derhalve geen noodzaak op tot vertaling van het Finse vonnis.

Gelet op het voorgaande acht de rechtbank het stellen van prejudiciële vragen op dit punt niet aan de orde.

De rechtbank verklaart het beroep gegrond.

Lees hier de volledige uitspraak.

Geslaagd beroep op vrijwillige terugtred

Rechtbank Breda 23 april 2013, LJN BZ8372

Op 25 november 2010 kort na middernacht werden twee verbalisanten naar de Bolkensteeg te Dongen gestuurd omdat een man daar iets aan de politie moest vertellen. Daar aangekomen troffen zij een man aan die zich legitimeerde als verdachte. De verbalisanten hoorden hem, verdachte, zeggen: “Ik heb iets vreselijks gedaan. Ik heb geprobeerd de Chinees te overvallen. Ik heb hiervoor niks gebruikt en ook geen mes”. Verder hoorden ze hem zeggen: “Ik heb deze bivakmuts gebruikt”.

De politie heeft vervolgens contact opgenomen met de eigenaren van restaurant “Nieuw China”. Mevrouw X. deed aangifte van een poging tot overval.

Op 24 november zat zij met haar dochtertje aan een tafeltje in het restaurant toen zij de bel van de voordeur hoorde gaan. Toen zij niemand zag verschijnen, is zij polshoogte gaan nemen. Zij zag niemand en liep weer richting de bar. Vervolgens kwam links van haar, van achter de scheidingsmuur, een man voor haar staan. Aangeefster zag hem van achteren. Hij had een groot mes van wel 40 centimeter lang horizontaal achter zijn rug vast. Het was een breed mes dat in een punt uitliep. Hij draaide zich om en aangeefster zag dat de man een zwarte muts op had met twee gaten voor zijn ogen. Aangeefster was doodsbang, heeft gegild en is naar de keuken gerend om haar man te halen.

De eigenaar werd als getuige gehoord . Hij verklaarde dat de avond ervoor zijn vrouw in paniek de keuken was binnengekomen. Zij had in het Chinees “Overvallen !!” gezegd. De eigenaar is met zijn vrouw het restaurant in gerend, maar heeft daar niemand meer gezien. Zijn dochter vertelde hem dat de man gezegd had: “Ik wil geld zien”.

Verdachte heeft bij de politie verklaard dat hij op 24 november 2010 geld nodig had. Hij is toen naar de Chinees gegaan. Hij had een muts bij zich waar hij gaten in had gemaakt . Ter zitting van de rechtbank heeft hij verklaard dat hij iets geroepen heeft over geld. Het kan volgens hem best zo zijn dat hij geroepen heeft: ”Ik wil geld zien”.

Geslaagd beroep op vrijwillige terugtred

Verdachte heeft zowel bij de politie als ter zitting verklaard dat hij toen hij de kinderen en de vrouw in het restaurant zag, schrok en besefte wat hij aan het doen was. Verdachte heeft zich omgedraaid en is weggegaan. Nu de rechtbank geen reden heeft om aan die verklaring van verdachte te twijfelen is de rechtbank van oordeel dat er sprake is van vrijwillige terugtred. De beslissing van verdachte om te stoppen met zijn handelingen is, zo heeft verdachte verklaard, ingegeven door het besef van verdachte dat hij niet door moest gaan.

De rechtbank vindt steun voor deze verklaring van verdachte in de verklaring van aangeefster. Zij heeft verklaard dat zij schrok van de overvaller en direct naar de keuken is gerend. Toen zij samen met haar man terug rende naar het restaurantgedeelte was de overvaller al verdwenen. Verdachte is gestopt op het moment dat hij alleen met haar dochtertje in het restaurant was en hem weinig in de weg stond om juist op dat moment een greep in de kassa te doen. Verdachte is echter op eigen initiatief en zonder dat sprake was van een van buiten komende oorzaak, tot inkeer gekomen.

Hoewel sprake is van een poging tot diefstal, met bedreiging met geweld acht de rechtbank verdachte niet strafbaar daarvoor. Hij zal vanwege zijn - spontane en tijdige - keuze om te stoppen met de overval, worden ontslagen van alle rechtsvervolging.

Lees hier de volledige uitspraak.

Vrijspraak: ongeloofwaardige en onbetrouwbare getuigenverklaringen

Gerechtshof ’s-Gravenhage 19 april 2013, LJN BZ7959

Verdenking

• Feit 2 en 3: verdachte zou opzettelijk niet hebben voldaan aan zijn verplichting om opgave te doen van het loon van zijn werknemers en hij zou aangiften loonbelasting en premie volksverzekeringen onjuist hebben gedaan.
• Feit 4: valsheid in geschrifte.
• Feit 5: deelname aan een criminele organisatie.

Procesgang 

In eerste aanleg is de verdachte van het onder 1 ten laste gelegde vrijgesproken en ter zake van het onder 2, 3, 4 primair en 5 ten laste gelegde veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 18 maanden met aftrek van voorarrest, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaren. Voorts is de opheffing van het geschorste bevel tot voorlopige hechtenis bevolen.

Namens de verdachte is tegen het vonnis hoger beroep ingesteld.

Ontvankelijkheid OM

Ter terechtzitting in hoger beroep is door de raadsman bepleit dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk in de vervolging van de verdachte dient te worden verklaard nu sprake is van tunnelvisie, onvolledig onderzoek en een aanzienlijke overschrijding van de redelijke termijn.

Daarnaast is de niet-ontvankelijkheid bepleit ter zake van het onder 4 ten laste gelegde, nu ten aanzien hiervan de vervolgingsuit- sluitingsgrond van artikel 69 lid 4 van de Algemene wet inzake rijksbelastingen van toepassing is.

Het hof overweegt ten aanzien van laatstgenoemde vermeende vervolgingsuitsluitingsgrond als volgt. Daargelaten de omstandigheid dat deze uitsluitingsgrond blijkens de wetstekst uitsluitend ziet op het tweede lid van artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht - en mitsdien uitsluitend in verband gebracht zou kunnen worden met het onder 4 subsidiair ten laste gelegde - blijkt uit de memorie van toelichting bij artikel 69 lid 4 van de AWR dat deze uitsluitingsgrond niet in aanmerking komt indien in het concrete geval van dezelfde (mogelijk) valse of vervalste stukken niet alleen tegenover de fiscus maar ook tegenover derden - in deze zaak mogelijk het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) en opdrachtgevers - gebruik is gemaakt. In beginsel kan het openbaar ministerie de verdachte dus ter zake van de onder 4 tenlastegelegde feiten op grond van artikel 225 van het Wetboek van Strafrecht vervolgen.

Aan de overige verweren strekkende tot de niet-ontvankelijkheid van het openbaar ministerie in de vervolging zal het hof om proces-economische redenen voorbijgaan.

Voorwaardelijk verzoek 

Ter terechtzitting van 3 april 2013 heeft de raadsman verzocht om het doen uitvoeren van nader onderzoek naar het destijds door de Belastingdienst ingenomen standpunt met betrekking tot de belastingplicht van enige medeverdachten. Dit verzoek is ter zitting afgewezen. Ter zitting van 5 april 2013 heeft de raadsman het verzoek herhaald. Omdat er reeds onderzoek is verricht waarin voldoende duidelijke informatie is gegeven over de fiscaliteit van deze personen, en er - mede gelet op navolgende beslissing in deze zaak - geen noodzaak, noch belang, voor de verdediging is voor nader onderzoek, wijst het hof het nieuwe verzoek eveneens af.

Vrijspraken 

Het hof overweegt op grond van het verhandelde ter terechtzitting en de inhoud van het dossier dat in het bijzonder aandacht moet worden gegeven aan de beoordeling van de geloofwaardigheid, de betrouwbaarheid en de aannemelijkheid van de getuigen- en verdachtenverklaringen in deze zaak, in het bijzonder - gelet op hetgeen de verdediging heeft aangevoerd - van die van medeverdachte betrokkene 1 en na te noemen vier betrokkenen. Gebleken is dat de door getuigen en medeverdachten bij het UWV afgelegde verklaringen in een aantal gevallen afwijken van verklaringen die zij in een ander stadium hebben afgelegd, bijvoorbeeld bij de rechter-commissaris en ter terechtzitting. Ten aanzien van verschillende verklaringen acht het hof het niet onwaarschijnlijk dat beïnvloeding door andere betrokkenen invloed heeft gehad op hetgeen is verklaard. Een kritische en nauwkeurige afweging bij de waardering van het bewijs is daarom eens te meer geboden.

Feiten 2 en 3 

Ter zake van de verwijten dat de verdachte opzettelijk niet heeft voldaan aan zijn verplichting om opgave te doen van het loon van zijn werknemers en dat hij aangiften loonbelasting en premie volksverzekeringen onjuist heeft gedaan, acht het hof niet wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte zich heeft schuldig gemaakt aan wetsovertreding, nu het hof niet vast kan stellen dat hij er niet redelijkerwijs vanuit mocht gaan dat in de ten laste gelegde periode de werkzaamheden werden verricht door zogenaamde zelfstandigen zonder personeel (zzp-ers) die beschikten over een zogenaamde verklaring arbeidsrelatie (Var-verklaring) op grond waarvan het inkomen als winst uit onderneming kon worden aangemerkt en niet als aan te geven loon zoals bedoeld in de tenlastelegging.

De vier betrokkenen hebben zelf verklaringen afgelegd die er op wijzen dat zij met de verdachte hadden afgesproken om (alleen) als zzp-er voor hem te werken.

Uit het meer recent opgemaakte aanvullende proces-verbaal van de Belastingdienst d.d. 22 september 2011 blijkt onder meer dat betrokkene 4 en betrokkene 3 in de ten laste gelegde periode door de fiscus voor winst uit onderneming zijn belast en dat voor alle vier betrokkenen Var-verklaringen waren aangevraagd en, voor zover na te gaan, ook afgegeven.

Op grond van een en ander is naar het oordeel van het hof niet vast te stellen dat de verdachte wist of redelijkerwijs moest kunnen begrijpen dat de vier betrokkenen als werknemers zouden moeten worden aangemerkt.

Op grond van diverse stukken en verklaringen is aannemelijk dat er in de ten laste gelegde periode (ook) door andere personen dan voornoemde vier betrokkenen als zzp'er in opdracht van de verdachte werkzaamheden zijn verricht. Op grond van de stukken van het dossier kan echter - nu louter vermoedens worden geuit - niet worden vastgesteld dat de verdachte wist of redelijkerwijs moest kunnen begrijpen dat zij als werknemers zouden moeten worden aangemerkt. Het hof merkt op dat niet is vast te stellen dat de Var-verklaringen van deze personen vals waren.

Het dossier bevat voorts informatie over personen die zijn geadministreerd als zzp'er die in opdracht van (een van) de genoemde vier betrokkenen werkzaamheden hebben verricht. Echter, de betrokkenheid of wetenschap van de verdachte bij/van de aard van de werkafspraken met deze personen (als werknemers of als zelfstandigen) is op grond van het voorhanden dossier niet vast te stellen. Dat sommigen van hen 'waarschijnlijk' met valse Var-verklaringen hebben gewerkt, is daartoe onvoldoende.

Het hof merkt hierbij op dat er wisselend, en daarmee in deze zaak niet overtuigend, is verklaard over de vraag of het de verdachte zelf was - of (één van) de vier betrokkenen - die de bij de vier betrokkenen geadministreerde personen aanzocht en contacten met hen onderhield. Uit de telefoontaps blijkt niet dat de verdachte zelf de mensen aantrok die als zzp-er werden geadministreerd. Uit deze taps valt veeleer af te leiden dat het betrokkene 3 was die de zzp'ers aan de verdachte presenteerde.

Uit het voorgaande volgt derhalve dat niet wettig en overtuigend kan worden bewezen hetgeen aan de verdachte onder 2 en 3 is ten laste gelegd, zodat de verdachte daarvan behoort te worden vrijgesproken.

Feit 4 

Met betrekking tot de in de tenlastelegging onder a genoemde kopie Var-verklaringen is blijkens het door de FIOD opgemaakte proces-verbaal slechts het vermoeden gerezen dat deze vals zijn. Dit vermoeden is naar het oordeel van het hof onvoldoende om boven gerede twijfel te kunnen vaststellen dat het hier daadwerkelijk om valse of vervalste verklaringen gaat. Voorts ontbreekt het wettig en overtuigend bewijs dat de verdachte wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat die verklaringen niet juist waren, en dat hij de opzet had, althans de aanmerkelijke kans aanvaardde, dat hij valse verklaringen verwerkte in de administratie.

Ten aanzien van de (betrokkenheid van de verdachte bij) valsheid van de in de tenlastelegging onder b genoemde kopie identiteitsbewijzen bevat het dossier evenmin voldoende wettig en overtuigend bewijs. De op dit punt belastende verklaring van de medeverdachte betrokkene 1 is onder ede herroepen tijdens zijn verhoor bij de rechter-commissaris. Het hof ontleent geen bewijs aan de gegevens op de computer van deze medeverdachte nu de bewijswaarde hiervan niet meer toetsbaar is, gelet op de onmogelijkheid van het verzochte (tegen)onderzoek aan de gegevens omdat de computer niet meer beschikbaar is. De verklaring van de boekhouder van de verdachte, waarin deze aangeeft op enig moment volgens hem mogelijk valse identiteitsbewijzen in de administratie van de verdachte te hebben aangetroffen, is naar het oordeel van het hof onvoldoende specifiek met betrekking tot de in de tenlastelegging genoemde identiteitsbewijzen, temeer nu uit deze verklaring tevens blijkt dat de verdachte op de door de boekhouder geconstateerde ongerijmdheden direct actie heeft ondernomen en de boekhouder de valse identiteitsbewijzen, wanneer hij tegen de verdachte daarover een opmerking had gemaakt, later niet meer tegenkwam in de administratie. Nu enig ander bewijs voor de (betrokkenheid van de verdachte bij de) valsheid van de in de tenlastelegging bedoelde identiteitsbewijzen ontbreekt kan naar het oordeel van het hof niet wettig en overtuigend worden bewezen dat de verdachte de opzet had, ook niet in voorwaardelijke zin, valse documenten in zijn bedrijfsadministratie op te nemen. Het wettig en overtuigend bewijs ontbreekt dat de verdachte wist of redelijkerwijs moest vermoeden dat de genoemde documenten vals of vervalst waren en dat hij deze opzettelijk, of met voorwaardelijk opzet, voorhanden heeft gehad.

In het getapte telefoongesprek waarnaar de advocaat-generaal ter zitting kennelijk verwijst deelt de verdachte slechts mede dat van een stapeltje papieren er één in de computer moet worden gezet dat precies hetzelfde moet kunnen worden opgeroepen als het nodig is en dat [voornaam] maar even weggestuurd moet worden terwijl [voornaam] zijn werk doet. Dit vormt geen bewijs dat de verdachte toen een vals document heeft laten opmaken.

Aangaande valsheid van de in de tenlastelegging onder c genoemde facturen en mandagenstaten is uit het voorliggende dossier evenmin met voldoende zekerheid vast te stellen dat de verdachte hier enige wetenschap van heeft gehad.

Uit het voorgaande volgt dat niet wettig en overtuigend kan worden bewezen hetgeen aan de verdachte onder 4 primair en subsidiair is ten laste gelegd, zodat de verdachte daarvan behoort te worden vrijgesproken.

Feit 5 

Naar het oordeel van het hof is niet wettig en overtuigend bewezen dat de verdachte heeft deelgenomen aan een gestructureerd en duurzaam samenwerkingsverband welke het plegen van de in de tenlastelegging genoemde misdrijven tot oogmerk had, zodat de verdachte ook van het onder 5 ten laste gelegde behoort te worden vrijgesproken.

Lees hier de volledige uitspraak.

Onderliggende stukken startinformatie zijn aan te merken als processtukken

Rechtbank Rotterdam 16 april 2013, LJN BZ7966 (tussenvonnis)

Het onderzoek ter terechtzitting heeft plaatsgevonden op 2 april 2012. De rechtbank is van oordeel dat het onderzoek niet volledig is geweest:

Verbalisant 140 heeft in een proces-verbaal van 1 mei 2012 verklaard dat uit een lopend opsporingsonderzoek het vermoeden is ontstaan dat een onbekende man in de middaguren van 1 november 2012 in het bezit zal komen van een onbekende hoeveelheid harddrugs en dat deze persoon zich verplaatst in een personenauto, merk Audi, type A6.

De verdediging heeft aangevoerd dat het openbaar ministerie niet-ontvankelijk moet worden verklaard, omdat het heeft geweigerd te voldoen stukken van dit lopende opsporingsonderzoek aan het dossier toe te voegen. Nu niet kan worden vastgesteld of er sprake was van een redelijk vermoeden van schuld, is de verdediging in haar belangen geschaad.

Ter zitting is door de officier van justitie gesteld dat de in het proces-verbaal van verbalisant 140 vervatte informatie louter is gebruikt als startinformatie en niet als bewijsmiddel dient. De aan de verklaring van verbalisant 140 ten grondslag liggende feiten en omstandigheden behoren volgens de officier daarom niet tot de processtukken, zodat er ook geen sprake is van het onthouden van stukken aan de verdediging.

De rechtbank deelt de visie van de officier van justitie niet. Ingevolge artikel 149a, tweede lid Sv behoren tot de processtukken in beginsel alle stukken die voor de ter terechtzitting door de rechter te nemen beslissingen redelijkerwijs van belang kunnen zijn. Daaronder vallen ook stukken die benodigd zijn voor de beoordeling van de rechtmatigheid van toegepaste dwangmiddelen, zoals in dit geval de aanhouding van de verdachte en de doorzoeking van de auto die hij bestuurde (vgl. EHRM 13 februari 2001, Garcia Alva tegen Duitsland, app. nr. 23541/94, rov. 39).

Gelet op het bepaalde in de artikelen 33 en 149a Sv hadden uiterlijk bij het doen uitgaan van de dagvaarding stukken waaruit de feiten en omstandigheden naar voren komen waarop verbalisant 140 zijn verklaring heeft gebaseerd aan het dossier moeten worden toegevoegd. Verder heeft de rechtbank vastgesteld dat in het door die verbalisant op 1 november 2012 opgestelde proces-verbaal niet staat vermeld waar en hoe laat de onbekende man in het bezit zou komen van harddrugs. Bij de processtukken horen daarom voorts processen-verbaal waaruit kan blijken welke feiten en omstandigheden hebben geleid tot aanhouding van de verdachte als bestuurder van de auto met genoemd kenteken door het arrestatieteam, nog diezelfde dag en juist te Rotterdam, (naar zeggen van de verdachte) slechts enkele minuten na de overdracht van de pakketten.

De rechtbank realiseert zich dat de officier van justitie te kennen heeft gegeven dat het ‘brononderzoek’ een groter nog lopend opsporingsonderzoek betreft en dat dit onderzoek ernstig kan worden geschaad als de (achterliggende) informatie van het startproces-verbaal wordt prijsgegeven. Dit op zich legitieme belang kan leiden tot tijdelijke beperking van de verdedigingsrechten, maar dit is niet langer mogelijk als het eindonderzoek, zoals in dit geval, al een aanvang heeft genomen (Kamerstukken II, 2009-2010, 32468, nr. 3. p. 24; vgl. genoemd arrest van het EHRM, rov. 42). Op deze regel kunnen op de voet van artikel 149b Sv uitzonderingen worden gemaakt. Deze bepaling is hier echter niet toegepast. Opgemerkt wordt nog dat het OM situaties als hier aan de orde kan voorkomen door ervoor te kiezen strafzaken als de onderhavige pas aan te brengen als de stand van het brononderzoek zulks toelaat.

Gelet op het voorgaande kan dus gesproken van een vormverzuim. Dit vormverzuim is echter herstelbaar. Om die reden zal de rechtbank het onderzoek heropenen teneinde de officier van justitie de gelegenheid bieden om voor 1 juni 2013 evengenoemde stukken aan het strafdossier toe te voegen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Kantonrechter velt (weer) vernietigend oordeel over vordering gijzeling in CJIB-zaken

Rechtbank Breda Sector kanton 18 april 2013, LJN BZ7874

De officier van justitie in het arrondissement Leeuwarden verzoekt de kantonrechter te Bergen op Zoom ex artikel 28, eerste lid Wet Administratiefrechtelijke Handhaving Verkeersvoorschriften om hem te machtigen het dwangmiddel gijzeling toe te passen voor de duur van zeven dagen. Het gaat hier om een administratieve sanctie, vanwege “niet de vereiste verzekering afsluiten en in stand houden” van een motorrijtuig waarvoor op 7 juni 2012 een beschikking aan betrokkene is opgelegd. Tegen deze beschikking is kennelijk door betrokkene geen beroep ingesteld. Het sanctiebedrag (ad € 390) werd niet betaald en is vanwege het uitblijven van betaling van rechtswege tweemaal verhoogd bij het versturen van een eerste en een tweede aanmaning. Betrokkene is nu € 1176,00 verschuldigd.

In zijn/haar motivering van de onderhavige vordering gijzeling geeft de officier van justitie - afgezien van de toepassing van twee verhogingen - slechts aan dat geen dwangbevel is geïnitieerd omdat de deurwaarder in een andere zaak is gebleken dat hij geen verhaalsmogelijkheden aanwezig achtte. Voorts is de toepassing van het dwangmiddel ex art. 28a WAHV (inneming rijbewijs) niet mogelijk omdat betrokkene niet in bezit is van een rijbewijs en de toepassing van het dwangmiddel ex art. 28b WAHV (buitengebruikstelling voertuig) niet mogelijk omdat betrokkene niet in bezit is van een voertuig.

Rb: Wat door/namens de officier van justitie wordt aangevoerd rechtvaardigt op geen enkele wijze om nu over te gaan tot toepassing van het zwaarste dwangmiddel gijzeling.

Het verbaast de kantonrechter met welk gemak deze vorderingen landelijk door de officier van justitie te Leeuwarden worden ingesteld en voorts verbaast het de kantonrechter met welk gemak deze vordering vervolgens landelijk - zonder noemenswaardige motivering - via een standaardformulier worden toegewezen.

In deze zaak moet bijvoorbeeld van alles aan de hand zijn. Betrokkene heeft kennelijk wel een kenteken op naam gehad zonder in bezit te zijn van een rijbewijs en zonder in bezit te zijn van een voertuig. Hoogst merkwaardig is dat de officier van justitie hier kennelijk geen vraagtekens bij plaats.

Ook doet de officier van justitie niets met de bij hem/haar bekende omstandigheid dat er nog een cluster CJIB zaken (referentienr. 0102 5425 0638 5213) ad in totaal € 4.853,88 bestaat. De kantonrechter acht dit volstrekt onzorgvuldig. Zeker in een procedure waarin geen rechtsmiddelen openstaan, dient de nodige zorgvuldigheid te worden betracht.

De kantonrechter beschikt over deze informatie omdat de gemachtigde van betrokkene hem deze heeft aangereikt!

De kantonrechter heeft in eerdere uitspraken (zie o.m. LJN BX3146) al overwogen dat het systeem van incasso bij het CJIB kennelijk niet toestaat om verder te kijken dan de betrokken individuele zaak. Een deugdelijke documentatie met betrekking tot betrokkene ontbreekt in het dossier. Op deze wijze weet de kantonrechter ook volstrekt niet hoeveel zaken er bij het CJIB met betrekking tot betrokkene openstaan. Dit betreft relevante informatie in het kader van de door de kantonrechter te nemen beslissing betreffende de toepassing van het dwangmiddel gijzeling.

Gelet op bovenstaande zal de kantonrechter de onderhavige vordering toepassing dwangmiddel gijzeling afwijzen.

In dit geval bestaat er zelfs een dubbele grond tot afwijzing. De gemachtigde van betrokkene heeft gemotiveerd aangetoond dat er geen sprake is van betalingsonwil maar betalingsonmacht. Hier had de officier van justitie waarschijnlijk ook achter kunnen komen indien hij/zij had nagevraagd bij de door hem/haar ingeschakelde deurwaarder waarom deze geen verhaalsmogelijkheden aanwezig achtte. De kantonrechter gaat ervan uit dat dit wellicht te maken heeft met het genoemde cluster. Ook hieruit blijkt de onzorgvuldigheid aan de zijde van de officier van justitie bij de totstandkoming van zijn/haar vordering.

Lees hier de volledige uitspraak.

Rb: Uit de Wet versterking positie RC kan niet worden afgeleid dat de RC ook nog na aanvang van het ottz zonder tussenkomst van de rechtbank op verzoeken van de verdediging of de OvJ kan beslissen

Rechtbank Rotterdam 28 maart 2013, LJN BZ7282

Ter terechtzitting van 15 november 2012 is de zaak verwezen naar de RC om een aantal getuigen te horen en voorts om de onderzoekshandelingen te verrichten die door de RC noodzakelijk worden geacht.

Ter terechtzitting van 21 februari 2013 is de zaak opnieuw naar de RC verwezen teneinde de toegewezen getuigen te horen. Deze verwijzing betreft niet een zogeheten open verwijzing.

Bij brief van 26 februari 2013 heeft bezwaarde de RC verzocht om in de zaak een getuige te horen. Deze getuige is niet één van de door de rechtbank toegewezen getuigen. Bij beschikking van 28 februari 2013 heeft de RC dit verzoek onder verwijzing naar artikel 182 Sv, zoals dat luidt per 1 januari 2013, afgewezen. Daaraan heeft hij zakelijk weergegeven ten grondslag gelegd dat de verzochte onderzoekshandelingen geen handelingen betreffen aangaande een strafbaar feit waarvoor bezwaarde wordt vervolgd.

Bezwaarde stelt dat de RC zijn verzoek om het horen van een getuige had moeten opvatten als een verzoek als bedoeld in artikel 183 lid 1 Sv en dus niet had mogen afwijzen op grond van de criteria zoals neergelegd in artikel 182 Sv. Bovendien heeft de RC deze criteria te eng geïnterpreteerd. Onder verwijzing naar de Memorie van Toelichting bij de Wet versterking positie RC en de uitspraak van de rechtbank Oost-Nederland van 20 februari 2013 (LJN BZ2593) stelt hij dat bij een verzoek als het onderhavige als criterium heeft te gelden of de gevraagde onderzoekshandeling kan bijdragen aan enige in de zaak te nemen beslissing. De RC heeft dat criterium ten onrechte niet toegepast, aldus bezwaarde.

De officier van justitie betoogt primair dat het bezwaarschrift niet-ontvankelijk dient te worden verklaard, nu het onderzoek ter terechtzitting in deze zaak reeds is aangevangen. Subsidiair stelt hij dat de RC het verzoek op juiste gronden heeft afgewezen.

Beoordeling rechtbank

Op 1 januari 2013 is in werking getreden de Wet versterking positie RC. Op grond van de in artikel XI van deze wet neergelegde overgangsbepaling blijven in strafzaken, waarin ten tijde van de inwerkingtreding van deze wet reeds een gerechtelijk vooronderzoek is ingesteld of dit gerechtelijk vooronderzoek nog niet onherroepelijk is gesloten, de op dat tijdstip vervallen bepalingen van toepassing. Niet is gebleken dat in de zaak van bezwaarde een gerechtelijk vooronderzoek is ingesteld, zodat op het verzoek van bezwaarde van 26 februari 2013 de bepalingen van de Wet versterking positie RC van toepassing zijn.

Ingevolge artikel 181 lid 1 Sv kan de officier van justitie vorderen dat de RC met het oog op de opsporing van een strafbaar feit onderzoekshandelingen verricht.

Ingevolge artikel 182 lid 1 Sv kan een persoon die als verdachte van een strafbaar feit is verhoord, of die reeds terzake van een strafbaar feit wordt vervolgd, de RC verzoeken dienaangaande onderzoekshandelingen te verrichten. Op grond van het zesde lid kan de verdachte binnen veertien dagen een bezwaarschrift indienen bij de rechtbank, indien de RC weigert de door de verdachte gewenste onderzoekshandelingen te verrichten.

Ingevolge artikel 182 lid 7 Sv kan de RC indien de verdachte in voorlopige hechtenis is gesteld en hij dit noodzakelijk acht, ambtshalve onderzoekshandelingen verrichten ten aanzien van het feit waarvoor de voorlopige hechtenis is bevolen.

Ingevolge artikel 183 lid 1 Sv kan de verdachte in het kader van een uit hoofde van de artikelen 181 of 182 lid 7 Sv ingesteld onderzoek schriftelijk wensen tot onderzoek kenbaar maken aan de RC. Op grond van het derde lid kan de verdachte binnen veertien dagen een bezwaarschrift indienen bij de rechtbank, indien de RC weigert de door de verdachte gewenste onderzoekshandelingen te verrichten.

Ingevolge artikel 238 lid 2 Sv stelt de officier van justitie die voornemens is de verdachte te dagvaarden terwijl de RC nog onderzoekshandelingen verricht, de RC hiervan zo spoedig mogelijk in kennis. De RC kan, zonodig na de officier van justitie en de verdachte of diens raadsman te hebben gehoord, het onderzoek beëindigen. Indien hij het onderzoek voortzet, doet hij een proces-verbaal in het dossier opnemen met de mededeling dat het onderzoek uit hoofde van deze Titel nog niet is afgerond.

Ingevolge artikel 316 lid 1 Sv stelt de rechtbank met schorsing van het onderzoek ter terechtzitting onder aanduiding van het onderwerp van het onderzoek en, zo nodig, van de wijze waarop dit zal zijn in te stellen, de stukken in de handen van de RC, indien enig onderzoek door de RC noodzakelijk blijkt.

Niet is gebleken dat in de zaak van bezwaarde op vordering van de officier van justitie of ambtshalve door de RC onderzoekshandelingen zijn verricht, zodat reeds hierom het verzoek van bezwaarde om een getuige te horen niet als een verzoek als bedoeld in artikel 183 lid 1 Sv kan worden opgevat. Bovendien heeft bezwaarde in zijn verzoekschrift vermeld dat hij een verzoek op grond van artikel 182 Sv doet. De RC heeft het verzoekschrift van bezwaarde dus terecht als een verzoek als bedoeld in artikel 182 lid 1 Sv opgevat. Daarmee behoeft de vraag of bij de beoordeling van een dergelijk verzoekschrift een ander criterium heeft te gelden dan een verzoekschrift uit hoofde van artikel 183 lid 1 Sv, geen beantwoording.

Ten aanzien van de ontvankelijkheid van het verzoekschrift ziet de rechtbank zich gesteld voor de vraag of de verdachte zich ook na het aanvang van het onderzoek op de terechtzitting nog rechtstreeks kan wenden tot de RC met een verzoek als bedoeld in artikel 182 lid 1 Sv.

Het onderzoek ter terechtzitting vangt ingevolge artikel 270 Sv aan door het doen uitroepen van de zaak tegen de verdachte. In zijn arrest van 21 januari 2003 (LJN AE3564) heeft de Hoge Raad weliswaar overwogen dat dit de terechtzitting is waarop met de behandeling van de strafzaak een aanvang wordt gemaakt, doch uit de motivering kan worden afgeleid dat dit oordeel enkel ziet op het moment waarop nog een strafrechtelijk financieel onderzoek als bedoeld in artikel 126 Sv kan worden ingesteld.

Tot 1 januari 2013 kon de verdachte middels een zogeheten mini-instructie op grond van artikel 36a Sv (oud) de RC verzoeken om enig onderzoek in te stellen. Uit het tweede lid van deze bepaling volgde evenwel dat een dergelijk verzoek enkel kon worden ingesteld zolang het onderzoek op de terechtzitting nog niet was aangevangen.

De voorwaarde dat een verzoek enkel kan worden ingesteld zolang het onderzoek op de terechtzitting nog niet is aangevangen, is niet verbonden aan artikel 182 lid 1 Sv (nieuw). Daaruit kan echter naar het oordeel van de rechtbank niet worden afgeleid dat de wetgever met de Wet versterking positie RC heeft beoogd om de verdachte thans na de aanvang van het onderzoek ter terechtzitting de keuze te laten om zich met zijn onderzoekswensen tot óf de rechtbank óf de RC te wenden, dan wel tot én de rechtbank én de RC. De verdere bepalingen van Sv noch de parlementaire stukken bieden daar gelet op het onderstaande aanknopingspunten voor.

Bij de Wet versterking positie RC is eveneens artikel 238 Sv gewijzigd. Op grond van de gewijzigde bepaling kan de RC, indien de officier voornemens is een dagvaarding uit te brengen, zijn onderzoek beëindigen of voortzetten. Volgens de Memorie van Toelichting bij de Wet versterking positie RC moet deze bepaling aldus worden uitgelegd dat op het moment dat de officier voornemens is de dagvaarding uit te brengen de RC zijn onderzoek beëindigt, tenzij dit op zeer korte termijn kan worden afgerond. De zittingsrechter heeft in dat laatste geval de mogelijkheid om via artikel 316 Sv de RC de onderzoekshandelingen alsnog te laten voltooien. Naar het oordeel van de rechtbank wijst deze gewijzigde bepaling en de uitleg die daaraan wordt gegeven erop dat met de komst van de Wet versterking positie RC geen wijziging is beoogd in de verhouding tussen het vooronderzoek en het onderzoek ter terechtzitting. De opmerking van de toenmalige minister van Justitie in de Memorie van Toelichting dat geen verandering in de verhouding tussen het vooronderzoek en het onderzoek ter terechtzitting is beoogd en de opmerking van de minister van Veiligheid en Justitie in de Memorie van Antwoord dat de verhouding tussen beide fasen van strafproces ongewijzigd blijft en dat het aan de zittingsrechter is om te oordelen over alle onderdelen van de strafzaak die hem worden voorgelegd wijzen hier eveneens op.

Met de Wet versterking positie RC is, zoals de raadsman terecht betoogt, mede een vereenvoudiging en flexibilisering van het onderzoek beoogt, maar enkel daaruit kan niet worden afgeleid dat de RC ook nog na aanvang van het onderzoek ter terechtzitting zonder tussenkomst van de rechtbank op verzoeken van de verdediging of de officier van justitie kan beslissen. In dat kader kan nog worden gewezen op de opmerking van de toenmalige minister van Justitie dat aan te nemen valt dat de brede mogelijkheid voor de verdediging om op ieder moment in het vooronderzoek (cursief, rechtbank) de RC om onderzoekshandelingen te vragen, de ontvankelijkheid van verzoeken om aanvullend onderzoek ter zitting enige mate beperkt. Deze opmerking wijst erop dat de met de Wet versterking positie RC nagestreefde doeleinden niet zien op het onderzoek ter terechtzitting.

Conclusie

Op grond van het vorenstaande komt de rechtbank tot de slotsom dat de RC het verzoekschrift van bezwaarde van 26 februari 2013 niet-ontvankelijk had moeten verklaren, nu in de betreffende zaak het onderzoek op de terechtzitting reeds op 15 november 2012 was aangevangen. Dat dit een pro-forma zitting was waarop door de rechtbank enkel beslist is op onderzoekswensen van de verdediging maakt dit, zoals hiervoor reeds is overwogen, niet anders. Met het doen uitroepen van de zaak is op voormelde datum het onderzoek ter terechtzitting aangevangen.

Nu de RC het verzoek van bezwaarde niet had moeten afwijzen, maar niet-ontvankelijk had moeten verklaren, is het bezwaarschrift gegrond. Dat betekent echter niet dat het verzoek dient te worden teruggewezen naar de RC of dat de raadkamer van de rechtbank het verzoek alsnog inhoudelijk dient te beoordelen. Daarvoor bestaat immers na de aanvang van het onderzoek op de zitting op 15 november 2012 geen ruimte meer.

Het bezwaarschrift is gegrond.

Lees hier de volledige uitspraak.

Zie ook:

• Rechtbank Rotterdam 28 maart 2013, LJN BZ7275

Gevangenisstraf voor verduistering geld van moeder en als penningmeester van geld van een stichting

Rechtbank Assen 16 april 2013, LJN BZ7243

Verdachte heeft gedurende meerdere jaren met een hoge frequentie aan hem toevertrouwde gelden verduisterd. Verdachte heeft niet geschroomd om zich geld welk hij voor zijn hoogbejaarde moeder beheerde toe te eigenen. Daarnaast heeft hij als penningmeester van een dorphuis het in hem gestelde vertrouwen beschaamd door gelden te verduisteren ter financiering van zijn dubbelleven.

De rechtbank veroordeelt de verdachte tot een gevangenisstraf voor de duur van 8 maanden, waarvan 4 maanden voorwaardelijk, met een proeftijd van 2 jaren.

Lees hier de volledige uitspraak.

Omkoping brigadier van politie. Inzet pseudokoop/pseudokopers.

Rechtbank Utrecht 3 april 2013, LJN BZ6994

Verdenking

De verdenking komt er op neer dat verdachte:

• feit 1 primair: in de periode van 3 mei 2012 tot en met 28 mei 2012 een politieambtenaar, medeverdachte, heeft omgekocht teneinde die medeverdachte, in strijd met diens geheimhoudingsplicht, een kenteken na te laten trekken in de politiesystemen en € 50,00 voor de verkregen vertrouwelijke informatie aan die medeverdachte heeft betaald;
• feit 1 subsidiair: deze ambtenaar heeft uitgelokt tot het verstrekken van vertrouwelijke gegevens afkomstig uit politiesystemen;
• feit 2: in de periode van 1 januari 2011 tot en met 2 mei 2012 telkens politieambtenaar medeverdachte heeft uitgelokt tot het schenden van zijn ambtsgeheim en tot het verstrekken van vertrouwelijke gegevens afkomstig uit politiesystemen.

Ontvankelijkheid officier van justitie 

De verdediging heeft aangevoerd dat verdachte door de politie is ingezet bij de pseudokoop, zonder dat er tegen verdachte een redelijke verdenking bestond. Voorts is verdachte uitgelokt tot het plegen van strafbare feiten om zodoende bewijs tegen medeverdachte te verkrijgen.

Rechtbank: In de zaak tegen medeverdachte werd een bevel pseudokoop afgegeven teneinde in contact te komen met medeverdachte om zodoende bewijs te verzamelen dat medeverdachte zich bezighield met handelingen in strijd met zijn ambtsplicht.

Daarop ontstond er contact tussen de pseudokoper en – de latere medeverdachte - verdachte. Vanaf het moment dat verdachte in beeld kwam als mogelijke verdachte ter zake het plegen van strafbare feiten, te weten het tegen betaling verkrijgen van vertrouwelijke informatie van een politieagent, werd verdachte eveneens als verdachte aangemerkt. Toen is er ten aanzien van verdachte een apart bevel pseudokoop opgemaakt.

De rechtbank is van oordeel dat er op grond van voornoemde feiten en omstandigheden sprake was van voldoende gronden en een redelijk vermoeden van schuld om verdachte als verdachte aan te merken. De rechtbank merkt in dit verband nog op dat op het moment dat het middel van pseudokoop werd ingezet, verdachte inderdaad nog geen verdachte was. De verdenking bestond immers tegen medeverdachte medeverdachte en het bevel was dan ook tegen hem gericht. In het kader daarvan heeft de pseudokoper (toevalligerwijs) contact gelegd met verdachte. Daarvoor was op dat moment niet vereist dat verdachte verdachte was. De rechtbank verwerpt het verweer van de raadsvrouw.

Uitlokking/Tallon criterium 

De rechtbank is van oordeel dat er geen sprake is van schending van het Tallon criterium, artikel 126i lid 2 Sv.

Uit de processen-verbaal van bevindingen van agent verbalisant B volgt dat verdachte, gaande het gesprek met verbalisant B d.d. 13 mei 2012, zelf met het gegeven komt dat hij, via een politieman, een kenteken kan laten checken. Uit het dossier volgt niet dat verdachte zou zijn uitgelokt tot het plegen van strafbare feiten.

De rechtbank verwerpt het verweer van de raadsvrouw.

De rechtbank acht de officier van justitie dan ook ontvankelijk in zijn vervolging, nu geen sprake is van een vormverzuim in de zin van artikel 359a Sv. Strafuitsluiting of bewijsuitsluiting is om dezelfde reden evenmin aan de orde.

Beoordeling van het bewijs 

De officier van justitie acht wettig en overtuigend bewezen dat verdachte de hem onder 1 primair en 2 ten laste gelegde feiten heeft begaan en baseert zich daarbij op de in het dossier aanwezige bewijsmiddelen.

Verdachte betwist dat hij medeverdachte heeft betaald. Verdachte voelde zich ten tijde van zijn verklaringen bij de politie en de rechter-commissaris onder druk gezet en was verward. Verdachte had diverse (psychische) problemen, schulden en een gokverslaving.

Oordeel rechtbank 

Feit 1 

Vast staat dat de politie in het onderzoek naar de verdenking betreffende verdachte en zijn medeverdachte medeverdachte, destijds brigadier van politie, gebruik heeft gemaakt pseudokoop, waarbij twee verbalisanten,verbalisant Aen verbalisant B, zijn ingezet als pseudokopers.

In het BVH politiesysteem wordt een verzonnen registratie geplaatst, onder andere inhoudende dat er een melding van een beveiligingsbedrijf was dat de inzittenden van een voertuig, een Landrover, kenteken kenteken zich verdacht hadden gedragen bij een loods in Den Dolder. In het voertuig zaten een blanke man en twee vermoedelijke Antilliaanse personen. Uit onderzoek in Brabant bleek dat de inzittenden betrokken waren geweest bij het rippen van hennepkwekerijen. Het voertuig betrof een Lease auto. Aan verbalisant B werd alleen meegedeeld dat om een donkerkleurige zwarte terreinwagen.

Op 13 mei 2012 vond er een ontmoeting plaats tussen verbalisant B enverdachte(de rechtbank begrijpt: verdachte verdachte). Tijdens de ontmoeting gaf verdachte aan dat hij een kenteken kon laten checken door een agent. Op 15 mei 2012 overhandigde A-4363 een papiertje aan verdachte met daarop het kenteken kenteken met de mededeling dat het om een donkere terreinwagen ging. Op 16 mei 2012 werd in het P info systeem van de politie het kenteken kenteken tweemaal door medeverdachte medeverdachte bevraagd. Op 16 mei 2012 is er telefonisch contact met verdachte. verdachte zegt dat hij die gozer heeft gezien en dat hij anderhalve meijer vraagt voor die scooter. Verdachte heeft verklaard dat met “die scooter” de informatie werd bedoeld die hij voor naam (de rechtbank begrijpt: agent verbalisant B) had. Op 17 mei 2012 vond er een ontmoeting plaats tussen verbalisant B en verdachte. verdachte vroeg of het klopte dat het om een Landrover gaat. verdachte zei dat er twee negers en een blanke in rijden en dat die gasten zich bezig houden met rippen. Twee weken geleden zijn zij door de beveiliging gezien bij een Loods. verdachte zegt dat de agent om honderdvijftig euro had gevraagd, maar dat hij de agent € 50,00 had betaald.

Medeverdachte heeft verklaard dat van verdachte (verdachte verdachte) een papiertje met daarop een kenteken had gekregen. Later had hij naar aanleiding van dat papiertje in zijn Black Berry gekeken. De dag erna had hij tegen verdachte – onder andere – gezegd dat het foute boel was en dat het rippers waren.

Verdachte heeft verklaard dat medeverdachte hem de informatie had gegeven die hij, verdachte, aan naam had verstrekt. Hij had medeverdachte € 50,00 betaald voor die informatie.

De rechtbank acht op basis van bovenstaande feiten en omstandigheden wettig en overtuigend bewezen dat verdachte € 50,00 heeft betaald aan politieambtenaar medeverdachte, teneinde deze er toe te brengen om, in strijd met zijn plicht, in de politiesystemen een kenteken te bevragen en zodoende vertrouwelijke informatie aan verdachte te verstrekken.

De rechtbank acht, anders dan de raadsvrouw, de verklaring van verdachte betreffende de betaling van € 50,00 aan medeverdachte betrouwbaar.

Verdachte heeft in zijn derde verklaring bij de politie gedetailleerd verklaard over te betalen bedragen en hetgeen hij uiteindelijk had betaald. Deze verklaring wordt grotendeels ondersteund door het proces-verbaal van bevindingen van verbalisant B, betreffende de inhoud van zijn contacten met verdachte op 16 en 17 mei 2012. Voorts heeft verdachte tegenover de rechter-commissaris eveneens verklaard dat hij medeverdachte € 50,00 had betaald.

In het dossier bevinden zich geen aanknopingspunten waaruit afgeleid kan worden dat verdachte ten tijde van zijn verhoren bij de politie en de rechter-commissaris onder druk is gezet. De verklaring van verdachte afgelegd ter terechtzitting, dat hij niet meer weet wat hij de politie verteld heeft, dit deels verzonnen heeft en dat de politie er nog wat bij verzonnen acht de rechtbank niet geloofwaardig.

Feit 2

De rechtbank heeft dit deel van de tenlastelegging opgevat als betrekking hebbende op het incident waarbij verdachte refereert aan ‘de negers waar hij problemen mee had.’

De rechtbank acht niet wettig en overtuigend bewezen dat verdachte zich schuldig heeft gemaakt aan hetgeen hem onder feit 2 ten laste is gelegd.

Het dossier bevat daartoe onvoldoende aanwijzingen. De verklaring van verdachte vindt op dit punt geen enkele steun in het dossier. Voorts is niet gebleken van enig nader onderzoek naar mogelijke raadplegingen van medeverdachte medeverdachte in de politiesystemen op dit punt.

De rechtbank zal verdachte derhalve vrijspreken van het onder 2 ten laste gelegde feit.

Bewezenverklaring

Feit 1 primair: aan een ambtenaar een gift doen aanbieden met het oogmerk om hem te bewegen in zijn bediening, in strijd met zijn plicht iets te doen.

Strafoplegging

De rechtbank veroordeelt verdachte tot een gevangenisstraf van 3 maanden, voorwaardelijk met een proeftijd van twee jaar en een werkstraf van 140 uren.

Lees hier de volledige uitspraak.