Op 5 februari 2020 deed de Rechtbank Den Haag uitspraak in de veelbesproken SyRI-zaak. Volgens de rechtbank is het Systeem Risico Indicatie (SyRI), het veelbesproken systeem dat kan worden ingezet om fraude binnen het socialezekerheidsdomein op te sporen, in strijd met het recht op bescherming van privéleven zoals neergelegd in artikel 8 EVRM. Naast (vele) andere vragen roept de SyRI-uitspraak ook de vraag op wat de betekenis is van het bestuursrecht als het gaat om de rechtsontwikkeling ten aanzien van overheidstoezicht met behulp van zelflerende systemen.

Automatische systemen en zelflerende algoritmen rukken steeds verder op in de samenleving. De toepassing ervan is niet onomstreden: er is een groot aantal initiatieven, die ten doel hebben de rol van deze systemen in goede banen te leiden. Het toepassen van AI door toezichthouders heeft veel politieke en maatschappelijke aandacht: zo is tegen het gebruik van Syri, het systeem om fraude in de sociale zekerheid op te sporen, succesvol een rechtszaak aangespannen, en de effectiviteit van het systeem wordt betwist. Ook in de toeslagenfraudeaffaire zijn er al vragen opgekomen over het gebruik van data en de discriminerende werking van de algoritmes.