Nieuwe Wet Bibob treedt in werking

De nieuwe Wet Bibob (Bevordering Intergriteitsbeoordelingen Openbaar Bestuur) treedt op 1 juli in werking. Om de toepassing van de wet met eigen ogen te bekijken bezocht Minister van Veiligheid en Justitie Ivo Opstelten vandaag Dordrecht waar Bibob regelmatig toegepast is.

De huidige wet wordt per 1 juli uitgebreid zodat onder andere vastgoedtransacties en huisjesmelkerij getoetst kunnen worden. Daarnaast zijn de administratieve lasten voor ondernemers verminderd en zorgt de wet ervoor dat overheden Bibob meer uniform uitvoeren. Tegelijkertijd hebben gemeenten meer ruimte gekregen om Bibob toe te passen naar hun lokale behoefte, doordat zij Bibob kunnen toepassen op iedere gemeentelijke vergunning. De wet Bibob voorkomt dat de overheid ongewenst meewerkt aan criminaliteit en bestaat deze zomer precies tien jaar.

Criminele organisaties maken soms misbruik van vergunningen, subsidies en aanbestedingen om zo illegaal verdiend geld wit te wassen. De Wet Bibob biedt bestuursorganen, zoals gemeenten, provincies en het Rijk, de mogelijkheid om criminele activiteiten aan te pakken. Zo kunnen bestuursorganen vergunningen, subsidies en aanbestedingen weigeren, wanneer blijkt dat achter de aanvraag een criminele activiteit schuil gaat. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als het vermoeden bestaat dat de aanvrager of financiers met de vergunning geld gaan witwassen of er criminele feiten mee gaan plegen. Ook wordt onderzocht of er niet sprake is van een stroman-constructie.

De Wet Bibob was al van toepassing op vergunningen voor evenementen, horeca, bordelen, coffeeshops, bouw en milieugunningen. Daar zijn nu bij gekomen: vergunningen voor kamerverhuurders, vastgoedtransacties van de (rijks)overheid, vergunningen voor strategische goederen (o.a. wapens) en kansspelexploitatievergunningen. In de nieuwe wet krijgen gemeenten meer verantwoordelijkheid en vrijheid om maatwerk in de toepassing te bevorderen. Doordat de lokale problematiek kan verschillen mogen zij zelf bepalen op welke gemeentelijke vergunningen zij Bibob willen toepassen.

Bestuursorganen kunnen met behulp van Bibob de achtergrond van een bedrijf of persoon laten onderzoeken. Als er ernstig gevaar dreigt dat de vergunning of de subsidie wordt misbruikt, kan een bestuursorgaan de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning of subsidie intrekken. Als een overheidsopdracht misbruikt dreigt te worden, kan het bestuursorgaan de betrokken gegadigde uitsluiten. De uitbreiding van de wet is enerzijds gericht op de reikwijdte (toepassing in meer sectoren) van de wet en anderzijds op de toepassing (minder administratieve lasten).De uitvoering wordt verbeterd door het verminderen van de administratieve lasten voor zowel gemeente als aanvrager en meer uniformiteit in het proces. Daarnaast zullen RIEC’s (Regionaal Informatie en Expertise Centrum) een actievere rol bij de toepassing van Bibob krijgen.

Bij zijn werkbezoek aan Dordrecht benadrukte Minister Opstelten nogmaals dat “De integriteit van bestuur het beste te waarborgen is als alle bestuurders de wet Bibob actief en op de juiste wijze toepassen. “ De Wet Bibob bestaat op deze zomer inmiddels 10 jaar. Sinds 2003 zijn er landelijk meer dan 1800 Bibob-adviezen uitgebracht. Bijna 1100 keer is er gevaar geconstateerd, waarna een beschikking werd geweigerd. In verband met het 10-jarig bestaan van de Wet Bibob organiseert het Landelijk Bureau Bibob dit jaar de conferentie ’10 jaar Bibob’ en een aantal andere activiteiten om terug te kijken op de behaalde resultaten en vooruit te kijken naar een nieuwe 10 jaar Bibob.

Bron: Rijksoverheid

Wetsvoorstel meldplicht datalekken naar Tweede Kamer

Staatssecretaris Teeven van Veiligheid en Justitie heeft afgelopen vrijdag, mede namens de minister Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en minister Kamp van Economische Zaken,  het Wetsvoorstel meldplicht datalekken naar de Tweede Kamer gestuurd. Zowel private als publieke organisaties die persoonsgegevens verwerken worden straks verplicht om inbreuken op de beveiliging die leiden tot diefstal, verlies of misbruik van persoonsgegevens te melden. Dat zijn dus meer organisaties dan de aanbieders van elektronische communicatienetwerken en -diensten voor wie op grond van de Telecommunicatiewet reeds een meldplicht geldt bij diefstal, verlies of misbruik van persoonsgegevens van abonnee of gebruiker. Het doel van de meldplicht is om tot een betere bescherming van persoonsgegevens te komen.

Door een beveiligingsfout kunnen grote hoeveelheden persoonsgegevens op straat belanden. De toezichthouder - het College bescherming persoonsgegevens (Cbp) - ontvangt een melding. Daarnaast ontvangt in veel gevallen ook degene wiens persoonsgegevens het betreft een melding, indien de inbreuk waarschijnlijk ongunstige gevolgen zal hebben voor diens persoonlijke levenssfeer. Is er sprake van nalatigheid om te melden, dan kan het Cbp een boete opleggen van maximaal 450.000 euro.

• Wetsvoorstel meldplicht datalekken
• Memorie van Toelichting meldplicht datalekken
• Nader rapport meldplicht datalekken

Recht op eerlijk proces in Grondwet

Het kabinet heeft ingestemd met de motie Lokin-Sassen c.s. Met deze wordt de regering verzocht om in de Grondwet een artikel op te nemen, waarbij een algemeen recht op een eerlijk proces voor een onafhankelijke en onpartijdige rechter wordt opgenomen. Het kabinet heeft zich beraden over deze motie. Het heeft daarbij als uitgangspunt genomen het criterium tot wijziging van de Grondwet, zoals dat ook door het vorige kabinet is gehanteerd. Dit houdt in dat voor een wijziging van de Grondwet, en in het bijzonder van de bepalingen waarin de grondrechten zijn verankerd, een dringende juridische en/of maatschappelijke noodzaak wordt vereist. Daarbij dient sprake te zijn van:

1. voldoende constitutionele rijpheid van te verankeren zaken, en
2. een dringende noodzaak voor een dergelijke verankering.

De beraadslaging heeft ertoe geleid dat het kabinet de motie Lokin-Sassen c.s. zal uitvoeren. Aldus zal het kabinet een voorstel tot wijziging van de Grondwet voorbereiden, dat ertoe strekt een artikel op te nemen, waarbij een algemeen recht op een eerlijk proces voor een onafhankelijke en onpartijdige rechter wordt opgenomen.

• Brief inzake herziening van de Grondwet (Kamerstukken II 2012-2013, 31570 nr. G)

Wetsvoorstel verbetering aanpak fraude met identiteitsbewijzen omvat ook bescherming tegen "lookalike fraude"

Er ligt nu een wetsvoorstel in de Kamer over de Verbetering van de aanpak van fraude met identiteitsbewijzen en van de identiteitsvaststelling van verdachten en veroordeelden. Daarin wordt ook lookalikefraude strafbaar gesteld, waarbij iemand het identiteitsbewijs van een ander gebruikt, zonder daaraan wijzigingen aan te brengen.

Het Expertise Centrum Identiteitsfraude en Documenten (ECID) dat gevestigd is op Schiphol, heeft in 2011 vastgesteld dat met ruim 1100 identiteitsbewijzen was gefraudeerd. In ongeveer 25% van de gevallen bleek sprake te zijn van een geheel vals identiteitsbewijs, in ongeveer 21% van de gevallen betrof het fraude met een echt identiteitsbewijs (14% lookalike fraude en circa 7% frauduleus verkregen na het overleggen van een vals of vervalst document) en ongeveer 54% betrof een gedeeltelijk vervalst identiteitsbewijs.

Indien frauduleuze handelingen met andere identiteitsbewijzen dan reisdocumenten onder de werking van artikel 231 Sr worden gebracht, kunnen de volgende frauduleuze handelingen straks wel strafrechtelijk worden bestreden die nu op basis van artikel 225 Sr niet strafrechtelijk kunnen worden aangepakt:

• het gebruiken van het identiteitsbewijs van een ander, zonder daaraan wijzigingen aan te brengen (de zogeheten lookalike fraude),
• het ter beschikking stellen van een aan hem of een ander verstrekt identiteitsbewijs aan een derde om het door deze te doen gebruiken als ware het aan hem verstrekt,
• het culpoos valselijk opmaken of vervalsen van het identiteitsbewijs; artikel 225 Sr vereist opzet ten aanzien van het valselijk opmaken of vervalsen van het identiteitsbewijs («met het oogmerk dat het als echt en onvervalst wordt gebruikt»), en
• in het bezit zijn van een identiteitsbewijs waarvan hij weet of redelijkerwijs moet vermoeden, dat het vals of vervalst is; in artikel 225 Sr is geen culpa, maar opzet vereist ten aanzien van het bezit en is het weten of redelijkerwijs vermoeden, dat het geschrift vals of vervalst is, gekoppeld aan de bestemming van het geschrift tot het opzettelijk gebruik van het valse of vervalste geschrift als ware het echt en onvervalst.

Door de artikelen 440 en 447b Sr tevens van toepassing te verklaren op deze identiteitsbewijzen wordt verder strafbaar:

• het vervaardigen, ontvangen, zich verschaffen, in voorraad hebben, vervoeren, invoeren, doorvoeren of uitvoeren van drukwerken of andere voorwerpen die gelijken op deze identiteitsbewijzen, en
• het niet tijdig inleveren van een identiteitsbewijs door de niet-houder van het bewijs en het door de houder van een identiteitsbewijs niet overeenkomstig de daarvoor geldende wettelijke bepalingen inleveren van het bewijs, voor zover bijzondere wetgeving als de Vreemdelingenwet 2000 en de Wegenverkeerswet 1994 daarin niet voorziet.

Voor meer informatie:

• Wetsvoorstel tot Wijziging van het Wetboek van Strafrecht en de Wegenverkeerswet 1994 in verband met de verbetering van de aanpak van fraude met identiteitsbewijzen en van de identiteitsvaststelling van verdachten en veroordeelden
• Memorie van Toelichting

Instellingsbesluit FIU-Nederland 2013

Met het onderhavige Instellingsbesluit krijgt de Financial Intelligence Unit-Nederland een nieuwe juridische basis waarin de verhoudingen en verantwoordelijkheden ten aanzien van de algemene leiding, de organisatie en het beheer van de FIU-Nederland worden verduidelijkt. Dit Instellingsbesluit dient in samenhang te worden gelezen met de ‘Mandaatregeling Beheer FIU-Nederland 2013’ en het ‘(Onder)Mandaat- besluit Politie beheer-FIU-Nederland 2013’.

Dit nieuwe instellingsbesluit vindt zijn aanleiding in de aanbevelingen van de Financial Action Task Force (FATF) naar aanleiding van de evaluatie van Nederland in 2010 en de inwerkingtreding van de Politiewet 2012. Met alle betrokken partijen is overleg gevoerd en instemming bereikt over positionering zoals neergelegd in dit instellingsbesluit.

• Regeling van de Minister van Veiligheid en Justitie van 16 mei 2013, nr. 382509, houdende instelling van de Financial Intelligence Unit – Nederland (Instellingsbesluit FIU-Nederland 2013)