Gemeente mag onderzoek bijstandsfraude niet commercieel uitbesteden

Een gemeente mag haar kerntaken bij de uitvoering van de bijstand, waaronder de preventie van bijstandsfraude, niet uitbesteden aan een commercieel bedrijf, stelt de Centrale Raad van Beroep. Deze kerntaken dienen binnen het publieke domein te worden uitgevoerd. De gemeente Amstelveen had daarom de bijstandsuitkering van een inwoonster niet mogen stopzetten op basis van fraudeonderzoek door een bedrijf. De rechtbank Amsterdam stelde eerder de gemeente in het gelijk, maar de CRvB oordeelt in hoger beroep dat Amstelveen in strijd met de wet heeft gehandeld.

No cure no pay

Amstelveen liet een bedrijf onderzoek doen naar ontvangers van bijstandsuitkeringen op basis van een ‘no cure no pay’ overeenkomst: de gemeente zou alleen betalen als het onderzoek leidde tot intrekking, beëindiging of weigering van een bijstandsuitkering.

Toen het bedrijf rapporteerde dat een inwoonster van de gemeente samenwoonde, terwijl zij te boek stond als alleenstaande, werd haar uitkering ingetrokken en teruggevorderd.

Onrechtmatig

De vrouw voerde in hoger beroep aan dat de onderzoeksgegevens onrechtmatig waren verkregen. De medewerkers van het bedrijf zouden zich ten onrechte hebben gelegitimeerd als handhavingsmedewerkers van de gemeente. Het onderzoek had bovendien niet uitbesteed mogen worden aan een commercieel bedrijf, dat een financieel belang had bij de uitkomst. De gemeente stelde echter dat het bedrijf de werkzaamheden naar behoren had verricht en dat deze daarom aan de gemeente konden worden toegerekend.

Boekje te buiten

De Raad oordeelt dat de gemeente haar boekje te buiten is gegaan door haar kerntaken bij de uitvoering van de Wet werk en bijstand uit te besteden aan een privaat bedrijf. Deze taken moeten worden uitgevoerd binnen het publieke domein, aldus de CRvB. Door de intrekking en terugvordering van de bijstand te baseren op onderzoek van dat bedrijf heeft de gemeente in strijd met de wet gehandeld. Het oordeel van de Centrale Raad van Beroep is in deze zaak een eindoordeel. Partijen kunnen geen hoger beroep instellen.

• Centrale Raad van Beroep 16 september 2014, ECLI:NL:CRVB:2014:2947

OM eist in hoger beroep 200 uur werkstraf voor uitkerings- en belastingfraude

De advocaat-generaal in Arnhem heeft vandaag in hoger beroep een werkstraf van 200 uur waarvan 50 uur voorwaardelijk geëist tegen een man die ervan verdacht wordt samen met zijn partner bepaalde informatie over samenwonen, werk en inkomsten niet te hebben opgegeven waardoor ze, ten onrechte, in aanmerking kwamen voor verschillende, een WAJONG- en een WAO-, uitkeringen.

Verdachte had samen met zijn partner een aantal panden in eigendom in Nijmegen dat zij exploiteerden en waarvoor zij veel werkzaamheden ver- richtten. Daardoor hadden zij inkomsten die ze hadden moeten opgeven. Ook had de verdachte die vandaag in hoger beroep terechtstond een meer dan bescheiden vermogen dat ook opgegeven had moeten worden. Verder zou verdachte een aantal aangiften inkomstenbelasting onjuist en onvolledig hebben ingevuld. Door zijn frauduleuze handelen betaalde hij veel te weinig inkomstenbelasting.

Het OM vindt dat de geëiste straf recht doet aan de ernst van de feiten. "Uitkerings- en belastingfraude zijn ernstige feiten mede gelet op de lange periode waarin de feiten zijn gepleegd. Verdachte is daarbij ook berekenend te werk gegaan. Verder speelt in het nadeel van verdachte dat hij het foute van zijn handelen nog steeds niet lijkt in te zien. Hij voelt zich veel meer slachtoffer van een onrechtvaardige overheid dan dader van feiten die de overheid (ernstig) hebben benadeeld. Verder acht het OM meer bewezen dan de rechtbank heeft gedaan. Appelleren blijft riskeren, ook al gaat het OM niet (mee) in hoger beroep", aldus de advocaat-generaal op de zitting.

De rechtbank veroordeelde de verdachte tot 120 uur werkstraf waarvan 40 uur voorwaardelijk. De verdachte stelde hoger beroep in.

De medeverdachte, zijn partner, had ook hoger beroep ingesteld maar heeft dat kort voor de zitting ingetrokken. De opgelegde straf door de rechtbank is daar- mee onherroepelijk geworden.

Over 2 weken wordt (naar verwachting) uitspraak gedaan.

Bron: OM

Meer weten over sociale zekerheidsfraude? Kom dan op donderdag 29 januari 2015 naar de Cursus Handhaving van Sociale Zeker- heidsfraude. Tijdens deze cursus staan de ontwikkelingen op dit gebied centraal en komen de bevoegdheden van de toezichthouders sociale zekerheidswetgeving en opsporingsambtenaren uitgebreid aan bod. 

Klik hier voor meer informatie of om aan te melden.

'Het bestrijden van uitkeringsfraude: mogelijkheden en moeilijkheden'

De bestrijding van uitkeringsfraude staat sinds een aantal jaren hoog op de politieke agenda. Toch is het beleid gericht op fraudebestrijding niet onomstreden. Zowel links als rechts van het politieke spectrum zijn geluiden te horen dat het beleid misschien wat is doorgeslagen. 

Daarnaast is er in de media veel aandacht voor verschillen tussen gemeenten bij de uitvoering van het fraudebeleid. Dat betreft zowel de preventie, als de opsporing, de sanctionering en de terugvordering. Dit artikel richt zich op de rol van gemeenten bij het opsporen van uitkeringsfraude. Een hand- reiking wordt gegeven om verschillen in resultaten tussen gemeenten op te sporen en bespreken enkele bouwstenen voor de vormgeving van succes- volle fraudebestrijding op gemeentelijk niveau.

Lees verder:

• Het bestrijden van uitkeringsfraude: mogelijkheden en moeilijkheden, Justitiële Verkenningen 3|14

Meer weten over de aanpak van uitkeringsfraude? Kom op 29 januari 2015 naar de Cursus Handhaving van Sociale Zekerheidsfraude. Tijdens deze cursus staan recente ontwikkelingen centraal en komende onder meer de bevoegdheden van de toezichthouders sociale zekerheids- wetgeving en opsporingsambtenaren uitgebreid aan bod. 

Klik hier voor meer informatie.

Protocol Huisbezoeken Handhaving UWV

Voor de vraag of een cliënt met een uitkering van het Uitvoeringsinstituut werknemersverzekeringen (UWV) zich aan de regels houdt die gelden voor de desbetreffende werknemersverzekering(en) en/of werknemersvoor- ziening(en) heeft het UWV in overleg met het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, de Landelijke Cliëntenraad en de Nationale ombudsman het Protocol Huisbezoeken Handhaving UWV ontwikkeld.

UWV heeft op grond van artikel 30 Wet Structuur Uitvoeringsorganisatie Werk en Inkomen tot taak om te zorgen voor een rechtmatige uitvoering van de Sociale verzekeringswetten. Eén van de middelen om dit te controleren, is het afleggen van huisbezoeken.

In het bijzonder is in artikel 12a Toeslagenwet geregeld dat degene die aanspraak maakt op toeslag of zijn wettelijke vertegenwoordiger als UWV deze persoon daarom vraagt zijn leefvorm en zijn feitelijke woonsituatie moet aantonen. Om genoemde persoon daartoe in de gelegenheid te stellen, kan het UWV bij een dergelijk verzoek aanbieden om met toestemming van deze persoon de woning van degene die aanspraak maakt op toeslag binnen te treden.

Het Protocol Huisbezoeken gaat onder andere nader in op:

• Wat houdt een huisbezoek precies in
• Wie legt het huisbezoek af
• Hoe wordt de cliënt ingelicht over het huisbezoek
• Regels voor de medewerker die het huisbezoek aflegt

Het protocol treedt in werking op 14 augustus 2014.

Dit protocol zal ook aan bod komen tijdens de Cursus Handhaving van Sociale Zekerheidsfraude op 29 januari 2015. 

Klik hier voor meer informatie.

Inspectie SZW onderzoekt fraude koeriersdienst

De Inspectie SZW van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft gisteren bedrijfspanden van een koeriersdienst doorzocht in een onderzoek naar uitkeringsfraude. De doorzoekingen, waarbij onder meer de administratie in beslag werd genomen, vonden plaats bij een koeriersdienst in het oosten van het land en bij een landelijk opererende opdrachtgever.

Het onderzoek staat onder leiding van het Functioneel Parket.

Het vermoeden is dat deze fraude het mogelijk maakt dat uitkeringsfraude gepleegd wordt door koerierswerk te laten verrichten door goedkoop per- soneel dat een uitkering ontvangt of in het geheel niet mag werken.

Het koeriersbedrijf en haar opdrachtgever worden er van verdacht dat zij be- wust onjuiste gefingeerde dienstverbanden realiseren. Deze gefingeerde dienstverbanden worden vermoedelijk gebruikt voor het aanvragen van uitkeringen.

Het wordt niet uitgesloten dat later in het onderzoek verdachten worden aangehouden. Over de omvang van de fraude kan op dit moment nog geen indicatie worden gegeven.

Bron: Rijksoverheid