Politieke interesse voor Haags fraudespreekuur

De aanpak van insolventiezaken door de rechtbank Den Haag, het zogenaamde 'Haagse project' dat onder leiding van officier van justitie Johanna Reddingius werd geïnitieerd,  werpt zijn vruchten af en wekt daarmee de interesse van de landelijke politiek. Tweede Kamerlid Peter Oskam (CDA) bezocht eind vorige week het team Insolventies van de rechtbank. Het Kamerlid wilde meer weten over de Haagse aanpak van zaken waarbij sprake is van onvermogen tot betalen en mogelijke fraude. Sinds 2010 is de rechtbank bezig om eenvoudige faillissementsfraude gericht aan te pakken. Deze aanpak blijkt succesvol en vindt inmiddels navolging bij andere rechtbanken.

Nieuwe wetgeving

Aanleiding voor het bezoek van het Kamerlid was de voorgenomen nieuwe wetgeving op het gebied van fraude bij faillissementen. Deze wetgeving introduceert onder andere een bestuursverbod voor bestuurders die herhaaldelijk hebben gefraudeerd in de aanloop naar een faillissement, aanvullende stafmaatregelen en een uitbreiding van de taak van de curator door hem te verplichten melding te doen bij fraude. In het verleden was de aangiftebereidheid van curatoren vaak laag, mede omdat er door werkdruk bij de politie vaak weinig met een melding werd gedaan.

Fraudespreekuur

Om deze problemen het hoofd te bieden, is de rechtbank Den Haag in 2010 gestart met het project bestrijding eenvoudige faillissementenfraude. Onderdeel hiervan is een ‘fraudespreekuur’, waarbij instanties krachten bundelen om fraude tegen te gaan. 4 keer per jaar organiseert het team Insolventies samen met het Openbaar Ministerie, de FIOD, de Belastingdienst en een in faillissementsfraude gespecialiseerde curator deze bijeenkomst. Curatoren die tijdens hun werk tegen problemen aanlopen die met fraude te maken hebben, kunnen er terecht. Het blijkt te werken. De aangiftebereidheid van curatoren is gestegen – jaarlijks worden in Den Haag inmiddels ongeveer 40 tot 50 zaken door de politie in onderzoek genomen. Deze zaken worden op speciale themazittingen door de politierechter behandeld. Andere rechtbanken hebben inmiddels een vergelijkbaar fraudespreekuur in het leven geroepen.

Bron: de Rechtspraak

Fraudespreekuur voor curatoren bij Haagse rechtbank

In 2010 is in Den Haag gestart met het project bestrijding eenvoudige faillissementsfraude. Het Insolventieteam van de Haagse rechtbank werkt hierbij nauw samen met het Openbaar Ministerie in Den Haag aan de bestrijding  van faillissementsfraude in het algemeen en eenvoudige faillissementsfraude in het bijzonder. In faillissementen waar fraude wordt gesignaleerd, stimuleren de rechters-commissaris de curator melding te doen bij het fraudemeldpunt van het Openbaar Ministerie. Bij de politie Den Haag is capaciteit beschikbaar gesteld voor het uitvoeren van strafrechtelijke onderzoeken naar eenvoudige faillissementsfraude: zaken waarin de bestuurder van een onderneming heeft nagelaten te voldoen aan de verplichting om direct na datum faillissement een deugdelijke administratie aan de curator te overhandigen, of waarin de bestuurder zich schuldig heeft gemaakt aan een enkele onttrekking van geld of goederen uit de boedel. Jaarlijks worden in Den Haag inmiddels ongeveer 40 tot 50 zaken door de politie in onderzoek genomen. Deze zaken worden behandeld door de politierechter op speciale themazittingen. Tussen het Insolventieteam van de Haagse Rechtbank en de afdeling fraude van het Haagse Openbaar Ministerie vindt 4 keer per jaar overleg plaats over de lopende faillissementen waarin sprake is van een (mogelijke) fraudecomponent.

Spreekuur

Het team Insolventies van de Haagse rechtbank organiseert sinds begin februari 2013 daarnaast ook een fraudespreekuur voor curatoren. Tijdens dit spreekuur, dat vier keer per jaar wordt gehouden, kunnen curatoren faillissementen waarin het vermoeden van fraude een rol speelt en waarbij zij vragen hebben over de verdere aanpak, voorleggen aan een team van specialisten. Het spreekuur vindt plaats onder leiding van de heer mr H. van Dorp. Het team van specialisten bestaat verder uit de Haagse fraudeofficier van justitie, mevrouw mr J.C. Reddingius, een medewerker van de FIOD, een medewerker van de afdeling invordering van de Belastingdienst en een curator gespecialiseerd in de behandeling van frauduleuze faillissementen, mr. W.J.B. van Nielen.

Krachten bundelen

Faillissementsfraude kost de samenleving op jaarbasis minimaal een miljard euro en werkt daarnaast sterk ontwrichtend en normvervagend. Om faillissementsfraude effectiever te bestrijden, hebben alle instanties die betrokken zijn bij de opsporing en vervolging daarvan, hun krachten gebundeld. Daarnaast zijn ook initiatieven ontwikkeld om het plegen van faillissementsfraude te bemoeilijken – preventieve maatregelen worden en zijn getroffen in de vorm van het opstellen van een barrièremodel.

Vermoeden van fraude

Voorafgaand aan of volgend op een faillissement kunnen bepaalde handelingen door bestuurders van een onderneming worden verricht die als strafbare feiten kunnen worden gekwalificeerd. Bijvoorbeeld het ‘laten verdwijnen van’ of aanleveren van een onvolledige administratie, of het wegsluizen van gelden of goederen die tot de (bijna) failliete boedel behoren. Curatoren in faillissementen krijgen van bestuurders van de failliete onderneming niet altijd zonder meer geloofwaardige antwoorden op de vraag waar de administratie van de onderneming is gebleven. Dit terwijl het niet direct overhandigen aan de curator van een goede en volledige administratie in een faillissement in beginsel al faillissementsfraude oplevert. De administratie is voor de curator cruciaal om goed zicht te verkrijgen op de omvang van de boedel én om te kunnen controleren of de ondernemer zich aan alle (financiële) regels heeft gehouden. Ook een bestuurder die in het zicht van het faillissement flinke sommen geld uit het bedrijf heeft gehaald om privé te besteden, kan een aangifte terzake faillissementsfraude verwachten.

Aanmelden voor spreekuur

Curatoren die in (één van) hun faillissementen te maken hebben met een fraudezaak kunnen zich voor dit spreekuur aanmelden. Indien u een casus hebt die zich voor dit fraudespreekuur leent, dient u deze, voorzien van uw vragen, te mailen naar mw. D.D. Vorst, juridisch medewerkster insolventiekamer.

Bron: de Rechtspraak

Zie ook:

• Artikel J.C. Reddingius over Haags project bestrijding faillissementsfraude

Veroordeling wegens bedrieglijke bankbreuk en valsheid in geschrifte

Gerechtshof Den Haag 19 november 2014, ECLI:NL:GHDHA:2014:4625 De verdachte en haar mededader hebben niet voldaan aan de verplichting om de administratie van hun onderneming te blijven voeren. Voorts hebben de verdachte en haar mededader een deel van de inventaris aan de failliete onderneming onttrokken, waardoor deze buiten het beheer van de curator werd gehouden. Daardoor hebben zij de afwikkeling van het faillissement bemoeilijkt en andere crediteuren van de onderneming benadeeld. De verdachte heeft zich voorts schuldig gemaakt aan valsheid in geschrift. 

Verdachte wordt voor feit 1 en 2 veroordeeld tot een gevangenisstraf voor de duur van 10 maanden, waarvan 6 maanden voorwaardelijk met een proeftijd van 2 jaar. De straf ter zake van het onder 3 primair, 4 en 5 bewezen verklaarde levert op een gevangenisstraf voor de duur van 3 maanden. Tot slot wordt de vordering tot schadevergoeding van de benadeelde partij ter zake tot het bedrag van € 15.155,53 toegewezen.

Lees hier de volledige uitspraak.

Eerste Faillissementsfraudespreekuur voor curatoren een feit

In het arrondissement Noord-Nederland heeft deze week het eerste fraudespreekuur plaatsgevonden onder leiding van de rechter-commissaris belast met faillissementen. In het fraudespreekuur leggen curatoren een vermoeden van faillissementsfraude voor aan een groep van specialisten. Deze groep bestaat uit een rechter-commissaris, een fraudeofficier van justitie en medewerkers van de recherche, de FIOD en de Belastingdienst. Dit team beoordeelt de door de curator ingebrachte zaken en bepaald de vervolgacties. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan het doen van aangifte door de curator, wat een strafrechtelijk onderzoek en eventuele vervolging van (ex-)bestuurders en/of (ex-) leidinggevenden tot gevolg kan hebben. Lees verder:

• Eerste Faillissementsfraudespreekuur voor curatoren is een feit, Cleerdin & Hamer

Verbeteren registratie faillissementsfraude

Eén van de vragen die door de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie aan de Algemene Rekenkamer is voorgelegd in verband met het rapport van de Algemene Rekenkamer 'Resultaten verantwoordingsonderzoek 2014 bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie 2014 (IV)' is hoe de registratie van faillissementsfraude kan worden verbeterd. De FIOD en het Openbaar Ministerie hebben de laatste jaren al een aantal stappen hebben gezet om de registratie te verbeteren. De Algemene Rekenkamer is van mening dat het zicht op de aanpak van faillissementsfraude kan verbeteren door de volgende indicatoren/gegevens in samenhang te presenteren:

• aantal faillissementen;
• aantal meldingen of aangiftes van faillissementsfraude;
• aantal meldingen/aangiftes dat leidt tot onderzoek door de FIOD en door de politie;
• aantal niet onderzochte meldingen/aangiftes;
• aantal vervolgingen door de arrondissementsparketten en door het functioneel parket;
• aantal veroordelingen;
• aantal strafrechtelijke en bestuursrechtelijke bestuursverboden.

Veel van deze gegevens kunnen op regionaal niveau van politie en OM verzameld worden. Dit geeft de mogelijkheid om de aanpak tussen regio’s onderling te vergelijken. Door de verschillende werkwijzen die worden gehanteerd per regio (zoals spreekuren voor faillissementsfraude of speciale faillissementsfraude themazittingen) is het mogelijk om te leren welke aanpak (het meeste) resultaat genereert en om te bepalen welke regio’s voorop lopen of achterblijven.

De genoemde indicatoren geven weliswaar inzicht in de vorderingen van de versterking van de strafrechtelijke handhaving van faillissementsfraude, maar geven geen absoluut en volledig inzicht in (of schatting van) het aantal faillissementen waarin sprake is van faillissementsfraude. Het is niet eenvoudig om te bepalen wat het totaal aantal frauduleuze faillissementen is. Meer inzicht kan mogelijk gerealiseerd worden in samenspraak met insolventie-advocaten, rechter-commissarissen en bijvoorbeeld het WODC door onderzoek te verrichten op basis van de verslagen van curatoren aan de rechter-commissaris over de afhandeling van faillissementen of surveys onder curatoren.

• Lijst van vragen en antwoorden over het rapport "Resultaten verantwoordingsonderzoek 2014 bij het Ministerie van Veiligheid en Justitie 2014 (VI)": Jaarverslag en slotwet Ministerie van Veiligheid en Justitie 2014