In 1994 werd in artikel 46 Sr een algemene strafbaarstelling van voorbereidingshandelingen ingevoerd. De bepaling stelt straf op de voorbereiding van delicten waarop een gevangenisstraf van acht jaren of meer is gesteld. Aanleiding voor de invoering van de strafbaarstelling vormden problemen bij de bestrijding van zware en georganiseerde criminaliteit. Voorbereidingsgedragingen waren voor 1994 nauwelijks strafbaar gesteld, waardoor de politie veelal pas strafvorderlijk kon optreden wanneer sprake was van een begin van uitvoering van het delict. De politie bevond zich door deze leemte geregeld in een spagaat: vroeg ingrijpen in een verdachte situatie leidde tot straffeloosheid van de voorbereiders, terwijl later ingrijpen kon leiden tot onaanvaardbare maatschappelijke risico’s.

Bij de invoering van ons huidige Wetboek van Strafvordering kreeg de fase van de vervolging een prominente positie. Die positie kreeg deze fase omdat de vervolging van oudsher sterk verbonden was met de rechtsbescherming van de verdachte. Ondanks die centrale positie en de relatie met de rechtsbescherming van de verdachte, is het de wetgever destijds niet gelukt de vervolging in het Wetboek van Strafvordering scherp af te bakenen. De poging om in artikel 136 ORO een vervolgingsbegrip te formuleren, werd uiteindelijk zonder succes afgeblazen. Daarmee liet de wetgever van 1926 de betekenis van de vervolging over aan de rechtspraktijk en wetenschap. Bij de huidige modernisering van het Wetboek van Strafvordering neemt de minister het heft echter (weer) in handen. Vanwege de centrale positie van de vervolging en de daaraan verbonden rechtsbescherming is diens conclusie evenwel opmerkelijk te noemen.

‘Bedrijfsleven wil wetgeving om zelf fraude aan te pakken’ kopte het Financieele Dagblad op 13 januari 2022. Het bedrijfsleven heeft het idee om een cross-sectorale database op te zetten waarin fraudegevallen geregistreerd worden. Door gegevens uit die database uit te wisselen, zouden bedrijven fraude zelf effectiever kunnen aanpakken. Een vergelijkbaar systeem bestaat al ­jaren in het Verenigd Koninkrijk en zou daar voor miljarden aan schade hebben voorkomen. Op dezelfde dag dat het hiervoor genoemde krantenartikel verscheen, diende bij het Gerechtshof Den Haag het hoger beroep in een drietal zaken dat onderdeel uitmaakte van de ­zogenaamde ‘Proeftuin verzekeringsfraude’. Kern van ­deze Proeftuin verzekeringsfraude is dat het Openbaar ­Ministerie van verzekeringsmaatschappijen ‘panklare’ dossiers ontvangt over zaken van verzekeringsfraude, op basis waarvan het Openbaar Ministerie verdachten voor de rechter brengt. In eerste aanleg keurde de rechter deze werkwijze af: de officier van justitie werd niet-ontvankelijk verklaard, omdat vervolging ingesteld was op basis van feitenonderzoek dat niet door politie en het Openbaar Ministerie zelf was verricht.